lui oog

Lui oog

Als je kind net is geboren ziet hij alles nog wat vaag, maar rond zijn eerste verjaardag kan hij – als het goed is – alles duidelijk zien. Soms ontwikkelen de ogen van kinderen zich echter niet op een ‘normale’ manier. Zo kan je kind een lui oog krijgen. Hoe herken je een lui oog en hoe wordt het behandeld?

Wat is een lui oog?

Een lui oog, in medische termen ook wel amblyopie genoemd, is een oog dat niet goed heeft leren kijken. Je kind kijkt eigenlijk maar met één oog. Het andere oog, het luie oog, werkt in principe prima, maar wordt door de hersenen ‘uitgeschakeld’. Hierdoor wordt het te weinig of zelfs niet gebruikt. Daardoor kan het gezichtsvermogen zich niet goed in balans ontwikkelen. Het is belangrijk om op tijd met de behandeling te starten, want hoe langer het luie oog ‘inactief’ is, hoe moeilijker het wordt om met dit oog goed te kunnen zien.

Lui oog erfelijk

Een lui oog ontstaat in de periode dat het scherp zien nog in ontwikkeling is, vanaf 3 maanden tot 8 jaar. Deze oogafwijking komt voor bij ongeveer vier op de honderd mensen, waarbij erfelijke aanleg een belangrijke rol speelt.

Wat zijn de oorzaken?

Een lui oog kan verschillende oorzaken hebben:

  1. Scheel kijken

    Dit is de meestvoorkomende oorzaak van amblyopie. Als je kind scheel kijkt, ziet hij letterlijk dubbel. Dit slechte zicht proberen de hersenen te corrigeren door één oog ‘uit te schakelen’. Je kind ziet dan niet meer dubbel, maar kijkt alleen nog maar met één oog, waardoor het ‘uitgeschakelde oog’ nauwelijks nog mee doet en lui wordt.

  2. Grote afwijking zicht beide ogen

    Als één oog minder scherp ziet dan het andere, wordt dit oog ook buitenspel gezet door de hersenen. De hersenen letten alleen nog maar op datgene wat het goede oog ziet.

  3. Andere oogafwijkingen

    Vertroebelingen van de lens (aangeboren staar), een hangend bovenooglid (ptosis) en hoornvlies- of netvliesafwijkingen zijn andere oogaandoeningen die het zicht van een oog kunnen beperken. Ook hierbij kiezen de hersenen ervoor om dit oog niet te gebruiken.

Heeft mijn kind een lui oog?

Het is lastig om bij baby’s te zien of ze een lui oog hebben en het wordt daarom vaak pas op latere leeftijd ontdekt en behandeld. Op het consultatiebureau controleren ze regelmatig de ogen van je kindje, want hoe eerder het wordt geconstateerd, hoe groter de kans dat het oog zich volledig ontwikkelt en het gezichtsvermogen normaal wordt.

Of je kind een lui oog heeft, kan pas met zekerheid worden vastgesteld als hij tweeënhalf is. Dit gebeurt door hem plaatjes te laten benoemen die hij alleen met zijn slechte oog te zien krijgt. Is je kind jonger en vermoed je dat hij een lui oog heeft, dan kun je het volgende testje doen: laat hem een interessant plaatje zien. Zodra hij geboeid zit te kijken, doe je je hand voor het goede oog. Als hij het plaatje niet meer goed kan zien, begint hij waarschijnlijk te huilen.

Behandeling lui oog

Een lui oog is goed te behandelen, maar het is wel belangrijk dat het wordt ontdekt voordat je kind rond de 8 jaar oud is. Als je kind jonger dan 8 jaar is, is het ‘scherp zien’ nog in ontwikkeling. Daarna kan de behandeling niet meer optimaal worden uitgevoerd, omdat na deze leeftijd de gezichtsscherpte niet meer te verbeteren is.

Bij de behandelingen wordt ervoor gezorgd dat het goede oog minder goed ziet, zodat het luie oog gedwongen wordt om te kijken. Het is per kind verschillend wat de beste behandeling is. Dit kun je met de de orthoptist of oogarts bespreken. Voor een optimale behandeling ben jij als ouder erg belangrijk. Jij moet er namelijk voor zorgen dat je kind daadwerkelijk zijn bril of ooglap/pleister draagt.

Niet zelf afplakken

Ga niet zelf experimenteren met het afplakken van een oog als je vermoedt dat je kleine amblyopie heeft, maar neem contact op met het consultatiebureau of je huisarts.

tip

Soorten behandelingen

Er zijn verschillende (combinaties van) behandelingen mogelijk:

  • Oog afplakken (occlusie)
    Hoelang en hoe vaak de pleister op moet, is afhankelijk van de leeftijd van je kindje en hoe slecht hij ziet met het luie oog. Dit kan verschillen van een paar uur per dag voor een aantal maanden, tot een aantal jaar. Als het luie oog weer optimaal ziet, wordt de behandeling geleidelijk afgebouwd. In het begin kan het voor je kind lastig zijn om de pleister te dragen. Het is tenslotte even wennen dat het beeld aan één kant weg is en hij hierdoor slechter ziet. Traplopen of – bij oudere kinderen – fietsen kan tijdelijk minder makkelijk gaan.
  • Een bril
    Als een gezichtsscherpte afwijking de oorzaak van amblyopie is, wordt deze vaak eerst behandeld door middel van een bril. Soms is dit al voldoende en is afplakken daarna niet meer nodig.
  • Oogdruppel (farmacologische penalisatie)
    Een alternatief voor afplakken is druppelen van het goede oog. De druppels verwijden de pupil. Het doel hierachter is vergelijkbaar met afplakken: het goede oog gaat hierdoor slechter zien, waardoor gebruik van het luie oog wordt gestimuleerd. Een pleister heeft over het algemeen de voorkeur boven druppelen, omdat de oogdruppels kunnen irriteren.

Heeft je kind andere oogproblemen zoals staar of een hangend ooglid dan zal dit eerst verholpen worden, voordat er wat wordt gedaan aan het luie oog.