Angst voor bad en douche

Angst voor bad en douche

Is jouw kind bang om te douchen of in bad te gaan? Dit wordt watervrees of waterangst genoemd. Soms is het tijdelijk en gaat het vanzelf weer over, maar er zijn ook kinderen die hulp nodig hebben om over hun angst om te badderen heen te komen. Hoe ontstaat angst voor water bij een kind en wat kun je eraan doen?

Wat is watervrees?

Watervrees wordt ook wel waterangst of hydrofobie genoemd. Het is een grote angst voor water, maar ook voor activiteiten die met water te maken hebben, zoals in bad gaan of onder de douche. Meestal is het niet het water zelf waar een kind bang voor is, maar de gevaren die een kind erbij bedenkt. Zo kan je peuter bang zijn dat hij mee wordt gezogen in het doucheputje of dat hij niets meer kan zien als er water in z’n ogen komt.

Oorzaken waterangst

Watervrees komt vrij vaak voor: ongeveer drie op de tien kinderen heeft er in enige mate last van. Er zijn kinderen met een aangeboren angst voor water, maar meestal ontstaat watervrees pas later. Dit zijn een aantal mogelijk oorzaken waardoor een kind waterangst kan ontwikkelen.

  • Nare ervaring

    Waterangst kan ontstaan als je je baby in het badje of onder de douche doet en jij schrikt als hij het op een brullen zet, omdat hij bijvoorbeeld moet wennen, of het water te koud of warm is. Stop je op zo’n moment onmiddellijk met het badderen van je kind en troost je hem, dan bevestig je zijn angst. De kans is dan groot dat je kind volgend keer niet meer in bad of onder de douche wil.

  • Trauma

    Is je kind gevoelsmatig te lang onder water is geweest, bijvoorbeeld omdat hij uitgleed, dan kan hij hier een trauma aan overhouden. Niet zo gek, want hij heeft het gevoel gehad bijna te zijn verdronken.

  • Kopiëren van angst

    Angst voor water kan ook ontstaan als ouders zelf niet van water houden, of niet kunnen zwemmen. Ze kunnen hun angst voor water dan onbewust doorgegeven aan hun kind. Als je zelf niet van water of zwemmen houdt, is het dan ook belangrijk dat je erop let dat je dit gevoel niet overbrengt op je kind. Dit gaat vaak ongemerkt! Kinderen zijn gevoelig voor signalen die hun ouders afgeven: ook indirecte signalen via lichaamstaal bijvoorbeeld.

  • (Over)bezorgde ouders

    Je kunt je kind ook angst aanpraten door je kind steeds te waarschuwen voor de gevaren van water en dingen te zeggen als: ‘Pas op dat je niet uitglijdt in bad’ of ‘Het bad mag niet te vol, dat is gevaarlijk.’

  • Bewustwording kind

    Kinderen kunnen ook banger worden voor water, naarmate ze ouder worden. Ze gaan steeds meer nadenken en worden zich bewuster van eventuele gevaren.

  • Oorproblemen

    Gaat je kind in bad, terwijl hij last heeft van z’n oren of zelfs een oorontsteking, dan kan dat pijn doen. Hij kan deze pijn dan gaan associëren met badderen en water. Hier kan waterangst uit ontstaan en/of in angst om met het hoofd onder water te durven.

Tips bij angst voor bad of douche

Vindt je kind het spannend of zelfs eng om onder de douche en/of in bad te gaan? Probeer er dan eerst achter te komen, waarom hij het eng vindt. Is hij misschien bang om in het afvoerputje meegezogen te worden (wat voor kinderen een heel reële angst is) of vindt hij het griezelig om water in z’n gezicht te krijgen? Wat het probleem ook is, neem de angst van je peuter of kleuter serieus en forceer niets.

Hier een aantal tips die je kind kunnen helpen om straks wel met plezier onder de douche of in bad te gaan.

  • Word niet boos als je kind niet wil badderen. Is het specifiek de douche, doe hem dan in bad als je dat hebt, of andersom. Wil hij helemaal niets, dan vandaag maar met een natte washand. Morgen weer een dag.
  • Een kind hoeft trouwens sowieso niet elke dag in bad of onder de douche. Sterker nog, dat is helemaal niet goed voor z’n huid. Was hem de dagen zonder badderen even bij de wastafel.
  • Probeer er achter te komen waar hij bang voor is, en probeer z’n angst stapje voor stapje te overwinnen. Volg hierbij het tempo van je kind.
  • Zorg dat je geen haast hebt als je kind in bad of onder de douche gaat.
  • Doe je kind ’s ochtends in bad of onder de douche. ‘s Avonds zijn kinderen vaak moe en extra gevoelig voor prikkels.
  • Leg antislipmatjes in bad of douche. Zo staat je kind steviger en voelt hij zich veiliger.
  • Zorg dat je kind de controle heeft: laat hem de douchekop vasthouden of de hoogte van het badwater bepalen.
  • Gebruik in plaats van de douchekop een gietertje bij het wassen van het haar van je kind, als je kind de douche eng vindt.
  • Lees je kind voor uit boekjes waarin een kind in bad gaat of doucht.
  • Badspeelgoed, badboekjes en dingen als badkrijt maken in bad gaan een stuk leuker en zorgen ervoor dat je kind minder bezig is met z’n angst.
  • Gebruik een pop of knuffel die nat mag worden als rolmodel: ‘Eerst even de haartjes van Beer wassen.’
  • Badrituelen zorgen ervoor dat je kind weet waar hij aan toe is en zich veiliger voelt. Doe altijd alles op dezelfde manier en in dezelfde volgorde.
  • Alleen een douche thuis, maar vind je kind dit helemaal niets? Een uitvouwbaar badje voor in de douche is misschien een oplossing.
  • Ga samen in bad of onder de douche. Met jou in de buurt is het vast minder eng.
  • Laat je kind jouw haar wassen. Zo is hij bezig met water zonder er al teveel op gefocust te zijn.
  • Wil je kind geen water of shampoo in z’n ogen krijgen? Laat je kind dan een washandje tegen z’n gezicht houden tijdens het douchen of in bad.

Angst voor water en zwemles

Meestal groeit een kind langzaam over z’n angst om in bad of onder de douche te gaan heen. Is je kind van een jaar of vijf, zes nog bang voor water, dan is starten met zwemles nog geen goed idee. Om hiermee te kunnen beginnen moet een kind namelijk al redelijk watervrij zijn. Een kind dat watervrij is, durft bijvoorbeeld zijn gezicht in het water te doen, met bandjes in het water te springen en voelt zich prettig en veilig in het water. In de eerste fase van de zwemles wordt er gewerkt aan het watervrij worden van kinderen, maar is je kind echt bang voor water, dan kun je beter eerst zelf starten met het watervrij maken van je kind.

Britt Klaassen-Anholts

Zwemonderwijzer

Britt Klaassen-Anholts, moeder van twee, is zwemonderwijzer en docente bewegingsonderwijs. Samen met haar man heeft ze sinds 2006 een eigen succesvolle zwemschool. Haar boek 'Met succes op zwemles!' is uniek en bevat eenvoudige en leuke tips, oefeningen en spelletjes om op een plezierige manier het zwemtraject te ondersteunen, voor zowel ouder én kind.