Wanneer spreken we officieel van bedplassen?
Een kind jonger dan vijf jaar mag ’s nachts gerust nog in bed plassen; we spreken pas medisch van bedplassen als een kind van vijf of zes jaar minimaal twee keer per maand (zonder lichamelijke oorzaak) in bed plast. Voor een kind van zeven jaar of ouder ligt deze grens op één keer per maand.
Bijna elk kind heeft weleens een nachtelijk ongelukje. Als je kind nog geen vijf is, is dit volkomen normaal. Ligt de oorzaak van het natte bed bij een medische aandoening, zoals een urineweginfectie of diabetes? Dan spreken we niet van regulier bedplassen en heb je een andere behandeling via je arts nodig.
Lees ook: Wanneer ‘moet’ een kind zindelijk zijn?
In Nederland geldt de regel: als je kind naar school gaat moet hij officieel zindelijk moet zijn. Lees hier hoe dat zit.
Vanaf welke leeftijd start je met een plaswekker?
Kinderen vanaf vijf of zes jaar kunnen succesvol starten met de plaswekkermethode, mits ze zelf ook gemotiveerd zijn om het bedplassen aan te pakken.
Als je kleuter van vier het bed regelmatig natmaakt, kan dat heel lastig zijn, maar het is echt nog te vroeg voor een plaswekkertraining. De blaascontrole moet zich nog ontwikkelen. Overleg bij twijfel altijd met je huisarts, maar je kunt een plaswekkertraining ook heel goed op eigen initiatief opstarten. (Wist je trouwens dat meisjes vaak iets sneller zindelijk zijn dan jongens? Lees hier waarom.)
Wat is een plaswekker en hoe werkt het?
Een plaswekker bestaat uit een wekker en een speciaal sensor-ondergoed. Zodra je kind in een diepe slaap begint te plassen, detecteert de sensor de eerste druppels urine en gaat direct het alarm af.
Door de schrik of de actie van het alarm (een geluid of een trilkussen) sluit je kind in een reflex direct de sluitspier van zijn blaas. Het kind wordt wakker, leert de relatie leggen tussen een volle blaas en het wakker worden, zet de wekker uit en maakt zijn plas af op het toilet. Tegenwoordig is het speciale ondergoed draadloos verbonden met de wekker. Dit geeft je kind de vrijheid om gewoon lekker te woelen in bed. Wel zit de kleine sensor op het ondergoed geklikt, wat voor pure buikslapers even wennen kan zijn.
Lees onze review: Dryly Plaswekker tegen bedplassen voor jongens, helpt het echt?
Plashorloges en plaswekkers bij broekplassen
Plashorloges en de klokplasmethode zijn geschikt voor kinderen die tijdens het spelen vergeten om naar de wc te gaan. Of ze roepen dat ze moeten plassen, maar moeten dan ook meteen naar de wc, omdat ze het al veel te lang hebben opgehouden. Dan is het soms te laat, zeker als je niet thuis bent.
Klokplassen kan hierbij een oplossing zijn: door je kind op vaste tijden naar de wc te laten gaan, blijft hij tussen die momenten door droog. Je kunt dit zelf bijhouden, bijvoorbeeld door een alarm te zetten op je telefoon. Maar er bestaan ook speciale plashorloges die je kind een seintje geven als het tijd is om naar de wc te gaan.
Plaswekkers met speciaal ondergoed met vochtsensoren zijn juist meer geschikt voor kinderen die niet door hebben dat ze in hun broek plassen. Met behulp van de plaswekker leert je kind het gevoel van een volle blaas herkennen. Het werkt hetzelfde als de plaswekker voor ’s nachts: het alarm gaat af bij de eerste druppels urine. Je kind sluit dan uit reflex de sluitspier van de blaas en kan naar de wc gaan om daar verder te plassen.
Stappenplan: zo gebruik je de plaswekker goed
Het trainen van de sluitspier vergt herhaling en duidelijke regels. Volg dit stappenplan om de methode te laten slagen:
- 1
Leg het proces uit aan je kind. Neem hier overdag de tijd voor. Trek het speciale ondergoed aan en laat hem zelf de wekker eraan vastklikken. Test het alarm samen; leg uit dat het geluid hard is zodat hij er door zijn diepe slaap heen wakker van wordt.
- 2
Gaat de wekker ’s nachts af? Ga direct naar zijn kamer. Zet samen het alarm af (of wacht tot hij het zelf doet) en neem hem mee naar het toilet. Zorg dat je kind goed wakker is en bewust de plas afmaakt op de wc. Haal daarna de sensor direct van het natte ondergoed af, anders gaat deze kapot.
- 3
Laat je kind een schone onderbroek aantrekken (leg deze alvast klaar) en sluit de sensor weer aan.
- 4
Geef uitgebreide complimenten. Benadruk dat hij goed is opgestaan, en geef de volgende ochtend nog een compliment. Gebruik eventueel een schema waar je kind stickers op mag plakken; veel wekkers leveren deze direct mee.
Tip van de redactie: Soms weigert een kind uit bed te komen. Maak je kind in dat geval zélf goed wakker en breng hem naar het toilet, maar geef geen sticker of compliment. Hij leert het pas als hij zélf actief wakker wordt van de wekker.
Video: Zindelijk maken doe je zo:
Wat leg je je kind uit over de training?
Je kind moet zelfstandig het werk doen, niet jij. Bereid je kind goed voor door de volgende punten duidelijk te maken:
De plaswekker helpt jou om niet meer in bed te plassen en droog te blijven.
De wekker gaat af als je broek nat wordt. Dus als het alarm afgaat, dan weet je dat je aan het plassen bent.
De wekker waarschuwt jou zo dat je moet stoppen met plassen.
Zet de plaswekker uit, haal de sensor van het natte broekje en ga naar de wc. Doe daar je broek uit en plas verder op de wc.
Daarna doe je een droog broekje aan (leg die alvast in de buurt van het bed of de wc). Doe de sensor op het droge broekje en ga weer lekker slapen.
Zo maak je het een succes
Het belangrijkste is dat je kind echt gemotiveerd is. Hij moet het zelf vervelend vinden dat hij in bed plast en er echt iets aan willen doen. Om die reden wordt ook aangeraden om pas vanaf zes jaar te beginnen met de plaswekker.
Ook belangrijk:
Je kind moet bewust en meteen reageren op het eerste signaal van de plaswekker. Als je kind nog even lekker blijft liggen, of slaapdronken naar de wc gaat, dan heeft de methode minder effect.
Je kind moet de plaswekker elke nacht gebruiken. Dus niet de ene nacht wel en de andere nacht niet.
De plaswekkertraining moet niet onderbroken worden. Stop er dus niet mee als je een week op vakantie gaat. Stop pas als het bedplassen is opgehouden.
De eerste dagen kan het helpen om bij je kind in de buurt te slapen, zodat jij ook wakker wordt van het alarm. Zeker als je kind zelf nog slaperig is, is het jouw taak om hem alsnog goed wakker te maken voor een wc-bezoek.
Maak je kind niet tussendoor wakker voor een extra wc-pitstop, maar laat dat over aan de plaswekker.
Complimenten helpen je kind om de methode vol te houden. Geef dus zowel ’s nachts na het toiletbezoek als de volgende dag complimenten dat hij het goed heeft gedaan.
Hoe snel wordt je kind zindelijk met een plaswekker?
De plaswekkermethode slaagt bij veel kinderen binnen de periode van drie maanden. Verwacht geen wonderen na één nacht; het is een stapsgewijs proces.
Je kunt de volgende fasen in het herstel verwachten:
In het begin wordt je kind alleen wakker van de wekker, maar is het bed nog nat.
Daarna gaat de wekker steeds minder vaak, of later in de nacht, af.
Je kind bereikt vaker op tijd de wc en het bed blijft droog.
Vervolgens hoeft je kind überhaupt minder vaak te plassen 's nachts.
Je kind wordt zelfstandig wakker om te plassen (zónder de wekker) of slaapt de hele nacht door.
Zodra je kind veertien dagen op rij 's nachts volledig droog is gebleven, kun je stoppen met de wekker. Berg het apparaat nog niet te ver op: veel kinderen ervaren later een lichte terugval in hun zindelijkheid. Je pakt de training dan gewoon weer op.
Wanneer is een plaswekker af te raden?
Start geen plaswekkertraining als je kind pijn heeft bij het plassen, de hele dag door urine verliest of als er bloed in de urine zit.
Lichamelijke problemen los je niet op met een training. Volgens huisartsen is het cruciaal om contact op te nemen met je arts als je kind:
De hele dag door druppels urine verliest.
Een sproeiende of haperende plasstraal heeft.
Heel weinig (twee keer per dag) of extreem vaak (drie keer per uur) plast.
Pijn heeft of bloed plast.
Medische oorzaken, zoals een te kleine blaas of overproductie van nachtelijke urine, vragen om gespecialiseerde medicatie. De arts bespreekt deze opties met jullie.
Welke andere manieren zijn er om bedplassen te stoppen?
Volgens het VU Medisch Centrum is de plaswekker de meest effectieve methode, maar je kunt ook blaastrainingen, droogbedtrainingen (inclusief gedragstherapie voor achtplussers) of preventief wakker maken (voor kinderen jonger dan zes jaar) proberen.
Lees hier meer over de andere beschikbare methodes tegen bedplassen.
Waar koop je een plaswekker en wordt dit vergoed?
Plaswekkers van merken als Rodger, Urifoon of Dryly kun je online kopen, huren via thuiszorgwinkels of tweedehands via platforms zoals Marktplaats aanschaffen.
Omdat de apparaten prijzig zijn, is het slim om altijd je zorgverzekering te raadplegen voor een eventuele vergoeding. Koop je het apparaat tweedehands? Dan hoef je alleen nog maar nieuwe, schone sensor-onderbroeken bij de fabrikant te bestellen.
Wanneer stop je met de plaswekker?
Stop pas met de plaswekker als je kind niet meer in bed plast, maar uit zichzelf wakker wordt om naar de wc te gaan. Op het moment dat je kind twee weken lang niet in bed (of in zijn broek) heeft geplast, kun je stoppen met de plaswekker.
Help, een terugval
Het is heel normaal dat kinderen – als ze eenmaal van het bed- of broekplassen af zijn – soms een terugval in zindelijkheid krijgen. Hou daarom de plaswekker nog wel in huis nadat je ermee bent gestopt. Begin bij een terugval gewoon opnieuw met de methode en geef je kind wederom complimenten voor zijn succesjes.
Bron: Thuisarts
