Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Vruchtbaarheidstest voor vrouwen

Als je een kinderwens hebt, maar zwanger worden niet zo makkelijk gaat, kun je een vruchtbaarheidstest doen om te checken of je mogelijk verminderd vruchtbaar bent. Hoe werkt zo’n vruchtbaarheidstest en wat betekent de uitslag?

In samenwerking met expert

Tessa Cox

Arts voortplantingsgeneeskunde

Wat is een vruchtbaarheidstest?

Een vruchtbaarheidstest voor vrouwen is een test die je thuis kunt doen. Een voorbeeld is een ovulatietest of een test die de hoeveelheid follikelstimulerend hormoon (FSH) in je urine meet. FSH is een essentieel hormoon voor een zwangerschap: het is het hormoon dat de groei en de rijping van eicellen in je eierstokken stimuleert, waardoor er uiteindelijk een eisprong (ovulatie) plaatsvindt.

Advertentie

Handig: Een ovulatietest bestel je gemakkelijk online

Verschil tussen een vruchtbaarheidstest en vruchtbaarheidsonderzoek

Een vruchtbaarheidstest is een test die je thuis kunt doen. Wees voorzichtig met het zelf interpreteren van uitslagen van deze testen. Omdat het gehalte van de hormonen in je lichaam dagelijks kan variëren, zijn de uitslagen van bepaalde testen sterk afhankelijk van het moment in de menstruatiecyclus waarop je de test doet. Wanneer de uitslag van deze testen afwijkend is, kan dit alsnog betekenen dat er niets aan de hand is.

Vruchtbaarheidsonderzoek wordt uitgevoerd door de huisarts of door een gespecialiseerde fertiliteitsarts of gynaecoloog.

Lees ook: Vruchtbaarheidsonderzoek: wat houdt het in?

Hoe werkt een vruchtbaarheidstest?

Om zwanger te kunnen worden, maken je hersenen FSH om ervoor te zorgen dat er een eicel gaat uitrijpen. Als het FSH-niveau te laag is, kan het zijn dat er geen eicel gaat uitrijpen en dat je geen eisprong hebt. Dit kun je zelf merken doordat je menstruaties uitblijven. Het uitblijven van een menstruatie geeft aan dat er iets niet in orde is met de cyclus. Door de concentratie FSH in je urine te testen, kun je onderzoeken of de waarde van het FSH hormoon te laag is. Nogmaals, de waarde van het FSH hormoon verschilt normaal gesproken per dag (en zelfs gedurende de dag).

Advertentie

Het FSH-niveau kan ook juist te hoog zijn: dit kan een teken zijn dat de menopauze is begonnen. De FSH-waarden in je bloed gaan omhoog op het moment dat er geen eicellen meer zijn om te rijpen, als je in de overgang bent dus. Je lichaam doet dan z’n best om toch een eicel te laten groeien – ook al zijn de eitjes op – en gaat daarom extra FSH produceren. Wanneer de eicellen (bijna) op zijn, worden de menstruaties onregelmatig, of blijven ze helemaal weg. Wanneer je een jaar lang geen menstruatie hebt gehad omdat de eicellen op zijn, ben je officieel in de menopauze.

Zo doe je een vruchtbaarheidstest

Deze test is alleen zinvol om te doen wanneer de menstruaties niet regelmatig plaatsvinden. Bij een regelmatige menstruatie heb je in de regel iedere maand een eisprong. De betrouwbaarste uitslag krijg je door de test te doen op de tweede of de derde menstruatiedag. Wanneer de menstruaties vaak langdurig uitblijven, is het beter om via de huisarts, fertiliteitsarts of gynaecoloog verder onderzoek te doen naar de oorzaak hiervan.

Bij een vruchtbaarheidstest plas je op een teststaafje. Daarna kun je op de vruchtbaarheidstest aflezen wat de hoeveelheid FSH is. Is de concentratie FSH in je urine voldoende, dan zou je in principe vruchtbaar moeten zijn. Heb je te weinig FSH, dan kan er een (medische) oorzaak zijn waardoor de menstruaties onregelmatig zijn of uitblijven. Is het FSH-niveau te hoog, dan kan dat betekenen dat de onregelmatige of uitblijvende menstruaties het gevolg zijn van de (naderende) overgang. Dat zou kunnen betekenen dat je niet meer vruchtbaar bent.

Lees hier: Bereken hier je ovulatie en vruchtbare dagen

Advertentie

Wanneer doe je een vruchtbaarheidstest

Als je zwanger probeert te worden, maar het niet zomaar lukt, is het een idee om een vruchtbaarheidstest te doen. Er zijn testen voor zowel mannen als vrouwen. Als je allebei zo’n test doet, kan dat een indicatie geven waar de problemen bij het zwanger worden vandaan komen. Is jouw FSH-niveau te laag of te hoog, of is misschien de sperma van je partner niet optimaal? Zodra daar meer duidelijkheid over is, kun je vervolgstappen nemen en eventueel een afspraak maken bij de huisarts.

Wat zegt de uitslag van een vruchtbaarheidstest?

Is de uitslag van de test afwijkend, dan hoeft dat niet direct te betekenen dat je geen kinderen kunt krijgen. Het is verstandig om dan naar de huisarts te gaan om de uitslag te bespreken. Je arts kan eventueel vervolgtesten doen, of je verwijzen naar het ziekenhuis voor uitgebreider onderzoek.

Als je vruchtbaarheid volgens de test in orde is, is dat goed nieuws, maar geen garantie dat je zonder problemen zwanger zult worden. Deze test meet alleen de waarde van het hormoon FSH, terwijl er ook andere oorzaken kunnen zijn van een verminderde vruchtbaarheid. Zo zou er bijvoorbeeld ook een probleem kunnen zijn met de kwaliteit van je baarmoederslijmvlies, misschien heb je verstopte of verkleefde eileiders, of lukt het zwanger worden niet door een seksueel probleem.

Medische vruchtbaarheidstest

Tot nu toe hadden we het over een vruchtbaarheidstest die je zelf thuis kunt doen door op een teststaafje te plassen, net zoals je bij een zwangerschapstest of ovulatietest doet. De uitslag geeft een indicatie van mogelijke vruchtbaarheidsproblemen, maar wat er precies aan de hand is, kun je niet uit zo’n test aflezen.

Om daar meer duidelijkheid over te krijgen, kun je een medisch vruchtbaarheidsonderzoek laten doen. Daarbij wordt naar veel meer factoren gekeken dan het FSH-gehalte. Zo wordt je menstruatiecyclus bekeken en onderzocht of je een eisprong hebt of niet. Je bespreekt met de arts ook jullie medische voorgeschiedenis en jullie seksleven, dus hoe vaak en wanneer jullie vrijen.

Bloedtest en lichamelijk onderzoek

Bij een regelmatige cyclus is het meestal niet nodig om de hormoonhuishouding te onderzoeken. Dit wordt meestal alleen gedaan wanneer de menstruaties onregelmatig zijn of uitblijven. Een bloedtest kan ook uitwijzen of je mogelijk chlamydia hebt gehad, een soa die in sommige gevallen tot onvruchtbaarheid kan leiden. Ook wordt er een inwendig onderzoek gedaan en eventueel een echo van de baarmoeder, om te controleren of de baarmoeder, eileiders en eierstokken er goed uitzien.

Een arts zal in principe pas een medisch vruchtbaarheidsonderzoek adviseren als je ruim een jaar probeert om zwanger te worden, maar het nog niet is gelukt. Wanneer de menstruatiecyclus vaak langer duurt dan zes weken, is het mogelijk om eerder verwezen te worden. Je arts of gynaecoloog bepaalt welke van bovenstaande onderzoeken zinvol zijn voor jouw situatie. Niet iedere vrouw met vruchtbaarheidsproblemen hoeft alle onderzoeken te ondergaan.

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Bronnen: Thuisarts.nl

 

Zelf testen

Vruchtbaarheidstesten om zelf thuis te doen zijn online te bestellen, maar ook bij sommige drogisterijen te koop. De testen claimen een betrouwbaarheid van 95 tot 99%.

tip

Tessa Cox

Arts voortplantingsgeneeskunde

Tessa Cox werkt als Arts Voortplantingsgeneeskunde bij Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp. Tessa heeft jarenlange ervaring in het begeleiden van mensen waarbij zwanger worden op de natuurlijke manier niet lukt. Ze verricht onderzoek naar de oorzaak van het uitblijven van een zwangerschap en begeleidt haar patiënten gedurende verschillende soorten vruchtbaarheidsbehandelingen.