Wat is een moeder-geassisteerde keizersnede (MAC)?
Bij een moeder-geassisteerde keizersnede (Mother Assisted C-section oftwel MAC) assisteer je als moeder zelf mee tijdens je geplande keizersnede. Je bent de eerste die je baby aanraakt en voorzichtig uit je buik tilt. En nee, je hoeft niet bang te zijn dat je iets ‘fout’ doet. Je wordt hierbij begeleid door de gynaecoloog en het operatieteam.
Deze manier van bevallen is in 2017 ontwikkeld toen een moeder vroeg of het tijdens haar geplande keizersnede mogelijk was om zelf haar baby uit de buik te tillen. Gynaecoloog Koen Deurloo, verbonden aan het Diakonessenhuis Utrecht, ontwikkelde samen met haar de moeder-geassisteerde keizersnede. Sindsdien zijn er in het Diakonessenhuis Utrecht meer dan 300 MAC’s uitgevoerd.
Wat is het verschil tussen een gewone keizersnede en een moeder-geassisteerde keizersnede?
Bij een normale keizersnede wordt je baby via een operatie door de buik geboren. Je baby wordt hierbij uit je buik getild door de gynaecoloog. Een keizersnede is een veilige manier om te bevallen, maar veel vrouwen vinden dat het te snel, medisch en technisch verloopt. Dat is jammer, want de geboorte van je baby is een van de meest bijzondere gebeurtenissen in je leven.
Bij een moeder-geassisteerde keizersnede til je zelf je baby uit je buik. Dit gebeurt in een rustig tempo, er is veel contact met het operatieteam en je hebt meteen huid-op-huidcontact met je baby. De MAC voelt daardoor persoonlijker dan de gemiddelde keizersnede. Bovendien ontwikkelt deze methode zich nog steeds, met elke moeder die meedenkt.
Het is qua veiligheid een gewone keizersnede, maar qua beleving een zachtere, bewustere geboorte.
‘De moeder-geassisteerde keizersnede is door een moeder bedacht en door honderden moeders verder verfijnd’
Gynaecoloog Koen Deurloo
Lees ook: Een ‘natuurlijke keizersnede’ of gentle sectio, wat houdt dat in?
Voordelen van een moeder-geassisteerde keizersnede
Een keizersnede is geen natuurlijke bevalling, het blijft een operatie. Maar met een moeder-geassisteerde keizersnede (MAC) kunnen vrouwen dit gevoel wel meer ervaren.
meer betrokkenheid
meer eigen regie
direct en ononderbroken huid-op-huidcontact
meer rust en persoonlijk contact
een geboorte willen die écht van henzelf voelt
Doordat je direct huid-op-huidcontact hebt, gaat het geven van borstvoeding vaak gemakkelijker. Ook heeft direct huid-op-huidcontact een positieve invloed op de hechting tussen moeder en kind en de pijnbeleving in de herstelfase van de moeder.
‘Voor vrouwen met een eerdere moeilijke of traumatische bevalling kan de MAC helpen om vertrouwen en rust terug te vinden. Veel vrouwen zeggen achteraf: ‘Het voelde alsof ik erbij was, in plaats van dat het me overkwam.’’
Gynaecoloog Koen Deurloo
Is een moeder-geassisteerde keizersnede (MAC) veilig?
Het Diakonessenhuis Utrecht voert sinds 2017 onderzoek uit naar de MAC en houdt alle resultaten bij. Hieruit blijkt dat een moeder-geassisteerde keizersnede net zo veilig is als een gewone of gentle keizersnede. Er is geen toename te zien bij complicaties voor zowel moeder als kind, en het herstel en bloedverlies zijn vergelijkbaar met een normale keizersnede. Wel duurt de operatietijd een paar minuten langer, omdat er bewust voor gekozen wordt om de keizersnede te vertragen. Zodat de moeder zich bewuster is van de bevalling.
Hoe verloopt een moeder-geassisteerde keizersnede?
Voorbereiding
Op de polikliniek bespreek je de MAC stap voor stap, inclusief de rol van je partner.
Je ziet beelden, oefent de handpositie en legt je wensen vast in je geboorteplan.
Alles gebeurt volgens NVOG-richtlijnen en alleen bij geplande keizersneden.
Op de dag van de operatie volgt het praktische deel: op de kraamsuite bereiden we alles rustig voor.
Daar krijg je een infuus iets hoger op je arm (zodat er ruimte is voor steriele handschoenen) en identiteitsbandjes om je enkels.
In de operatiekamer
Eenmaal in de operatiekamer krijg je een ruggenprik en een katheter. Door de ruggenprik ben je vanaf je rug verdoofd en kun je de geboorte bewust meemaken. Ook draag je een steriel operatiepak en handschoenen; het pak kan open bij je borst.
Het team werkt rustig en volgens vaste stappen die ze met je delen, zodat jij veilig kunt meedoen.
Het moment van de geboorte
Na het openen van je buik en je baarmoeder duwt de gynaecoloog op je bovenbuik. Je baby wordt langzaam zichtbaar.
De gynaecoloog begeleidt je handen naar je baby.
Je baby wordt in jouw handen geboren. Hierbij krijg je hulp, je doet dit echt samen.
De gynaecoloog helpt om je baby tot zijn schouders geboren te laten worden. Daarna kun je je baby zelf aanpakken, uit je buik tillen en zachtjes op je borst leggen. De operatiejas die je aanhebt wordt opengemaakt, zodat je baby direct huid-op-huid bij je ligt. Zo blijft je baby ook lekker warm.
De navelstreng kun je laten uitkloppen en jij of je partner kan zelf de navelstreng doorknippen.
De eerste minuten
Zolang je baby geen extra zorg nodig heeft:
blijft hij onafgebroken bij jou liggen.
wordt hij bedekt met warme compressen.
de kinderarts doet de eerste checks terwijl je baby gewoon bij jou op de borst ligt.
kun je soms al beginnen met de eerste borstvoeding.
De geboorte van de placenta en het sluiten van de baarmoeder en buik gaan ondertussen rustig door.
Lees meer: Wat houdt de Apgar-score precies in?
Wanneer kan een moeder-geassisteerde keizersnede niet?
Bij een spoed- of ongeplande keizersnede is een MAC niet mogelijk. Een moeder-geassisteerde keizersnede kan alleen als deze is gepland, omdat de veiligheid voor jou en je baby vooropstaat. Een MAC kan ook niet als je baby na de geboorte direct medische zorg nodig heeft, bijvoorbeeld door een groeiachterstand, infectie of ziekte. Ook als je als moeder ernstig verzwakt of ziek bent, bijvoorbeeld door het HELLP-syndroom, is deze keizersnede-methode niet mogelijk.
Past een moeder-geassisteerde keizersnede bij jou?
Weet je dat je een geplande keizersnede krijgt? Dan kun je altijd bespreken of een MAC bij jou past. Samen kijk je:
of het medisch verantwoord is
welke wensen je hebt
of je ziekenhuis hiermee werkt
Wordt de MAC in jouw ziekenhuis (nog) niet aangeboden? Vraag dan of je kunt worden doorverwezen naar een gespecialiseerd centrum, zoals het Diakonessenhuis Utrecht.
Je mag altijd vragen wat er voor jóu mogelijk is, er is vaak meer ruimte dan je denkt.
Zo blijft er ruimte om te kiezen voor de geboorte-ervaring die bij jou past: veilig, warm en persoonlijk.
Dit kun je verwachten bij een keizersnede:
Bronnen: Diakonessenhuis Utrecht, Mens en Gezondheid, De Gynaecoloog
Hoofdbeeld: Inge Berken
