Kraamzorg regelen

Kraamzorg regelen

Na de geboorte van je baby heb je recht op kraamzorg. Maar hoe regel je dit precies? En wat kun je van de kraamverzorgster verwachten? Alles over het regelen van kraamzorg.

Wat is kraamzorg?

Kraamzorg zoals we die kennen in Nederland is uniek in de wereld. Nergens anders krijg je de eerste dagen na de bevalling een persoonlijke kraamverzorgster in huis die jou ondersteunt en helpt bij het verzorgen van je baby.

In de kraamtijd controleert de kraamverzorgende de gezondheid van jou en je baby. Ze temperatuurt je, bekijkt je hechtingen en checkt de hoeveelheid bloedverlies. Ook helpt ze je met douchen en aankleden als dat nodig is. De kraamverzorgende voert ook controles uit bij je baby: ze weegt hem, houdt zijn temperatuur in de gaten en controleert of hij goed drinkt, poept en plast. Ze houdt alle gegevens bij in een dossier. Lijkt er iets aan de hand te zijn met je kind, dan trekt ze aan de bel bij de verloskundige of huisarts.

Verder helpt de kraamverzorgster je bij de verzorging van je baby. Zeker bij een eerste kind is alles nog nieuw: ze laat daarom zien hoe je een baby wast, verschoont en helpt je bij de (borst)voeding. Ook geeft ze voorlichting over zaken als veiligheid in huis, wiegendood, allergieën en ontzwangeren. Daarnaast is ze een luisterend oor: bij haar hoef je je niet groot te houden, die kraamtranen heeft ze al bij heel veel andere nieuwbakken moeders gezien.

Huishoudelijke taken

De kraamverzorgster doet ook wat lichte huishoudelijke taken, maar dan voornamelijk taken die te maken hebben met de hygiëne in huis. Denk aan het schoonmaken van het toilet en de badkamer, het verschonen van je bed en het stofzuigen van de slaapkamer.

In overleg kan de kraamverzorgster ook andere huishoudelijke taken doen en helpen bij de verzorging van oudere kinderen. Lees hier meer over de taken van een kraamverzorgster.

Hoe lang krijg je kraamzorg?

In Nederland heeft iedere vrouw na een bevalling recht op kraamzorg. Die zorg valt namelijk onder de basisverzekering. Hoeveel uur kraamzorg je krijgt, hangt af van jouw situatie.

  • Het wettelijk minimum is vierentwintig uur, verdeeld over acht dagen.
  • Standaard wordt er uitgegaan van negenenveertig uur kraamzorg (als je borstvoeding geeft), verdeeld over acht dagen.
  • Geef je geen borst-, maar kunstvoeding, dan krijg je meestal standaard vijfenveertig uur kraamzorg, verdeeld over acht dagen.
  • Het maximum aantal uur kraamzorg is tachtig uur.

Meer of minder dan negenenveertig uur

Standaard gaat het dus om negenenveertig uur in een periode van acht dagen. Dat is gemiddeld zes uur per dag. In overleg met de kraamverzorgende bepaal je hoe je die uren over acht dagen verdeelt. Meestal blijft ze de eerste dagen wat langer en komt ze aan het eind nog maar halve dagen. Zo kun je de laatste dagen langzaam wennen aan het idee dat je het na de kraamweek zelf moet kunnen.

Het aantal uren kraamzorg wordt minder als je in het ziekenhuis bevalt en daarna in het ziekenhuis moet blijven. De dagen dat je in het ziekenhuis was, worden afgetrokken van het aantal uren kraamzorg. Voor één dag in het ziekenhuis lever je zes uur kraamzorg in. De dag dat je thuiskomt, telt niet mee als ziekenhuisdag.

Maar je kunt ook méér kraamzorg krijgen dan de standaard negenenveertig uur. Meer uren worden in principe alleen toegekend als daar een goede reden voor is. Dit kan al tijdens het intakegesprek worden vastgesteld, maar het aantal uren kan ook tijdens de kraamtijd nog worden verlengd. Dit gebeurt in overleg met het kraambureau en de verloskundige. Mogelijke redenen voor het verlengen van de kraamzorg zijn:

  • complicaties bij de bevalling
  • opstartproblemen bij de baby
  • als jij niet snel genoeg herstelt
  • kraamtijd bij een tweeling of meerling
  • als je alleenstaande moeder bent
  • het niet goed op gang komen van de borstvoeding

Indicatie voor aantal uur kraamzorg

Rond de zevende maand van je zwangerschap heb je een intakegesprek met een kraamverzorgende van de kraaminstelling waar je je hebt aangemeld. Op basis van het gesprek wordt het aantal kraamzorguren bepaald (= eerste indicatie). In sommige situaties wordt er van tevoren al meer kraamzorg aangeboden en afgesproken dan het basispakket van negenenveertig uur. Bijvoorbeeld als er een meerling op komst is of als er sprake is van een instabiele gezinssituatie. Vind jij negenenveertig (bij borstvoeding) of vijfenveertig uur (bij kunstvoeding) te veel, dan kun je ook om minder uren vragen.

Na je bevalling, als je kraamperiode begint, wordt opnieuw een indicatie gemaakt (= tweede indicatie). Op basis van die tweede indicatie wordt het aantal kraamzorguren eventueel bijgesteld. Redenen waardoor je na de tweede indicatie toch meer kraamzorguren krijgt, kunnen zijn omdat je bijvoorbeeld een keizersnede hebt gehad of als je baby een aangeboren afwijking heeft.

Ook tijdens de kraamzorgperiode (= derde indicatie) kan het aantal uren kraamzorg nog veranderen. Bijvoorbeeld als het (borst)voeden niet op gang komt of als je erg onzeker en labiel bent. Dan kan de kraamverzorgende in overleg met de verloskundige bij de kraaminstelling aangeven dat er meer uren kraamzorg nodig zijn.

Intakegesprek

Tijdens het intakegesprek wordt dus een eerste indicatie voor het aantal uur kraamzorg gegeven, maar er wordt nog veel meer besproken. Het gesprek vindt bij jou thuis plaats. De volgende onderwerpen zullen aan bod komen:

  • Wat verwachten jullie van de kraamzorg?
  • Waar wil je bevallen?
  • Wil je borst- of kunstvoeding geven?
  • De taken van de kraamverzorgster.
  • De arbo-richtlijnen: er zitten onder andere eisen aan de hoogte van het kraambed en de commode.
  • De spullen die je in huis moet hebben, zoals het kraampakket en de babyuitzet.
  • Indicatie van het aantal uur kraamzorg.
  • Wanneer bel je de kraamverzorgster?

Het intakegesprek is voor het kraambureau ook een kennismaking met jou en je partner. Het bureau wil graag weten hoe de gezinsomstandigheden zijn, hoeveel je partner van huis zal zijn voor zijn werk, of jullie bepaalde diëten volgen of allergieën hebben, etc. Daarnaast wil de medewerker van het bureau meestal even het huis bekijken: waar is de slaapkamer, hoe ziet de babykamer eruit en is het huisnummer buiten duidelijk zichtbaar? Er is ook tijd voor vragen van jullie kant.

Wanneer komt de kraamverzorgster?

Als je thuis bevalt, begint de kraamzorg al tijdens de bevalling. Je kraamverzorgster is aanwezig bij de geboorte van je kind om de verloskundige te assisteren. En vanaf het moment dat je kind bij jou op de borst ligt, is ze er om jou te begeleiden.

Als je in het ziekenhuis bevalt, bel je de kraamverzorgster op het moment dat je met je baby naar huis gaat. In principe staat ze dan zo snel mogelijk bij jullie voor de deur om jullie thuis op weg te helpen.

Wat als het niet klikt met de kraamverzorgster?

De kraamweek is een heftige periode. Je maakt kennis met je baby en herstelt van de bevalling. Doordat de hormonen door je lijf gieren, ben je vaak nogal emotioneel. Juist in deze tijd is het belangrijk dat je je op je gemak voelt. Klikt het niet met de kraamhulp, bel dan zo snel mogelijk de kraaminstelling of laat je partner dat doen. Er wordt dan iemand anders gestuurd. Dat gebeurt vaker en daar wordt niet raar over gedaan, het is dus niet nodig je daarvoor te schamen.

Na de kraamtijd

Als de kraamtijd is afgelopen, draagt de kraamverzorgster het dossier met alle informatie over aan het consultatiebureau. Vanaf dat moment is het consultatiebureau je aanspreekpunt voor alle vragen die je hebt over de ontwikkeling en opvoeding van je kind. Je verloskundige draagt na de kraamtijd ook de medische zorg over aan de huisarts, bij wie je voortaan terecht kunt voor alles rond de gezondheid van je kind.

Wanneer moet ik de kraamzorg aanvragen?

Aanmelden voor kraamzorg kun je het beste zo snel mogelijk doen, als je een week of twaalf zwanger bent en een goede eerste termijnecho hebt gehad. Doe het uiterlijk in de twintigste week. Zo ben je er zeker van dat je het aantal uren kraamzorg krijgt dat je nodig hebt. Anders kan het voorkomen dat je minder uren krijgt, bijvoorbeeld in vakantieperiodes of bij een geboortegolf.

Maakt het uit welk kraambureau ik inschakel?

Je mag zelf kiezen welke kraaminstelling je inschakelt, maar check altijd eerst even of je zorgverzekeraar afspraken heeft met het bureau van jouw keuze. Dan weet je zeker dat de kraamzorg vergoed wordt (op de wettelijke eigen bijdrage na).

Elke kraamorganisatie heeft zijn eigen visie en werknemers. Sommige bureaus zijn onderdeel van een grote organisatie, de wat kleinere zijn vaak zelfstandig. Er zijn ook kraamverzorgenden die voor zichzelf werken. Bekijk websites om te bepalen wat jou aanspreekt en vraag eens naar ervaringen van vrienden en familie. Je kunt ook checken met welke instellingen je verloskundige een fijne samenwerking heeft.

Vergoeding en eigen bijdrage

Kraamzorg wordt vergoed vanuit de basisverzekering, maar je betaalt er wel een wettelijke eigen bijdrage voor. Dit geldt zowel voor kraamzorg thuis, als in het ziekenhuis:

  • voor kraamzorg aan huis is de eigen bijdrage € 4,30 per uur.
  • voor kraamzorg in het ziekenhuis betaal je € 34 per dag (€ 17 voor de moeder en € 17 voor de baby).

De eigen bijdrage voor de kraamzorg kun je eventueel aanvullend verzekeren zodat deze kosten ook gedekt zijn. Hoe hoog deze dekking is, verschilt per zorgverzekeraar en hoe uitgebreid aanvullend je verzekerd bent. Check hiervoor je zorgverzekeringspolis of neem contact op met je zorgverzekeraar.