koortsstuip

Koortsstuip bij baby of kind

Ongeveer 5% van alle kinderen heeft een keer een koortsstuip. Als dat gebeurt, ziet het eruit alsof je kind een epileptische aanval heeft. Heel eng om te zien, maar weet: het is bijna altijd ongevaarlijk en gaat weer over. Wat is een koortsstuip precies en wat kun je doen om je kind te helpen?

Een koortsstuip komt het meest voor bij jonge kinderen en baby’s van een maand tot vijf jaar oud en de grootste kans dat het gebeurt, is tussen één en twee jaar.

Advertentie

Wat is een koortsstuip?

Als je kind last heeft van plotseling opkomende, snel stijgende koorts – de kans is groot dat je nog niets in de gaten hebt – kan er een soort kortsluiting optreden in de hersenen. Het hele lichaam van je kind kan stijf worden en dan gaan schokken, de armen en benen kunnen flink trekkende bewegingen maken. Het lijkt op een epileptische aanval, maar dat is het niet.

Tijdens een koortsstuip is je kind bewusteloos en het kan zelfs voorkomen dat hij even ophoudt met ademen.

Kortom: het ziet er heel naar en angstaanjagend uit en dit kan wel tot vijftien minuten duren. Kort daarna zijn de meeste kinderen niet aanspreekbaar en vallen ze in een diepe slaap. Soms heeft je kind trouwens nog niet eens koorts, maar komt die pas een tijdje na de koortsstuip opzetten.

Symptomen koortsstuip

  • Bewusteloosheid
  • Eerst rood, dan blauw en zweterig uiterlijk
  • Je kind kan verstijven, een holle rug opzetten
  • Trekkingen met armen en benen, schokkerig lichaam, soms aan één kant van het lichaam
  • Ogen kunnen wegdraaien
  • Onregelmatige ademhaling, oppervlakkig of stotend. Je kind kan zelfs even stoppen met ademhalen.

Video: zo kan koortsstuip eruit zien

Let op: beelden kunnen als schokkend ervaren worden.

Wat moet je doen?

Heeft je kind een koortsstuip, leg hem dan op zijn zij met het hoofdje omlaag. Voorkom dat hij zich kan bezeren en controleer of hij niets in zijn mond heeft. Zorg voor frisse lucht, maar voorkom dat hij het koud krijgt. Kleed je kind dus niet uit en zorg te allen tijde dat de voeten en handen warm zijn (bijvoorbeeld door een kruik). Als je kind van binnenuit is afgekoeld verdwijnen de stuipen.

  1. Leg je kind op de zij en maak met een vinger de mond leeg. Voorkom dat je kind zich kan bezeren.
  2. Bel 1-1-2.
  3. Zorg voor frisse lucht, zonder dat je kind het koud krijgt.
  4. Dek je kind toe met een dunne (katoenen) deken en zorg dat de voeten en handen verwarmd worden.

Je hoeft je kind geen paracetamol te geven. Dat heeft weinig zin. Door het toedienen van paracetamol wordt de temperatuur misschien tijdelijk onderdrukt, maar als het medicijn is uitgewerkt kan de temperatuur weer omhoog schieten. Als de ambulancemedewerkers komen en de koortsstuip is nog niet over, zullen zij je kind naar alle waarschijnlijkheid rectaal diazepam geven.

Wie krijgt een koortsstuip?

Zoals gezegd komt een koortsstuip het meest voor bij jonge kinderen en baby’s van een maand tot vijf jaar oud en de grootste kans dat het gebeurt, is tussen één en twee jaar. Bij kinderen ouder dan vijf jaar kan het ook voorkomen, maar is de kans veel kleiner. Als je als ouder vroeger een koortsstuip hebt gehad, heeft je kind meer risico om er ook een te krijgen. Dat geldt ook voor kinderen van wie de oudere broer of zus er al eens een heeft gehad.

Hoe ontstaat een koortsstuip?

Koorts is eigenlijk een normale reactie van het lichaam op een infectie. De koorts heeft een functie, hij vecht als het ware tegen de infectie. Dus een koortsstuip zou je kunnen zien als waarschuwing: je kind heeft een onderliggende ziekte.

De meeste gevallen van koortsstuipen worden veroorzaakt door (bijna altijd onschuldig) virussen van de bovenste luchtwegen. Oftewel een flinke verkoudheid, oor– of keelontsteking. De hersens kunnen de snel oplopende temperatuur van het lichaam niet goed aan, daarom functioneren ze tijdelijk niet optimaal. De signalen de hersens van je kind doorgeven aan de spieren komen verkeerd over, met als gevolg stijfheid of spiertrekkingen.

Is een koortsstuip ernstig?

Het ziet er ernstig en akelig uit, maar de aanval gaat vanzelf weer over. Na een koortsstuip zijn er geen blijvende gevolgen, een kind herstelt weer volledig. Bij een nieuwe ziekteperiode is er kans op herhaling van een koortsstuip. Dit is bij 1 op de 3 kinderen het geval. Bespreek met je huisarts welke voorzorgsmaatregelen je kan nemen. Geef bijvoorbeeld nooit op eigen initiatief paracetamol, maar overleg dat eerst.

Zo behandel je koorts

Bij koorts moet het lichaam de warmte kwijt kunnen. Kies daarom voor dunne kleding die losjes om het lichaam zit. Als je kind het koud heeft of rilt, kun je hem tijdelijk extra toedekken. Geef je kind bij koorts extra drinken en eventueel een waterijsje. Eten is minder belangrijk.

Zorg er altijd voor dat je kind bij koorts warme voeten heeft. Veel kinderen hebben ijskoude voeten en handen, waardoor de hitte het lichaam niet via deze weg kan verlaten. Alle warmte stijgt zo naar het hoofd. Verwarm de voeten met je handen of leg er een warme kruik tegenaan. Zo kan de hitte gelijkmatig weg uit het lichaam.
Ook als je kind het heet heeft, kun je hem beter niet uitkleden. Zorg voor luchtige kleding van natuurlijke stoffen (niet synthetisch) en dek hem als hij slaapt toe met een (katoenen) deken, aangepast aan de buitentemperatuur.

Lees hier meer over koorts bij baby’s en koorts bij kinderen.

Video: EHBO bij een koortsstuip

Video: Stappenplan: dit moet je doen als je kind een koortsstuip heeft.