seksuele-ontwikkeling

Seksuele ontwikkeling van je kind (van baby tot tiener)

De seksuele ontwikkeling van kinderen begint al veel eerder dan mensen vaak denken. Kinderen gaan in hun ontwikkeling door verschillende fases van seksualiteit. Welke fases dat zijn, lees je hier per leeftijdscategorie.

De seksuele ontwikkeling begint al als je een baby bent. Maar als je nog zo jong bent, zijn er nog geen seksuele gevoelens zoals oudere kinderen en volwassenen die wel ervaren.

Baby (0 – 1 jaar)

Baby’s hebben veel behoefte aan lichaamscontact. Huid-op-huidcontact en knuffelen bevorderen de groei, de hechting en het zelfvertrouwen van je baby. Een baby leert door te voelen. Denk bijvoorbeeld aan sabbelen, zuigen en gestreeld worden.

Als je baby ongeveer acht maanden is, zal hij tijdens het badderen of verschonen zijn piemel of haar vagina ontdekken. Dat gebeurt dan toevallig, maar hij merkt dat dit een prettig gevoel geeft. Dit is de basis van een gezonde seksuele ontwikkeling. Je baby kangoeroeën, waarom is het zo belangrijk?

Dreumes (1 – 2 jaar)

Als dreumesen zichzelf aanraken bij hun geslachtsorganen gebeurt dit, net als bij baby’s, meestal toevallig. Op een gegeven moment doet een peuter dit steeds vaker bewust. Dat zie je vooral bij jongens die aan hun piemel zitten. Voor ouders kan het ongemakkelijk zijn als je zoon dit doet als er andere mensen bij zijn. Je hebt al snel de neiging om tegen hem te zeggen dat hij dat niet moet doen maar je kunt hem beter afleiden. Hij doet namelijk niets vreemds, het hoort bij zijn seksuele ontwikkeling.

Op het kinderdagverblijf leren oudere dreumesen door middel van spelletjes hoe de lichaamsdelen heten. Denk bijvoorbeeld aan: “Waar is je buik?” en “Waar is je neus?”. Als je dit spelletje met je kind speelt, kun je ook de geslachtsorganen noemen met een naam die jij prettig vindt.

Meer lezen: Piemelles voor moeders, belangrijke piemel- en plaszaken

Peuter (2 – 4 jaar)

De peuterperiode is een echte ontdekkingsfase. Als kinderen zo rond de twee jaar zijn, begrijpen ze dat er jongens en meisjes zijn. Kinderen zijn nieuwsgierig naar de geslachtsdelen van zichzelf en van anderen. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij het zindelijk worden. Lees hier alles over zindelijkheid.

Als peuters wat ouder zijn, kunnen ze elkaars lichaam bekijken. Dit doen ze bijvoorbeeld als er naar de wc wordt gegaan of iemand wordt verschoond. Maar ook als ze met anderen in bad gaan en door met elkaar doktertje te spelen. Peuters kennen nog geen schaamte en kunnen bijvoorbeeld in het openbaar aan hun piemel of vagina zitten. Schrik hier niet van als ouder, het is normaal gedrag. Hoe relaxter en nonchalanter je hier als ouder op reageert hoe beter.

Bij sommige kinderen begint vanaf drie jaar de ‘vieze woordenfase’. Kinderen zeggen dan opeens te pas en te onpas ‘piemel’ of ‘poep’. Dit doen ze meestal voor de grap of om te kijken hoe jij hierop reageert.

De seksuele ontwikkeling van je peuter: 5x dit moet je weten

Kleuter (4 – 6 jaar)

Net als de peuterperiode wordt er ook in de kleuterfase veel ontdekt. Behalve doktertje spelen, is vadertje en moedertje spelen ook erg interessant rond deze leeftijd. Het verschil met peuters en kleuters in hun seksuele ontwikkeling is dat kleuters steeds meer beseffen dat seksualiteit en bloot zijn niet in het openbaar hoort. Het is ook weer niet de bedoeling dat kleuters de spelletjes stiekem gaan doen. Als je kind het gevoel krijgt dat hij iets doet waar hij zich voor moet schamen, zal hij een schaamtegevoel ontwikkelen. Het kan dan zijn dat hij niet meer samen wil douchen of omkleden. Blijf erover praten en spreek duidelijke regels af. Dan blijft het voor iedereen heel normaal.

Er zijn kleuters die zeggen dat ze verliefd zijn. Meestal betekent dit dat kinderen extra lief voor elkaar zijn en bijvoorbeeld elkaars hand willen vasthouden. Lees hier meer over kleuterverliefdheid.

Schoolkind (6 – 12 jaar)

In deze fase merken de meeste ouders niet zo veel van de seksuele ontwikkeling van hun kind. Dit komt omdat er geen doktertje of vadertje en moedertje meer wordt gespeeld en ook omdat kinderen hun eigen lichaam al voor een groot deel kennen.

Kinderen in deze leeftijdsgroep willen vaak niet dat anderen hen in hun blootje zien. Laat je kind daarom alleen douchen of aankleden als hij dat prettiger vindt. Ook kan je kind zich schamen om te praten over seksualiteit. Dit geldt vooral voor kinderen waarbij thuis weinig over dit onderwerp wordt gesproken.

Seksuele voorlichting geven aan je kind

Hoe jij en je partner over seksualiteit praten, is belangrijk voor een gezonde seksuele ontwikkeling van je kind. Ook is het erg belangrijk hier al tijdig mee te beginnen (vanaf 4 jaar), meegroeiend met de leeftijd en informatiebehoefte van je kind. Het is de basis voor zijn verdere seksuele leven. Hier lees je meer informatie en tips over het geven van seksuele voorlichting aan je kind.

Eveline Stallaart

Seksuoloog

Eveline Stallaart is seksuoloog en psycholoog en heeft haar eigen praktijk in Amsterdam genaamd ESSH. Daarnaast is ze vaste seksuoloog bij RTL Boulevard en schrijft ze regelmatig voor verschillende magazines. Ook heeft ze een eigen blog genaamd Oh Mama waar ze  persoonlijke verhalen deelt en andere moeders tips en helderheid wil geven over het soms moeilijke - maar stiekem wel belangrijke - onderwerp seks.

Contact
Website
Instagram