Afgekolfde moedermelk bewaren, zo doe je dat

Afgekolfde moedermelk bewaren, zo doe je dat

Geef je borstvoeding, dan ga je waarschijnlijk kolven om zo een voorraad aan te leggen. Maar hoe kun je afgekolfde moedermelk het best bewaren en hoelang? Hoe kun je het invriezen en weer opwarmen? En hoe maak je een kolfapparaat schoon?

De juiste uitzet om te kolven

Een van de grote voordelen van het geven van borstvoeding is dat je er niets voor in huis hoeft te halen en het helemaal gratis is. Maar ga je eenmaal kolven, dan zal je toch naar de winkel moeten. Je wilt tenslotte een voorraad aanleggen en de moedermelk op de juiste manier bewaren. Hier alles wat je nodig hebt op een rijtje:

  • Een goede borstkolf. Er zijn verschillende type borstkolven verkrijgbaar. Het grootste verschil is of een borstkolf elektrisch is of dat je hem met de hand moet bedienen. Kijk hier welke borstkolf het beste bij jou past.
  • Flesjes en spenen. Deze heb je nodig om de afgekolfde melk te geven aan je baby. Koop speciale spenen die goed aansluiten bij het geven van borstvoeding. Zo voorkom je dat je kind straks niet of juist alleen maar uit de fles wil drinken. Zorg ook voor een voorraad flesjes.
  • Koeltasje met koelelement. Deze is nodig om de afgekoelde melk mee te nemen, bijvoorbeeld van je werkplek naar huis. Soms wordt deze meegeleverd bij de aanschaf van een kolfapparaat.
  • Moedermelkbewaarzakjes. Als alternatief voor flesjes, kan je moedermelk in speciale zakjes bewaren die je in de vriezer of ijskast legt. Je kunt hier eventueel ook (uitgekookte) ijsblokbakjes of -zakjes voor gebruiken.
  • Flessenwarmer. Om een fles met afgekolfde melk op te warmen, is het gebruik van een flessenwarmer handig. Veilig en praktisch, omdat je zo zeker weet dat de melk op de juiste temperatuur is. Maar je kunt de melk ook op andere manieren verwarmen.
  • Etiketten. Wel zo handig als deze etiketten niet loslaten in de ijskast of vriezer, zodat je steeds kunt zien wanneer je de melk hebt afgekolfd en of het nog goed is.

Hygiëne kolven

Het spreekt voor zich dat hygiëne bij het kolven heel belangrijk is. Je wilt tenslotte niet dat er bacteriën in de moedermelk terechtkomen. Bovendien voorkom je zo dat je kind spruw krijgt. Was je handen daarom altijd goed voor je gaat kolven en kook alle kolfattributen en losse onderdelen van het kolfapparaat regelmatig uit. Dit doe je door ze eerst goed af te spoelen en dan een aantal minuten in kokend water onder te dompelen. Let op: spenen en andere onderdelen van siliconen hoeven maar één minuut te koken. Is je kind wat groter, dan is één keer per week alles uitkoken voldoende. Dit schema is een goede richtlijn voor het reinigen van de kolfattributen. Ook handig: hier vind je een uitgebreide uitleg over het schoonmaken van een kolfapparaat.

Flessen Borstschelpen Klephuis Membraam
Eerste keer 3-5 min. uitkoken 3-5 min. uitkoken 3-5 min. uitkoken 10 sec. uitkoken
Na het kolven afspoelen met koud water afspoelen met koud water afspoelen met koud water afspoelen met koud water
Eerste 10 dagen:
1x per dag
3-5 min. uitkoken 3-5 min. uitkoken 3-5 min. uitkoken 10 sec. uitkoken
Na dag 10:
1x per week*
3-5 min. uitkoken 3-5 min. uitkoken 3-5 min. uitkoken 10 sec. uitkoken

Afgekolfde moedermelk bewaren

Als je net afgekolfde melk nodig hebt voor de volgende voeding van je baby, dan kun je deze gewoon op kamertemperatuur laten staan. Op kamertemperatuur is vers afgekolfde melk tot tien uur houdbaar. Wil je de melk langer bewaren, zet deze dan zo snel mogelijk in de koelkast. Let op: niet in de deur, maar zoveel mogelijk achterin want daar is het het koudst. In de koelkast blijft je melk tot acht dagen goed.

Het is normaal als moedermelk wat zepig ruikt, nadat het een tijdje in de koelkast of vriezer heeft gestaan. Dat betekent niet dat het is bedorven, maar komt door de werking van de enzymen in moedermelk. Als melk bedorven is, dan ruik je dat meteen. Er kunnen dan ook brokken in zitten. Vindt je baby de melk uit de koelkast of vriezer niet lekker, omdat de smaak wat is veranderd door het bewaren? Je kunt je melk ook pasteuriseren. Op deze manier kan je het buiten de ijskast of vriezer bewaren. Dit doe je door de melk te verhitten tot het kookpunt (als er belletjes ontstaan) en dan snel te laten afkoelen. Zorg dat je af en toe roert en blijf erbij, want het verhitten kan snel gaan.

Moedermelk invriezen en ontdooien

Je kunt afgekolfde moedermelk ook invriezen, nadat je het hebt laten afkoelen in de koelkast. Je moet dat wel binnen 24 uur na het kolven doen. Goed uitgekookte kunststof ijsblokbakjes, ijsblokzakjes of speciale moedermelkbewaarzakjes zijn daar heel geschikt voor. Zo kun je later precies de juiste hoeveelheid melk ontdooien die je kind nodig heeft.

Vergeet niet overal stickertjes op te plakken met de datum waarop je de melk ingevroren hebt. Ingevroren melk kun je in de diepvries (-18 °C) tot twaalf maanden goed houden. In het vriesvak van de koelkast is dat twee weken.

Het beste kun je ingevroren melk in de koelkast laten ontdooien. Daar moet je zo’n twaalf uur voor uittrekken. Eenmaal ontdooide moedermelk kun je maximaal 24 uur in de koelkast goed houden.

Moedermelk opwarmen

Ontdooien kan ook sneller: door de bevroren melk in een flesje onder de kraan te houden en die langzaam van koud naar warm te draaien. Je kunt het flesje ook in een pan warm water zetten tot het de juiste temperatuur heeft. Ontdooi de melk nooit bij kamertemperatuur, in verband met bacteriën.

Moedermelk opwarmen in de magnetron wordt afgeraden, omdat door het verwarmingsproces belangrijke stoffen verloren gaan. Ook kunnen er zogenaamde ‘hotspots’ ontstaan, doordat een magnetron niet gelijkmatig verhit. Een flessenwarmer of au bain-marie de melk verwarmen, is een beter alternatief.

Restjes moedermelk die eenmaal verwarmd zijn, gooi je weg. Vries de melk nooit opnieuw in en koel het ook nooit opnieuw.

Borst- en flesvoeding combineren

Vind je kolven teveel gedoe of lukt het je niet om voldoende voorraad aan te leggen? Moedermelk en kunstmelk kun je in principe prima combineren, bijvoorbeeld als je gaat werken. Het ligt dan voor de hand om je baby ’s ochtends en ’s avonds borstvoeding te geven en de overige voedingen (kunstmelk) overdag door anderen te laten geven. Voordat je flesvoeding en moedermelk kunt combineren, moet je wel melkproductie goed op gang zijn. En houd er rekening mee dat je baby moet wennen aan deze combinatie. Neem er dus de tijd voor.

Video: Mooi in beeld gebracht: de bijzondere krachten van moedermelk