berenklauw-kind

Berenklauw erg gevaarlijk voor kinderen

De berenklauw is een plant die veel groeit in parken, weilanden, langs wegen en sloten. De plant kan zorgen voor flinke huidirritatie en zelfs brandblaren op de huid. Vooral buiten spelende kinderen komen hier vaak mee in aanraking. Alles over berenklauw.

Wat is berenklauw?

De berenklauw is een kruidachtige plant uit de schermbloemenfamilie en komt veel in Nederland voor. Er zijn twee soorten: de gewone en de reuzenberenklauw. Die laatste, die een stuk groter is dan de gewone berenklauw, is de gevaarlijkste van de twee.

Hoe herken je berenklauw?

Deze plant heeft een stevige stengel en grote bladeren. Als de berenklauw in bloei staat, heeft hij grote ‘schermen’ van witte bloemen. De stengel en bladeren zijn behaard met brandhaartjes. De gewone berenklauw is zo’n 90 tot 150 centimeter hoog, maar de gevaarlijkere reuzenberenklauw kan 2 tot 4 meter hoog worden. De stengel van de plant is buisvormig, geribbeld en vrij dik, soms met een doorsnede van tien centimeter. Bij de reuzenberenklauw is de stengel groen-rood gevlekt, terwijl de gewone berenklauw een groene stengel heeft. De bladeren van de reuzenberenklauw kunnen een meter lang worden.

Zo ziet de reuzenberenklauw eruit:

berenklauw-plant

Waar en wanneer groeit en bloeit de plant?

De (reuzen)berenklauw groeit in heel Nederland, vooral op verwaarloosde terreinen met een vochtige grond, zowel in de volle zon als half in de schaduw. Hij groeit vaak in bermen, aan oevers van sloten en andere wateren, langs wandelpaden, in parken, bossen en weilanden. Kortom: op allerlei plaatsen waar kinderen graag spelen. Het is een plant die flink kan woekeren en mede daardoor zie je ‘m tegenwoordig ook weleens in woonwijken.

De berenklauw bloeit vanaf juni tot oktober, dan vallen ze op. Binnen een korte tijd kan de plant meters hoog worden.

Gevaren voor kinderen

De berenklauw is gevaarlijk voor mensen en (huis)dieren. De plant zelf is niet giftig, maar het sap heeft een fototoxische werking. Dat wil zeggen dat de huid na aanraking met het sap (wat in de bladeren en stengel zit) erg gevoelig voor zonlicht wordt.

Vooral spelende kinderen zijn een makkelijk slachtoffer: de grote hoge bladeren van de berenklauw lijken een ideale verstopplek. Soms gebruiken kinderen de holle stengels ook als blaaspijp.

Eén enkele aanraking met de berenklauw is al voldoende om pijnlijke wonden op te lopen. De stengel en bladeren zijn de grootste boosdoeners. Als je kind hiermee in contact komt, kan dat leiden tot flinke jeuk, huidirritatie en zelfs enorme blaren en brandwonden. Ook bestaat er het risico op bloedvergiftiging. Komt het sap van de plant in de ogen, dan kan dat in het ergste geval zelfs leiden tot blindheid.

Zonlicht maakt het nog erger

Nog een gevaar: je merkt niet altijd dat er iets aan de hand is, zoals bij een brandnetel wel het geval is. Als je in aanraking komt met een berenklauw, krijg je vaak pas na een tijdje last van klachten. Soms pas na 24 tot 48 uur.

Zonlicht maakt de klachten nog erger. Het sap van de berenklauw bevat o.a. de stof furocoumarine die actief wordt in het zonlicht. Als je kind later in de zon komt, wordt die stof geactiveerd en veroorzaakt het jeukende rode vlekken of blaasjes. Een paar uur later kunnen die plekken zich ontwikkelen tot grote blaren en ernstige brandwonden. Als je kind dus per ongeluk een berenklauw heeft aangeraakt, moet je je kind direct uit de zon houden. Blijf daarna de gehele week uit de zon, zodat er niet alsnog grote blaren ontstaan.

Gevolgen van brandwonden door berenklauw

Als je kind blaren of brandwonden heeft opgelopen, dan kan hij daar lang last van hebben. Meestal genezen de brandwonden pas na een of twee weken. Als de blaren opengaan, worden het pijnlijke open wonden. Na genezing kunnen er littekens of grijsachtige pigmentvlekken op de huid achterblijven.

berenklauw

Wat doe je als je kind in contact is gekomen met berenklauw?

Heeft je kind een berenklauw aangeraakt? Volg dan onderstaande stappen:

  1. Spoel de huid eerst af met koud water en zeep. Als er geen gelegenheid is om de huid af te spoelen, bedek de huid dan meteen.
  2. Ga direct uit de zon en vermijd ook de rest van de week zonlicht.
  3. Zorg dat je kind het sap niet uitwrijft over de huid en zijn gezicht, ogen en mond niet aanraakt.
  4. Mocht de plant de ogen hebben geraakt of je kind in zijn ogen hebben gewreven: spoel de ogen dan lang en goed af met water. Ga daarna direct naar de huisarts.
  5. Als het sap in de mond is gekomen: ga direct naar de spoedeisende hulp (SEH).
  6. Het sap is giftig en zeer gevaarlijk.
  7. Zodra er huidirritatie is, rode vlekken, blaren of zwellingen, of als er sprake is van jeuk, ga dan naar de huisarts.
  8. Bij blaren: behandel ze als brandwonden.
  9. Breng brandwondengaas en -zalf aan. Ga daarna langs de huisarts.

Lees hier meer over de behandeling van brandwonden.

Voorkomen

Een aantal tips om te voorkomen dat je kind in contact komt met berenklauw:

  • Waarschuw je kind voor de berenklauw, net zoals je hem bijvoorbeeld waarschuwt voor brandnetels. Laat hem bijvoorbeeld een foto van de plant zien, zodat hij hem goed kan herkennen.
  • Laat je kind nooit een blaaspijp maken van een stengel van de berenklauw. Ook het sap van de plant is giftig: als je kind dat binnenkrijgt, is het zeer gevaarlijk.
  • Speelt jouw kind graag in de bosjes? Geef ‘m dan kleding aan die de armen, benen en hals bedekken.
  • Zie je berenklauw groeien bij jou in de wijk, bij een speeltuin of park? Waarschuw dan de gemeente: zij kunnen de plant verwijderen.
  • Groeit er een berenklauw in je eigen tuin, verwijder deze dan. Je kunt het beste een hovenier inschakelen om ‘m definitief te verdelgen. Wil je het liever zelf doen, zorg dan dat je beschermende kleding (bijvoorbeeld een regenpak), handschoenen en een bril draagt. Spoel je kleding daarna goed af.

Bioloog waarschuwt: pas op voor berenklauw

In onderstaande de video waarschuwt bioloog Geert Alkema voor de niet te onderschatten gevolgen van de berenklauw voor kinderen.

Video: Bioloog waarschuwt voor berenklauw