Wat is gordelroos?
Gordelroos is een ziekte die pijnlijke of jeukende blaasjes op de huid veroorzaakt. De medische term voor gordelroos is herpes zoster. De ziekte wordt gordelroos genoemd, omdat de huiduitslag vaak verschijnt in een smalle baan of strook aan één kant van het lichaam. Hoewel de huidaandoening meestal niet gevaarlijk of ernstig is, kan het wel erg pijnlijk zijn. Het kan bovendien een paar weken duren voordat het weer over is.
Wat is de oorzaak van gordelroos?
Gordelroos wordt veroorzaakt door het varicella zoster virus, oftewel het waterpokkenvirus. Dit is het virus dat ook waterpokken veroorzaakt. Als de waterpokken zijn genezen, blijft het virus (zonder dat je daar iets van merkt) achter in de zenuwcellen van het ruggenmerg.
Later kan het virus opnieuw actief worden en dan komt het tot uiting als gordelroos. In de meeste gevallen is het niet bekend waarom het virus weer actief wordt. Wel heb je een grotere kans op gordelroos bij ziektes of het gebruik van medicijnen die de afweer ernstig kunnen verslechteren zoals HIV of medicijnen na een transplantatie.
Lees meer: Alle kinderziekten op een rij, hoe herken je ze?
Symptomen van gordelroos herkennen
Je herkent gordelroos aan de rode vlekken en met vocht gevulde blaren die in groepjes bij elkaar liggen en gepaard gaan met jeuk en een scherpe, brandende pijn. De uitslag komt opvallend genoeg altijd aan slechts één kant van het lichaam voor, vaak rond de buik, taille of borstkas.
Volgens huisarts Jojanneke Kant hoeft je kind niet al deze symptomen tegelijk te ervaren, maar let vooral op de volgende signalen:
Rode vlekken in groepjes bij elkaar
Blaasjes gevuld met vocht die uiteindelijk korstjes worden
Jeuk
Brandende, scherpe pijn aan de huid
Moeheid, lusteloosheid
Grieperig gevoel
Heel zelden ontbreken de blaren en is er enkel sprake van een rode, pijnlijke huid. Ontdek je gordelroos in het gezicht van je kind? Neem dan altijd direct contact op met de huisarts. In het weekend bel je hiervoor de huisartsenpost, omdat medicatie nodig kan zijn om een oogontsteking te voorkomen.
Lees meer: Rode vlekken bij je kind kunnen ook op andere aandoeningen wijzen
Wat kun je doen bij gordelroos?
Gordelroos geneest vanzelf binnen ongeveer twee weken, maar je kunt de klachten aanzienlijk verzachten met koelzalf, pijnstilling en door wrijving of krabben te voorkomen. De huid blijft daarnaast vaak nog wat langer gevoelig. Met deze adviezen help je je kind door de pijnlijkste dagen heen:
Raak de uitslag zo min mogelijk aan. Zorg voor een strikte handhygiëne als je de huid toch moet verzorgen.
Voorkom dat je kind krabt. Opengekrabde blaren ontsteken snel en laten littekens achter.
Dek de uitslag eventueel losjes af met een steriel gaas om schurende kleding tegen te gaan.
Tegen de pijn kun je kinderparacetamol geven. Ibuprofen is streng afgeraden bij gordelroos, dit kan namelijk een nare huidontsteking uitlokken.
Bij de (online) drogist kun je middeltjes kopen die jeuk verlichten en de huid beschermen, zoals KidsClin Cool Mousse, koelzalf met menthol of lanettezalf voor kinderen.
Zinkzalf kan het indrogen van de blaasjes versnellen.
Je kind mag gewoon onder de douche of in bad.
Blijft je kind heel veel pijn houden of maak je je zorgen? Overleg dan altijd met je arts voor extra advies.
Hoe vaak komt gordelroos bij kinderen voor?
Gordelroos komt erg weinig voor bij jonge kinderen: jaarlijks krijgen minder dan 100 op de 100.000 kinderen onder de vijf jaar de diagnose. Het virus veroorzaakt bij deze leeftijdsgroep vrijwel altijd eerst waterpokken en blijft pas op latere leeftijd sluimeren tot het gordelroos vormt. De symptomen zijn bij kinderen doorgaans ook milder dan bij volwassenen.
Is gordelroos besmettelijk en wat zijn de risico’s voor de omgeving?
Gordelroos is uitsluitend besmettelijk voor personen die nog nooit waterpokken hebben gehad. Zij krijgen na contact met de blaren van je kind waterpokken, in plaats van gordelroos. Het virus verspreidt zich via direct contact met het vocht uit de huiduitslag. Een kind is al besmettelijk vanaf twee dagen voordat de eerste klachten zichtbaar worden, totdat alle vochtblaren volledig zijn ingedroogd tot korstjes.
Gordelroos en zwangerschap
Zwangere vrouwen die waterpokken hebben gehad, hebben antistoffen tegen het waterpokkenvirus. Zij kunnen niet meer besmet worden door iemand met gordelroos. Als een zwangere vrouw geen waterpokken heeft gehad, geeft besmetting een kleine kans op afwijkingen bij de ongeboren baby. Houd je kind met gordelroos daarom voor de zekerheid uit de buurt bij zwangere vrouwen. Dat geldt ook voor mensen met een sterk verminderde weerstand, zoals ouderen en ernstig zieken.
Lees meer: Deze kinderziektes zijn een risico voor zwangere vrouwen
Wat als een baby in contact komt met het virus?
Een baby die het virus oploopt via gordelroos, krijgt waterpokken en geen gordelroos. Pasgeborenen zijn de eerste maanden beschermd als de moeder in haar jeugd waterpokken heeft gehad; zij krijgen via de placenta antistoffen mee. Pas desondanks altijd op, want jonge baby’s lopen sneller kans op ernstige complicaties wanneer zij wél waterpokken krijgen.
Lees meer: Waterpokken en kraamvisite: zo ga je ermee om
Mag je kind met gordelroos naar school of de crèche ?
Als je kind zich goed voelt, mag hij met gordelroos in principe gewoon naar school of de kinderopvang. Het virus is immers al besmettelijk vóórdat er klachten zijn. Daarom heeft het geen zin om kinderen met gordelroos thuis te houden als ze niet ziek zijn. Bovendien kan je kind alleen kinderen besmetten die nog geen waterpokken hebben gehad, en die krijgen er geen gordelroos van, maar waterpokken.
Licht voor de zekerheid wel het kinderdagverblijf of de school in, zodat ze weten wat je kind heeft. Het kan zijn dat de opvang of school andere regels hanteert.
Latere gevolgen van gordelroos
Omdat het varicella zoster virus permanent in het lichaam blijft, is het theoretisch mogelijk dat je kind op volwassen leeftijd nog een keer gordelroos krijgt. Gelukkig is de kans op herhaling ontzettend klein.
Wanneer bel je de huisarts bij gordelroos?
Bij kinderen met gordelroos zijn de klachten meestal minder heftig dan bij volwassenen. Bel wel de huisarts als je kind pijn aan zijn oog of een rood oog krijgt, of als er blaasjes in het gezicht ontstaan. Dit geldt ook voor pijn of blaasjes bij het oor. Het kan zijn dat je kind in dat geval medicijnen nodig heeft om een oogontsteking of gehoorbeschadiging te voorkomen.
Lees ook: EHBO bij kinderen en baby’s: dit moet elke ouder weten
Bronnen: RIVM, Thuisarts.nl, Máxima MC, Huidarts.com
