tic
door

Heeft je kind een tic? Maak je geen zorgen

Smakken, snuiven, kuchen of een grimas maken; als je kind een tic heeft maakt hij steeds dezelfde beweging of een bepaald geluid. Geen reden tot paniek, meestal gaat de tic vanzelf weer voorbij.

Een tic bij kinderen komt regelmatig voor, schattingen lopen uiteen van bij een op de zeven tot een op de twintig kinderen. Waarschijnlijk komt het vaker voor, veel ouders gaan niet naar de huisarts als hun kind een tic heeft.

Steeds heviger

Tics ontwikkelen zich vaak tussen de vijf en zeven jaar oud. Hoewel het geen kwaad kan, schrikken ouders er soms van. Esther zag de tic van haar zesjarige dochter steeds erger worden. ‘Het begon met het schudden van haar hoofd. In het begin dachten we dat ze haar haar zo uit haar gezicht schudde, maar zelfs nadat we het met speldjes en haarlak stevig vast hadden gezet, bleef ze schudden. Ze deed het echt vaak, om de paar seconden wel. Googelen wees uit dat het geen kwaad kon, zo’n tic, maar toch zat ik er behoorlijk mee in mijn maag. Vooral omdat de beweging steeds heftiger werd en het echt op ging vallen. Vriendinnetjes vroegen: ‘Waarom schudt ze haar hoofd zo?’ Ik was bang dat ze ermee gepest zou worden.’

Spanning

Meestal gaan tics bij kinderen vanzelf weer over. Orthopedagoog Mariëlle Beckers: ‘Met de ogen knipperen, draaien aan een stukje haar of met je vingers knippen, tics zijn vrij onschuldig en gaan echt weer voorbij. Ze ontstaan vaak door spanning, een kind ontwikkelt een tic als reactie op iets waar hij stress van heeft. Meestal wordt het minder als het kind weer relaxed is, bijvoorbeeld in de vakantie.’

Lees ook: Bewezen: hond kan stress bij kind verminderen

Tourette

Hoewel ouders er soms bang voor zijn, betekent een tic bij je kind niet gelijk dat hij het syndroom van Gilles de la Tourette heeft. Bij Tourette gaat het om meerdere tics – waarvan minstens één vocaal (dus een geluidstic) – die langer dan een jaar aanhouden. Ook Gilles de la Tourette verdwijnt bij kinderen vaak weer: de helft van de kinderen met Tourette krijgt er minder last van na de puberteit.

Schuldgevoel

Bij Esthers dochter begon de tic vlak nadat Esther en haar man haar verteld hadden dat ze zouden gaan verhuizen. ‘Ik voelde me enorm schuldig,’ aldus Esther. ‘Ze vond het verschrikkelijk dat ze naar een andere school zou moeten. Had ze van de schrik een tic gekregen? Wat doe ik mijn kind aan, dacht ik.’

Volgens Mariëlle hoeven ouders zich niet schuldig te voelen. ‘Voor Esthers dochter is die tic gewoon een manier om te reageren op de spanning van de verhuizing. Kinderen hebben altijd een reactie op zo’n levensgebeurtenis, een ander kind wordt boos of gaat zich heel opstandig gedragen. Jongere kinderen kunnen een terugval in zindelijkheid krijgen. Een tic is een gevolg van de stress en gaat voorbij.’

Negeren

Meestal is het niet nodig om iets te doen als je kind een tic heeft.  Je zoon of dochter hoeft het zelf niet eens te weten. Mariëlle: ‘Het beste is om er geen aandacht aan te besteden, negeer de tic. Misschien is dat moeilijk omdat de tic zo aanwezig is, maar als je zegt ‘houd ermee op’ of ‘doe dat niet’ maak je het alleen maar erger. Dan neemt de spanning toe bij je kind. Pas als er meer tics bijkomen, als ze heel erg worden en je kind er last van heeft, moet je er misschien iets mee doen. Als de tics continu zijn, kan je kind er bijvoorbeeld fysiek moe van worden. Zoek dan hulp bij een psycholoog of kindercoach.’

Terug

Na een paar maanden werd de tic van Esthers dochter minder om daarna helemaal te verdwijnen. ‘Opeens realiseerden we ons: ze doet het niet meer. Zo fijn.’ Maar weer een paar maanden later kwam de tic toch weer terug, al was het wel minder hevig. ‘Volgende week begint ze op haar nieuwe school en prompt is het hoofdschudden terug. Wel heel subtiel gelukkig, dus het valt niet op. En ik maak me nu minder zorgen omdat ik weet dat het wel weer over gaat als ze gewend is.’

Beeld: Shutterstock