De bevruchting (conceptie): eicel en zaadcel

De bevruchting (conceptie): eicel en zaadcel

Noem het gerust een magisch moment, als van miljoenen zaadcellen de allersnelste de eicel weet binnen te komen. Alles over het ontstaan van je baby: de bevruchting.

De bevruchting of conceptie

Een zwangerschap begint bij de bevruchting (conceptie): van de miljoenen spermacellen die vrijkomen bij een zaadlozing dringt eentje de eicel binnen. Deze twee cellen smelten samen tot één nieuwe cel, die zich vervolgens in de baarmoeder nestelt. Daar verandert de cel van een embryo in een foetus en wordt uiteindelijk een baby.

Wanneer ben je vruchtbaar?

Je kunt alleen zwanger (bevrucht) raken tijdens de vruchtbare periode van je cyclus. De meest vruchtbare dagen zijn die rond de eisprong (ovulatie), het moment dat er een eitje vrijkomt uit één van beide eierstokken. Dat gebeurt maar één keer per menstruatiecyclus. Die eicel komt in de eileider terecht en daar kan de zaadcel hem bereiken. Het eitje is maar twaalf uur lang echt vruchtbaar. Daarna neemt de vruchtbaarheid snel af, tot de eicel afsterft. Zaadcellen kunnen gemiddeld drie dagen overleven in de baarmoederhals. Daarom heb je de meeste kans op bevruchting als je drie dagen vóór je eisprong seks hebt. Je kunt je vruchtbare dagen berekenen aan de hand een ovulatiekalender.

Kun je de bevruchting voelen?

De bevruchting zelf kun je niet voelen, maar de innesteling volgens sommige vrouwen wél. Zij beschrijven een gevoel van kramp in hun baarmoeder op het moment dat de eicel zich innestelt. Of dit klopt is alleen niet wetenschappelijk bewezen.

Ben je zwanger? Bereken dan je uitgerekende datum en volg je zwangerschap van week tot week.

Race tegen de klok

Als je seks hebt komen tijdens de zaadlozing (ejaculatie) miljoenen zaadcellen in je vagina terecht. En dat terwijl er meestal maar één eicel vrijkomt. Er begint dus een grote race tegen de klok. De sterkste en snelste zaadcellen zwemmen via de baarmoedermond door de baarmoeder richting de eileiders, waar eentje de eicel uiteindelijk kan bevruchten.

Hoe lang de zaadcellen overleven in de baarmoederhals is afhankelijk van de kwaliteit van het sperma. Een stuk korter of langer dan de genoemde drie dagen kan ook. Sommige zaadcellen blijven – in de meest optimale omstandigheden – wel zes dagen in leven.

De weg naar de eicel

Het wordt spermacellen niet makkelijk gemaakt om snel bij de eileiders te komen. Allereerst moeten ze langs de slijmprop die de baarmoedermond afsluit. Die is het grootste deel van je cyclus zo taai en dik dat zaadcellen er moeilijk doorheen kunnen. Tijdens de dagen van de eisprong wordt het slijm dunner en kunnen ze er makkelijker langs. Vrouwen die hun cyclus goed kennen kunnen dit merken aan de gladde, transparante vaginale afscheiding.

Veel zaadcellen sterven vervolgens in de baarmoeder, alleen de allersterkste overleven de reis. Deze zaadcellen doen er 12 tot 24 uur over om de eileiders te bereiken, hoewel de snelste er al binnen een uur kunnen zijn. Maar een paar duizend zaadcellen komen in de eileiders terecht. Zaadcellen die al in de buurt zijn op het moment van de eisprong hebben de meeste kans om de eicel te bevruchten.

Bevruchting van de eicel

Maar een paar honderd zaadcellen komen in de buurt van de eicel. Ze zwemmen eromheen en proberen hem te bevruchten. Daarvoor scheiden ze stofjes uit die ze helpen door de beschermende wand van de eicel te dringen. Zodra het kopje door de wand steekt, verliest de zaadcel zijn staart. Ook sluit de wand van de eicel zich direct, zodat andere zaadcellen niet meer naar binnen kunnen. Beide cellen smelten samen tot een bevruchte eicel, de zygote. De zygote bevat alle genetische informatie van jou en je partner. Het geslacht en alle uiterlijke kenmerken liggen nu vast.

Innesteling van de eicel

Na de bevruchting verplaatst de zygote zich naar de baarmoeder, terwijl de ontwikkeling tot embryo al begint. Het baarmoederslijmvlies is inmiddels dik geworden: klaar voor de innesteling. Wanneer dit gebeurt verschilt per vrouw, maar meestal zet het embryo zich vijf tot acht dagen na de eisprong vast in het baarmoederslijmvlies. Vanaf dat moment ben je echt zwanger. Je lichaam begint het zwangerschapshormoon hCG aan te maken en misschien merk je de eerste zwangerschapssymptomen al.

Dat de conceptie is gelukt wil niet altijd zeggen dat je zwanger bent. Soms gaat er tijdens de innesteling iets mis en wordt de bevruchte eicel afgestoten. Het lijkt dan of je menstrueert, terwijl je eigenlijk een vroege miskraam meemaakt.

Kun je de bevruchting voelen?

De bevruchting zelf kun je niet voelen, maar de innesteling volgens sommige vrouwen wél. Zij beschrijven een gevoel van kramp in hun baarmoeder op het moment dat de eicel zich innestelt. Of dit klopt is alleen niet wetenschappelijk bewezen.

Ben je zwanger? Bereken dan je uitgerekende datum en volg je zwangerschap van week tot week.

Video: Van bevruchting tot baby mooi in beeld gebracht