Is duizeligheid een normaal zwangerschapssymptoom?
Ja, duizeligheid en draaierigheid zijn veelvoorkomende zwangerschapssymptomen. Het ontstaat doordat de veranderende bloedsomloop in je zwangere lichaam af en toe tijdelijk voor minder bloed- en zuurstoftoevoer naar je hersenen zorgt. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer je te snel opstaat.
Hoewel duizeligheid in de meeste gevallen onschuldig is, is het altijd verstandig om het bij je verloskundige te melden als je er veel last van hebt.
Waardoor word je duizelig als je zwanger bent?
Duizeligheid tijdens je zwangerschap kent meerdere oorzaken, waarbij veranderingen in je bloedsomloop, een ijzertekort of een lage bloedsuikerspiegel de grootste rol spelen. We zetten de belangrijkste oorzaken voor je op een rij.
1. Lage bloeddruk en duizeligheid
Je kunt duizelig zijn als je zwanger bent doordat je bloeddruk lager is. Door het zwangerschapshormoon progesteron worden je bloedvaten slapper en wijder. Daardoor gaat je bloeddruk omlaag en stroomt er minder bloed naar je hersenen. Ook moet je lichaam tijdens de zwangerschap extra bloed aanmaken, onder meer voor de placenta. Soms gaat de aanmaak van extra bloed te langzaam om de nieuwe bloedvaten te vullen. Ook dit kan een lage bloeddruk en duizeligheid veroorzaken.
2. Bloedarmoede in de zwangerschap
Je hebt niet alleen meer bloed in je lichaam als je zwanger bent, maar de samenstelling van je bloed is ook anders. In verhouding zit er meer vocht in en minder rode bloedcellen. In rode bloedcellen zit hemoglobine (Hb), dit is nodig om zuurstof van je longen naar je cellen te vervoeren. Tijdens de zwangerschap is je Hb-gehalte altijd wat lager.
Ook kun je tijdens de zwangerschap te weinig ijzer in je lichaam hebben. IJzer is belangrijk voor de aanmaak van hemoglobine. IJzertekort kan bijvoorbeeld ontstaan omdat je baby ook ijzer nodig heeft. Als er te weinig Hb in je bloed zit, heb je bloedarmoede. Er gaat minder zuurstof naar je cellen, waardoor je duizelig wordt of het gevoel hebt dat je flauwvalt.
Lees meer: Genoeg ijzer binnenkrijgen tijdens de zwangerschap? Deze voedingsproducten zitten er vol mee!
3. Vena cava syndroom
Het kan zijn dat je duizelig wordt als je een tijdje op je rug hebt gelegen. Meestal gebeurt dit pas vanaf de tweede helft van de zwangerschap, als je baby steeds zwaarder wordt. Als je op je rug ligt, kan het gewicht van de baby, de baarmoeder en de placenta op een bloedvat drukken dat naast je ruggengraat loopt: de vena cava. Door dit bloedvat stroomt het bloed uit je onderlijf weer omhoog.
Als het bloedvat wordt afgekneld, gaat er minder bloed naar je hersenen en word je duizelig. Dit heet het vena cava-syndroom. Het is niet gevaarlijk, maar het voelt wel vervelend. Zodra je op je linkerzij draait, stroomt het bloed weer goed door en neemt de duizeligheid af.
Lees ook: Buikpijn en zwanger: wat is normaal en wat niet?
4. Lage bloedsuikerspiegel
Zwanger zijn kost veel energie: je lichaam verandert en je bouwt een baby. Daarom is het belangrijk om genoeg gezonde voedingsstoffen binnen te krijgen en regelmatig te eten. Sla je een maaltijd over, dan kan je bloedsuikerspiegel te veel dalen waardoor je duizelig wordt.
5. Kortademigheid
Veel zwangere vrouwen krijgen last van kortademigheid. Dat is heel normaal. Je maakt tijdens de zwangerschap extra bloed aan, maar in verhouding bevat je bloed tijdelijk minder rode bloedcellen. Terwijl die cellen juist zuurstof door je lichaam brengen. Ook reageert het ademcentrum in je brein gevoeliger op koolzuur (CO₂) in je bloed. Daardoor krijg je sneller het gevoel dat je moet ademen, om de balans tussen zuurstof en koolzuur goed te houden.
Door je groeiende baarmoeder is er ook minder ruimte voor je longen. Het gevoel dat je niet genoeg lucht krijgt, kan ervoor zorgen dat je sneller gaat ademen of heel diep probeert te ademen. Zo kun je gaan hyperventileren, en ook daardoor kun je duizelig worden als je zwanger bent.
Lees ook: Kortademigheid tijdens de zwangerschap: wat te doen?
6. Warmte of misselijkheid
Warmte zet de bloedvaten verder open, waardoor je bloeddruk zakt en je flauw kunt vallen. Een combinatie van zwangerschapsmisselijkheid en te weinig vocht (dehydratie) leidt eveneens snel tot een draaierig en zwak gevoel.
Wat kun je doen als je plotseling duizelig wordt?
Voel je de duizeligheid opkomen? Ga direct zitten of liggen om te voorkomen dat je valt. Het beste wat je kunt doen is op je linkerzij gaan liggen, zodat de bloedtoevoer naar je hersenen optimaal is.
Kun je nergens liggen? Zoek dan een stoel. Buig je bovenlichaam en hoofd ver voorover tussen je knieën. Blijf rustig ademen, maak knellende kleding los en zorg voor frisse lucht. Geef bij je omgeving aan dat je zwanger bent, dat je je niet goed voelt en dat je (indien je echt flauwvalt) op je linkerzij gelegd moet worden.
Hoe kun je duizeligheid voorkomen als je zwanger bent?
Je voorkomt duizeligheid tijdens de zwangerschap door je bloedsuikerspiegel stabiel te houden, voldoende te drinken en plotselinge bloeddrukdalingen te vermijden. Pas deze praktische tips toe:
Eet vaker kleine beetjes: verdeel je voedsel over meerdere kleine maaltijden per dag en bewaar altijd een rolletje druivensuiker in je tas.
Zet ijzer op het menu: eet ijzerrijke voeding. Combineer dit altijd met vitamine C (bijvoorbeeld een glas sinaasappelsap of wat groente) voor een optimale opname. Zuivel en cafeïne remmen de ijzeropname juist af.
Drink volop water: twee liter vocht per dag is de minimale richtlijn voor zwangeren.
Beweeg als je moet wachten: sta niet te lang stil. Span je kuitspieren aan of loop een beetje op de plaats (bijvoorbeeld in de rij voor een kassa) om de bloedpomp in je benen te stimuleren.
Kom rustig omhoog: verander kalm van houding. Sta niet te snel op vanuit je bed of vanuit een warm bad.
Voorkom oververhitting: kleed je in laagjes zodat je iets uit kunt trekken. Zoek regelmatig de buitenlucht of verkoeling op.
Pak iets hartigs: heb je een lage bloeddruk? Een handje zoute noten of een beker bouillon helpt om de druk te verhogen.
Kies voor je linkerzij: lig niet lang plat op je rug. Gebruik een voedingskussen in je rug om tijdens het slapen niet naar je rug te draaien. Moet je op je rug liggen? Schuif dan een klein kussen onder je rechterheup.
Hoelang blijft duizeligheid tijdens je zwangerschap duren?
Hoelang de duizeligheid aanhoudt, is afhankelijk van de oorzaak. De bloeddruk van een zwangere vrouw bereikt vaak rond de 20 weken haar diepste punt en is rond de 28 weken weer stabiel. Ligt een ijzertekort ten grondslag aan de klachten, dan verdwijnt de duizeligheid zodra je via voeding of ijzertabletten je bloedwaardes herstelt.
Wanneer bel je de arts of verloskundige bij duizeligheid?
Heb je regelmatig last van flauwvallen of zware duizeligheid? Neem dan altijd contact op met je verloskundige. Volgens huisarts Kimberley de Wit is het essentieel om duizeligheid die gepaard gaat met plotseling wazig zien, sterretjes zien of heftige hoofdpijn direct medisch te laten beoordelen. De verloskundige of arts checkt dan onder meer je bloeddruk en je ijzerwaarden.
Lees ook: De complete lijst met zwangerschapskwaaltjes: wat kun je verwachten?
Bronnen: De Verloskundige.nl, Thuisarts.nl
