eczeem baby

Eczeem bij baby

Eczeem is een huidaandoening die al op jonge leeftijd kan ontstaan. Meer dan 1 op de 10 baby’s heeft er in meer of mindere mate last van. Eczeem bij baby: dermatoloog Marjolein Leenarts legt uit welke soorten er zijn en wat eraan te doen is.

Wat is eczeem?

Eczeem is een niet-besmettelijke huidontsteking, veroorzaakt door een reactie van het lichaamseigen afweersysteem op verschillende interne en externe factoren. Een allergische reactie op een bepaalde stof, zoals nikkel of een geurstof, kan bijvoorbeeld eczeem veroorzaken. Maar in de meeste gevallen komt eczeem van binnenuit. Je wordt geboren met een aanleg voor deze aandoening.

Eczeem baby: verschillende soorten 

Er zijn veel verschillende soorten eczeem, waarvan constitutioneel eczeem het meest voorkomt bij baby’s. Het wordt ook wel dauwworm of atopisch eczeem genoemd. Deze vorm heeft te maken met een erfelijke aanleg (constitutie) voor allergie, zoals ook het geval is bij hooikoorts of astma. Een allergie wil zeggen dat het lichaam overgevoelig is voor bepaalde stoffen of prikkels uit de omgeving.

Kenmerken constitutioneel eczeem

Baby’s met constitutioneel eczeem hebben vaak een gevoelige, droge huid, waar rode plekken, bultjes, vochtblaasjes, schilfers of kloofjes op te zien zijn. Op sommige plaatsen is de huid rood. De eerste plekjes zie je vaak in het gezicht (wangen en oren) en de romp. De plekken kunnen vochtig of schilferig zijn. In een later stadium, als het kind wat ouder wordt, ‘verplaatst’ het eczeem zich naar de elleboogplooien, knieholten, polsen en enkels.

Wat zijn de klachten?

Roodheid, schilfering, bultjes, blaasjes en jeuk. Jeuk is de voornaamste klacht, het kan je baby uit zijn slaap houden en krabben maakt het er niet beter op. Door vaak te krabben verdikt de huid op die plek, waardoor de jeuk nog erger wordt.

Vanaf welke leeftijd?

Constitutioneel eczeem begint vaak al op jonge leeftijd, meestal voor het vijfde jaar, en het kan al vanaf drie maanden de kop opsteken. Ook kan het een periode verergeren en daarna weer een tijd verdwijnen. Vaak heeft dit te maken met hoe het met je baby gaat. Zo kunnen doorkomende tanden of griep, maar ook seizoensinvloeden de klachten verergeren. Tachtig procent van de kinderen met eczeem groeit er voor z’n vijftiende overheen.

Voeding en eczeem

Voeding heeft zelden invloed op eczeem, maar bij baby’s die onder het eczeem zitten kan er soms wel sprake zijn van een voedselallergie. Het kan nuttig zijn om onderzoek te doen naar voedselallergie als kinderen na het eten van bepaalde voedingsmiddelen een allergische reactie krijgen. Meestal zijn er dan ook andere signalen die duiden op een voedselallergie, zoals maag- of darmklachten.

Gaat eczeem over?

Constitutioneel eczeem is chronisch en daardoor niet te genezen. Wel kun je eczeem goed behandelen met zalven. Goed om te weten: 80% van de kinderen groeit er voor z’n vijftiende overheen. Contactallergisch eczeem kun je voorkomen door je kind niet in aanraking te laten komen met de stof waar hij allergisch voor is. Gebruik daarnaast zoveel mogelijk babyverzorgingsproducten zonder geurstoffen en allergenen.

Tips voor baby’s met eczeem

Er zijn verschillende manieren om te voorkomen dat het eczeem erger wordt en om jeuk te verminderen:

  1. Voorkom krabben: krabben verergert het eczeem en de jeuk.
  2. Korte nagels: hoe korter de nagels, hoe minder goed kinderen kunnen krabben. Bij een baby kun je eventueel de mouwen dichtnaaien of sokjes om de handen doen.
  3. Afleiding: zorg voor voldoende afleiding om je kind te helpen met krabben te stoppen. Lees bijvoorbeeld samen een boek of ga eropuit.
  4. Huidverzorging: voorkom een droge huid. Die is gevoeliger voor prikkels en zal zorgen voor meer jeuk. Watercontact droogt de huid uit. Dagelijks in bad is niet nodig, twee tot drie keer per week is meer dan voldoende. Douche of badder niet te warm en niet te lang, vijf minuten is genoeg. Gebruik zo min mogelijk zeep, shampoo of andere verzorgingsproducten. Dep je baby droog met een handdoek en smeer hem in met een neutrale, vette crème of zalf; zo houdt de huid beter vocht vast, het beschermt de huid en vermindert jeuk en irritatie.
  5. Kleding: kies voor luchtige kleding. Warme, wollen kleren kunnen de huid irriteren en het eczeem verergeren.

Hoe kun je eczeem behandelen?

Beginnende eczeemplekjes kun je met een neutrale zalf vaak onder controle krijgen. Ook blijkt uit onderzoek dat als je de droge huid goed insmeert met vette zalf, er minder vaak eczeem ontstaat en je minder medicijnzalven nodig hebt. Gebruik dus één of twee keer per dag een neutrale zalf of crème om uitdrogen van de huid te voorkomen, bijvoorbeeld:

  • Cetomacrogol zalf of crème
  • Lanette zalf of crème
  • Vaseline Cetomacrogol crème
  • Vaseline Lanette crème
  • Koelzalf (unguentum leniens)
  • Paraffine vaseline
  • Droge huid zalf van Drs Leenarts

De huisarts kan ook tijdelijk een hormoonzalf met corticosteroïden voorschrijven. Corticosteroïden remmen de ontstekingsreactie in de huid en helpen tegen jeuk. Er bestaan vier klassen (klasse 1 is het minst sterk, klasse 4 het sterkst). Voorbeelden van zalven die vaak gebruikt worden bij kinderen:

  • Hydrocortisonacetaat 1% (klasse 1)
  • Triamcinolonacetaat 0,1% (klasse 2)

Angst voor hormoonzalf

Soms zijn ouders huiverig voor hormoonzalf, maar dit is niet nodig. Als je het volgens een vast schema gebruikt kan de huid niet aan de zalf wennen en is het volkomen veilig.

Video: Hoe kun je eczeem bij kinderen behandelen?

Marjolein Leenarts

Dermatoloog

Marjolein Leenarts is medisch specialist in huidziekten en werkzaam in het Rode Kruis Ziekenhuis/Brandwondencentrum Beverwijk. Dit ziekenhuis staat bekend om haar expertise op het gebied van huid- en brandwonden. Als dermatoloog geeft ze advies bij huidproblemen, zoals luieruitslag of een droge huid. In 2015 verscheen haar ‘Handboek over de huid 0-4 jaar’, een compleet naslagwerk met alle ins & outs over de kinderhuid. Meer info: drleenarts.com.