Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Eczeem bij baby: herkennen en behandelen

Eczeem is een huidaandoening die al op jonge leeftijd kan ontstaan. Ook baby’s kunnen er al last van hebben. Wat is eczeem precies? Hoe herken je de symptomen en hoe kun je eczeem zo goed mogelijk behandelen bij je baby?

In samenwerking met expert

Elodie Mendels

Kinderdermatoloog

Wat is eczeem?

Eczeem is een niet-besmettelijke huidontsteking, veroorzaakt door een reactie van het lichaamseigen afweersysteem op verschillende interne en externe factoren. Constitutioneel eczeem is de meest voorkomende soort eczeem bij baby’s en kinderen en wordt ook wel dauwworm of atopisch eczeem genoemd. Kinderen die er last van hebben, hebben vaak een gevoelige, droge huid. Op de huid zijn rode plekken, bultjes, vochtblaasjes, schilfers of kloofjes te zien.

Advertentie

Tip: Koop hier een neutrale, vette zalf voor je baby’s huidje

Vanaf welke leeftijd kan je kind eczeem krijgen?

Constitutioneel eczeem begint vaak al op jonge leeftijd. Meestal voor het vijfde jaar, maar je kind kan het ook al krijgen vanaf drie maanden oud. Ook kan eczeem een periode verergeren en daarna weer een tijd verdwijnen. Vaak heeft dit te maken met hoe het met je baby gaat. Zo kunnen doorkomende tanden of griep, maar ook seizoensinvloeden de klachten verergeren. Tachtig procent van de kinderen met eczeem groeit er voor de dertiende verjaardag overheen.

Soorten eczeem

Er zijn verschillende soorten eczeem. Deze vormen komen het vaakst voor bij baby’s en kinderen:

  1. Constitutioneel eczeem
    Bij jonge kinderen wordt dit ook wel dauwworm genoemd. Lees hier alles over constitutioneel eczeem bij je baby of kind.
  2. Contacteczeem
    Dit eczeem ontstaat op plekken waar stoffen de huid irriteren. Een voorbeeld is luiereczeem, waarbij ontlasting en urine de huidbarrière beschadigen waardoor er een ontstekingsreactie ontstaat (rode uitslag).
  3. Seborroïsch eczeem (berg)
    Bij seborroïsch eczeem wordt de huid rood en ontstaan er gele, vettige schilfers. Dit komt vooral voor in het gezicht, op het hoofd en de oren. De gangbare term voor seborroïsch eczeem bij een baby is berg.

Oorzaak constitutioneel eczeem

Waarom het ene kind wel last krijgt van eczeem en de ander niet, is niet helemaal duidelijk. Er is in elk geval een erfelijke factor. Constitutioneel betekent: door erfelijke aanleg. Als jij of je partner als kind last hebben gehad van eczeem, astma of hooikoorts (atopie), dan is de kans groot dat jullie kind last krijgt van eczeem.

Advertentie

Lees ook: Alles over erfelijkheid en genen

Waarom krijgen baby’s eczeem?

Als je baby constitutioneel eczeem heeft, functioneert zijn huidbarrière minder goed. Het water uit de huid kan dan makkelijker verdampen, waardoor de huid sneller uitdroogt. Daarnaast kunnen prikkels van buitenaf de huid makkelijker binnendringen. Het lichaam reageert daarop met een ontstekingsreactie, waar onder andere jeuk bij hoort. Bij eczeem kan die ontstekingsreactie chronisch zijn, doordat de huid zo droog blijft en je kind eraan gaat krabben, wat de huid irriteert. Veel wassen met water en zeep of shampoo verergert de droge huid en de irritatie.

Voeding en eczeem

Voeding of een voedselallergie is nooit een oorzaak van (constitutioneel) eczeem. Als je baby constitutioneel eczeem heeft en al vaste voeding krijgt, is een onderzoek naar voedselallergieën meestal niet nodig en niet zinvol. Je hoeft ook geen voedselproducten te mijden, het is juist beter om je kind met zoveel mogelijk voedselproducten in aanraking te laten komen.

Kinderen met matig tot ernstig constitutioneel eczeem hebben wel meer kans om daarnaast een voedselallergie te krijgen. Krijgt je kind allergische klachten na het eten van bepaalde voeding, ga dan naar de huisarts. Allergische klachten kunnen zijn: hoesten, een piepende ademhaling, misselijkheid, diarree en/of vlekken op het lichaam.

Tip: Waarom pindakaas goed is voor je baby én eczeem voorkomt

Advertentie

Symptomen eczeem bij je baby

De eerste vochtige of schilferige plekjes van eczeem zijn vaak in het gezicht (wangen en oren) en op de romp te zien. Als je kind wat ouder wordt, zit eczeem vaak op de ellebogen, knieholten, polsen en enkels. Heeft je baby eczeem, dan kan hij last hebben van de volgende symptomen:

  • Jeuk is de voornaamste klacht. Het kan je baby uit zijn slaap houden en krabben maakt het er niet beter op. Door vaak te krabben verdikt de huid op die plek, waardoor de jeuk nog erger wordt.
  • Roodheid
  • Huidschilfers
  • Bultjes en/of blaasjes op de huid
  • Droge huid

Meer weten? Dit zijn de meest voorkomende babykwaaltjes

Tips als je baby eczeem heeft

Er zijn verschillende manieren om te voorkomen dat constitutioneel eczeem erger wordt en/of om de jeuk te verminderen:

  1. Huidverzorging. Een droge huid is gevoeliger voor prikkels en jeukt sneller en meer. Verzorg de huid van je baby daarom dagelijks met een neutrale, vette crème of zalf zonder agressieve stoffen als parfum en alcohol.
  2. Niet te vaak in bad. Dagelijks in bad is niet nodig, twee tot drie keer per week is meer dan genoeg. Zo voorkom je dat de huid van je baby (nog meer) uitdroogt. Douche of badder je baby ook niet te warm en niet te lang: vijf minuten is genoeg. Gebruik verder zo min mogelijk zeep, shampoo of andere verzorgingsmiddelen. Wel kun je eventueel een paar druppels ongeparfumeerde huidolie in het badwater doen. Dep je baby droog met een handdoek en smeer hem daarna in met een neutrale, vette crème of zalf.
  3. Voorkom krabben. Krabben verergert eczeem en de jeuk. Probeer te voorkomen dat je baby krabt, doe bijvoorbeeld sokjes of krabwantjes over zijn handjes.
  4. Korte nagels. Met korte nagels kan je baby minder goed krabben. Stappenplan: zo knip je de nagels van een baby.
  5. Afleiden. Heeft je kind veel last van jeuk? Lees samen een boekje, ga eropuit of leid hem af met een speeltje.
  6. Luchtige, katoenen kleding. Warme, wollen kleren kunnen de huid irriteren en het eczeem verergeren. Ook zweet kan de huid van je baby irriteren. Kies daarom voor luchtige katoenen kleding waarin de huid van je baby goed kan ademen.
  7. Temperatuur. Warm weer of juist te koud weer kan de huid prikkelen en zorgen voor meer eczeem. Let er ook op dat de lucht in de slaapkamer van je baby niet te droog is. Zet een bakje water op de verwarming als die aan staat en zorg voor een goede ventilatie.
  8. Huisdieren en huisstofmijt. Sommige kinderen met eczeem zijn daarnaast allergisch voor huisdieren, pollen en/of huisstofmijt, maar dat hoeft niet zo te zijn. Als je baby eczeem heeft, maar niet allergisch is voor huisdieren, huisstofmijt of pollen, hoef je hier ook geen rekening mee te houden. Het eczeem wordt daar niet minder door.

Lees hier welke babyverzorgingsproducten veilig zijn om te gebruiken.

Welke crème bij eczeem baby?

Als je baby eczeem heeft, is het belangrijk om zijn huid met een zalf of vette crème te beschermen tegen uitdroging. Het advies is om hem minstens twee keer per dag helemaal in te smeren en na het verschonen droge plekjes een keer extra te behandelen. Gebruik hiervoor liever geen vaseline, dat is erg plakkerig en voedt de huid verder ook niet. Let er verder op dat je een neutrale zalf gebruikt, dus zonder parfum, alcohol en andere irriterende stoffen. Anti-jeukcrèmes met menthol zijn niet geschikt als je baby eczeem heeft: menthol irriteert juist de beschadigde huid.

Een neutrale zalf mag je onbeperkt smeren. Bijvoorbeeld Bepanthen Eczedem Crème Baby of een lanettezalf van de drogist of apotheek. Een zalf is vetter dan een crème. Zalf smeer je op de erg droge plekken, crème kun je op de rest van het lichaam en gezicht van je baby smeren. Of smeer je baby voor het slapengaan in met een zalf en ’s morgens met een crème, die wat sneller intrekt.

Wanneer huisarts inschakelen?

Denk je dat jouw baby constitutioneel of een andere vorm van eczeem heeft? Om dit zeker te weten, kun je het beste even met je baby langsgaan bij de huisarts. Als die eczeem vaststelt, kan hij een neutrale vette zalf voorschrijven en eventueel een hormoonzalf. Werkt deze behandeling onvoldoende, dan kan de huisarts jullie doorverwijzen naar een kinderdermatoloog.

Een hormoonzalf remt de ontsteking van de huid en vermindert de jeuk. Je smeert dit alleen op de eczeemplekken. De huisarts schrijft voor hoeveel hormoonzalf je mag gebruiken en hoe vaak en hoe lang je de hormoonzalf mag smeren. Als je je hieraan houdt, kun je de zalf veilig gebruiken voor je baby.

Lees meer: Waarom hormoonzalf onterecht een slechte naam heeft

Hoe lang duurt eczeem bij je baby?

Zoals gezegd is constitutioneel eczeem bij tachtig procent van de kinderen uiteindelijk over als ze dertien jaar zijn. Daar heb je waarschijnlijk niet veel aan, als je baby heel veel last heeft van jeuk. Hoewel constitutioneel eczeem chronisch is, betekent dit niet dat je baby er voortdurend last van blijft houden. De huid kan ook weer lange tijd rustig zijn, waarna het eczeem weer opflakkert.

Als de huisarts het gebruik van een hormoonzalf adviseert, is dit vaak de beste manier om de huid rustig te krijgen. Vervolgens onderhoud je de huid door dagelijks meerdere keren te smeren met een neutrale crème of zalf. Komen de symptomen weer op, dan stap je tijdelijk weer over op hormoonzalf. Zo kan de eczeem onder controle blijven.

Mag je kind naar het kinderdagverblijf?

Je kind mag naar het kinderdagverblijf als hij eczeem heeft; eczeem is namelijk niet besmettelijk. Heeft je kind erg veel last van eczeem? Laat het dan weten aan de medewerkers op het kinderdagverblijf. Zij kunnen je kind dan goed in de gaten houden en eventueel zalf op de plekken smeren, mocht dat nodig zijn. Je moet hier als ouder wel toestemming voor geven.

Meer weten? Dit zijn alle kinderziekten met (rode) vlekjes

Bronnen: Thuisarts, Apotheek, CJG, Isala

Elodie Mendels

Kinderdermatoloog

Elodie Mendels (1986) is dermatoloog in het Erasmus MC - Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam. Haar aandachtsgebied is kinderdermatologie. Zij ziet kinderen en jongeren van 0-18 jaar met uiteenlopende huidaandoeningen en heeft speciale interesse in aardbeienvlekken (hemangiomen), aangeboren huidaandoeningen, atopisch eczeem, lichen sclerosus en andere auto immuun huidaandoeningen (zoals lokale sclerodermie). Elodie vindt een holistische benadering belangrijk en doet elke dag haar uiterste best om kinderen en hun ouders zo goed mogelijke en passende zorg te geven met een open blik, luisterend oor, eerlijkheid, doorzettingsvermogen en creativiteit.

In 2018 maakte zij daarom ook het (voor)leesboek ‘Zalfje’ om kinderen met eczeem beter en op een speelse manier te kunnen betrekken bij hun diagnose en behandeling. Vanwege groot succes is er in 2022 een 3e druk verschenen.

Verder begeleidt Elodie dermatologen in opleiding en wordt zij veelvuldig gevraagd om onderwijs te geven aan een breed publiek, in binnen- en buitenland.

Ook is zij sinds 2019 voorzitter van de Kinderdermatologie domeingroep van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie om de zorg voor kinderen met huidaandoeningen in Nederland te verbeteren.

Elodie is sindskort moeder van een vrolijke jongen en houdt van lekker eten, mooie reizen, viool spelen en de tekeningen van Sempé.

Voor meer informatie:

Social media van Elodie Mendels:

Publicaties: Prijzen:

Ouders van Nu Voordeelpas

Wil jij besparen op baby- en kinderspullen, kleding, speelgoed en meer?

Dat kan met de Ouders van Nu Voordeelpas!
Shop met korting