Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Koortslip: wanneer gevaarlijk voor je baby?

Kinderen en volwassenen kunnen last hebben van een koortslip. Voor baby’s jonger dan vier maanden is een koortslip gevaarlijk. Waarom is dat zo en hoe kun je je baby hiertegen beschermen?

In samenwerking met expert

Elodie Mendels

Kinderdermatoloog

Wat is een koortslip?

Een koortslip is een infectie van de huid, op of vlakbij de lippen, die wordt veroorzaakt door het herpes simplex virus. Een koortslip begint met jeuk en een branderig gevoel. Daarna ontstaan er pijnlijke verdikkingen en blaasjes. Deze blaasjes zijn gevuld met vocht waarin zich het herpesvirus bevindt. Ze kunnen openbarsten of verdrogen en worden korstjes. In deze fase is de koortslip besmettelijk, maar net voordat de koortslip ontstaat kun je soms ook al besmettelijk zijn.

Advertentie

Het virus kan worden overgedragen door besmet speeksel of door het geven van een zoen. Als de blaasjes en korstjes zijn verdwenen, kan het virus niet meer worden overgedragen. Het duurt ongeveer twee weken voordat een koortslip is genezen. Maar heb je eenmaal een koortslip gehad, dan blijft het virus altijd in je lichaam. Een koortslip  kan dus regelmatig terugkomen. Dat gebeurt meestal als je een lage weerstand hebt of ziek bent.

TIP! Zo snel mogelijk je koortslip genezen? Deze producten kunnen daarbij helpen

Wanneer is een koortslip besmettelijk?

Het herpesvirus zit in het vocht in de blaasjes. Dat vocht is zeer besmettelijk en kan worden doorgegeven door bijvoorbeeld een zoen of knuffelen. Maar het kan ook op een voorwerp terechtkomen, dat je baby in zijn mond steekt. Denk bijvoorbeeld aan een bijtring of drinkbeker.

Het besmettingsgevaar is pas geweken als de blaasjes zijn ingedroogd of als er een korstje op zit. Wees daarom met baby’s in de buurt heel voorzichtig. Zoen of knuffel een baby pas weer als de koortslip helemaal is verdwenen. Laat ook aan anderen weten dat ze niet op (kraam)bezoek mogen komen zolang ze een koortslip hebben. Neem hierbij geen risico.

Advertentie

Koortslip besmetting tijdens de bevalling

Je hebt misschien wel vaker gehoord over een koortslip door het herpesvirus, maar het virus kan zich ook in en om de vagina bevinden. Als je zes weken voor de bevalling voor de eerste keer een vaginale herpesinfectie krijgt, dus met blaasjes in en/of rondom je vagina, kan je baby tijdens de bevalling besmet raken. Dit kan gevaarlijk zijn voor je baby. Vertel het daarom altijd aan je verloskundige als je een herpesinfectie hebt.

Waarom is een koortslip gevaarlijk voor een baby?

Besmetting met het herpesvirus kan gevaarlijk zijn voor een baby, omdat het afweersysteem van baby’s nog niet optimaal ontwikkeld is. Het lichaam van een baby kan het virus daardoor minder goed bestrijden. Gelukkig komt een koortslip bij baby’s zelden voor. Veel moeders zijn voor de zwangerschap al besmet met het herpesvirus en geven via de navelstreng antistoffen mee aan hun baby. Deze baby’s hebben daardoor een natuurlijke bescherming en hebben een kleinere kans om op jonge leeftijd een koortslip te krijgen. Als de moeder geen drager van het herpesvirus is, geeft ze ook geen antistoffen mee aan haar baby. Deze baby’s zijn extra kwetsbaar voor het herpesvirus.

Voor baby’s die bij de bevalling of kort daarna besmet raken met herpes simplex, is de infectie extra gevaarlijk. Dit wordt ook wel herpes neonatorum genoemd. Dit is vooral riskant als de moeder geen antistoffen bij zich draagt. Deze baby’s hebben kans op een hersenvliesontsteking of een ontsteking van het hersenweefsel of andere organen. Dit zijn ernstige aandoeningen, die epilepsie of (blijvende) ontwikkelingsachterstanden kunnen veroorzaken. In het ergste geval kan een baby eraan overlijden. Gelukkig is herpes neonatorum zeldzaam.

Let op: Deze kinderziektes zijn gevaarlijk voor zwangere vrouwen

Advertentie

Klachten koortslip baby

Een koortslip bij een baby begint met gezwollen tandvlees en een pijnlijke mond. Ook deze symptomen kunnen voorkomen:

  • Blaasjes op of rond de mond
  • Pijn in de mond
  • Koorts
  • Slecht drinken
  • Sufheid
  • Gezwollen lymfeklieren
  • Zere keel

Vaak eten en drinken baby’s slecht als ze last hebben van een koortslip. Houd dit goed in de gaten. Als je baby minder volle plasluiers heeft, is dit een signaal dat hij te weinig drinkt.

Meer lezen: Zoveel vocht moet een baby minimaal per dag drinken

Ooginfectie door koortslip baby

Baby’s stoppen regelmatig hun handen in hun mond of wrijven met hun handen over hun gezicht of in hun ogen. Als een baby een koortslip heeft, kan hij met zijn handen aan de blaasjes zitten en daarna in zijn ogen wrijven. Hierdoor kan het herpesvirus naar de ogen verspreiden. Dit kan een (ernstige) ooginfectie veroorzaken.

Eczeem en koortslip baby

Kinderen met eczeem hebben een beschadigde huidbarrière. Bij besmetting met het herpesvirus kan dit virus zich snel verspreiden over de huid. Hierdoor ontstaan er ernstige huidafwijkingen met koorts en kan je baby (ernstig) ziek worden. Dit wordt ook wel eczema herpeticum genoemd. Het is belangrijk om snel behandeling te krijgen om ernstige gevolgen te voorkomen.

Behandeling koortslip baby

Neem altijd contact op met het consultatiebureau of je huisarts als je baby een koortslip heeft. Zeker als hij jonger is dan vier maanden. Een koortslip gaat vanzelf weer over. De laatste korstjes gaan meestal zeven tot veertien dagen na de eerste verschijnselen weer weg. Als je baby erg veel pijn heeft, kun je de pijnlijke plekken verkoelen door er voorzichtig een natte doek op te leggen. Overleg met je huisarts of de jeugdarts of je je baby eventueel paracetamol kunt geven tegen de pijn. Geef een baby nooit aspirine.

Tip: prik nooit je eigen koortslip door. Het genezingsproces wordt hier niet mee verkort, sterker nog je koortslip kan juist groter worden. Daarbij loop je onnodig risico op besmetting; bij het doorprikken komt immers vocht vrij. Komt dit vocht in je oog- of bij je genitaliën, dan kan ook hier een herpesinfectie ontstaan. En natuurlijk kun je anderen besmetten met het herpesvirus.

Er wordt weleens gezegd dat tandpasta de blaasjes uitdroogt. Doe dit nooit op de koortslip van je baby. Tandpasta bevat agressieve stoffen voor je huid en het doet niets voor de genezing. Ook voor andere huis-tuin-en-keukenmiddeltjes zoals honing, azijn, ijsblokjes en knoflook is geen wetenschappelijk bewijs. Producten met zinkoxide kunnen de blaasjes wel sneller indrogen.

Lees hier waarom elk huishouden zinkzalf in huis moet hebben.

Inbakeren en krabwantjes bij koortslip 

Het is belangrijk dat je baby niet aan de koortslip komt, omdat het virus zich zo kan verspreiden naar de ogen. Was regelmatig zijn handjes. Om te voorkomen dat hij in zijn slaap aan de koortslip komt, kun je je baby inbakeren. Let op: zodra je baby zich probeert om te draaien, is inbakeren niet langer veilig. Je kunt je baby ook krabwantjes aantrekken of sokjes over zijn handen doen.

Lees ook: alles wat je moet weten over inbakeren

Voorkomen

Herpes kan erg gevaarlijk zijn voor baby’s. Hoe graag je je baby ook een zoen wilt geven en knuffelen, doe het niet als je een koortslip hebt. Zorg ook dat andere mensen die een koortslip hebben uit de buurt van je baby blijven. Heeft iemand die op kraambezoek wil komen een koortslip? Neem geen risico en stel het bezoek uit. Kraamverzorgers die een koortslip hebben zijn verplicht om bij de verzorging van je baby en jou een mondneusmasker en handschoenen te dragen. Ook moeten ze voor (extra) goede hygiëne zorgen door bijvoorbeeld vaak hun handen te wassen.

Verder kun je je baby op deze manieren beschermen tegen een koortslip:

  1. Was vooraf je handen en draag een mondkapje als je je baby verzorgt of borstvoeding geeft.
  2. Plak je koortslip af met een pleister.
  3. Behandel je koortslip met een speciale koortslipcrème. Hoe eerder je hiermee begint, hoe beter.
  4. Wees extra voorzichtig als je borstvoeding geeft. Zet tijdens het voeden een mondkapje op en controleer je tepels en tepelhoven. Ontdek je blaasjes, dan moet je tijdelijk stoppen met de borstvoeding. Om de melkproductie op gang te houden, kun je kolven. De melk moet je wel weggooien. Vraag een lactatiekundige of het consultatiebureau advies hoe je de voeding van je baby het beste kunt aanpakken tot de herpesinfectie over is.
  5. Drink niet uit je baby’s fles en gebruik niet hetzelfde bestek. Als je wilt controleren hoe warm de melk in de fles is, kun je wat melk op je pols druppelen om te voelen of de temperatuur goed is. Maak de speen van je baby niet schoon door hem in je mond te doen.
  6. Heb je ergens aangezeten wat je baby in zijn mond stopt, was dit dan voordat je het aan je baby geeft.
  7. Slik eventueel een vitaminesupplement. Je krijgt meestal een koortslip als je weerstand verminderd is.

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Bron: Thuisarts, RIVM

Meer weten? Van traphekjes tot gehoorbescherming: alle tips over veiligheid rondom je kind

Elodie Mendels

Kinderdermatoloog

Elodie Mendels (1986) is dermatoloog in het Erasmus MC - Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam. Haar aandachtsgebied is kinderdermatologie. Zij ziet kinderen en jongeren van 0-18 jaar met uiteenlopende huidaandoeningen en heeft speciale interesse in aardbeienvlekken (hemangiomen), aangeboren huidaandoeningen, atopisch eczeem, lichen sclerosus en andere auto immuun huidaandoeningen (zoals lokale sclerodermie). Elodie vindt een holistische benadering belangrijk en doet elke dag haar uiterste best om kinderen en hun ouders zo goed mogelijke en passende zorg te geven met een open blik, luisterend oor, eerlijkheid, doorzettingsvermogen en creativiteit.

In 2018 maakte zij daarom ook het (voor)leesboek ‘Zalfje’ om kinderen met eczeem beter en op een speelse manier te kunnen betrekken bij hun diagnose en behandeling. Vanwege groot succes is er in 2022 een 3e druk verschenen.

Verder begeleidt Elodie dermatologen in opleiding en wordt zij veelvuldig gevraagd om onderwijs te geven aan een breed publiek, in binnen- en buitenland.

Ook is zij sinds 2019 voorzitter van de Kinderdermatologie domeingroep van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie om de zorg voor kinderen met huidaandoeningen in Nederland te verbeteren.

Elodie is sindskort moeder van een vrolijke jongen en houdt van lekker eten, mooie reizen, viool spelen en de tekeningen van Sempé.

Voor meer informatie:

Social media van Elodie Mendels:

Publicaties: Prijzen:

Redactioneel – Offer – Eindelijk een goede nachtrust

Numsy

Eindelijk een goede nachtrust

White Noise producten
Bekijk hier