onrustige baby

Onrustige baby: wat kun je doen?

Alle baby’s huilen, maar soms huilt een baby zo veel, dat je er als ouder wanhopig van wordt. Het is dan belangrijk om achter de oorzaak te komen, zodat je je onrustige baby kunt helpen. Maar ook als het niet duidelijk wordt waarom je baby veel huilt, zijn er dingen die je kunt proberen.

Huilbaby of niet?

Een onrustige baby, een prikkelbare baby of een huilbaby; deze termen worden vaak door elkaar heen gebruikt en verwijzen allemaal naar een baby die erg veel huilt en onrustig is. In de medische wereld spreekt men van ‘te veel huilen’ of een huilbaby, als een baby meer dan drie uur per dag, minstens drie dagen per week gedurende drie weken achtereen huilt. Over de juistheid van die definitie zijn de meningen verdeeld. Daarom wordt nu vaak een eenvoudiger definitie gebruikt: we spreken van een onrustige baby als de ouders vinden dat de baby te veel huilt, als ze de baby moeilijk kunnen troosten en niet meer weten wat ze nog moeten doen.

Advertentie

Normaal huilen

Baby’s huilen regelmatig en in principe altijd om een reden. Dit is tenslotte de enige manier dat ze kunnen communiceren de eerste maanden. Meestal gaat het om honger, een volle luier, een boertje dat dwars zit, het te koud hebben of ze willen gewoon even lekker vastgehouden worden. Als je baby blijft huilen terwijl hij al heeft gegeten, verschoond is en lekker warm tegen jou aan ligt, dan is er mogelijk meer aan de hand. Dit is ook het geval als je baby de dag meestal al huilend of mopperend begint en er gedurende de dag maar weinig momenten zijn, dat hij echt rustig en tevreden is. Ook ’s nachts slaapt een onrustige baby vaak slecht.

Oorzaak onrustige baby

Sommige baby’s zijn al snel na de geboorte heel onrustig. De oorzaak is soms moeilijk te achterhalen: er kunnen allerlei boosdoeners zijn die ervoor zorgen dat een baby zo veel huilt. Vaak heeft het te maken met een onregelmatig slaap- en drinkpatroon, waardoor je kind oververmoeid of overprikkeld raakt, maar er kan ook meer aan de hand zijn.

Dit zijn de meest voorkomende oorzaken van een onrustige, veel huilende baby:

Stappenplan bij een onrustige baby

Bij een onrustige baby krijg je vaak de tip om rust en regelmaat in te bouwen in jullie dagritme. Je kunt dit zeker proberen, maar het helpt helaas niet altijd. Misschien huilt hij wel omdat hij last heeft van verborgen reflux, of pijn heeft door een verschoven werveltje, en dat lost zich niet zomaar op door rust en regelmaat.

Pas als je een idee hebt van de mogelijke oorzaak, kun je het probleem aanpakken. Daarom is het belangrijk om eerst te achterhalen waarom jouw baby zo onrustig is. De methode van onrust- en slaapdeskundige Stephanie Lampe kan daarbij helpen. Je kijkt hierbij goed naar je baby en vergelijkt zijn gedrag met de hieronder beschreven ‘typen’ onrustige baby’s. Denk je de oorzaak te weten? Dan ga je werken aan een oplossing. Dat doe je niet door alleen de symptomen te bestrijden, maar door het probleem echt aan te pakken.

Wakkere baby

  • Jengelt
  • Doet korte hazenslaapjes
  • Is overactief
  • Slaapt wel in de auto, kinderwagen of draagzak
  • Huilt ’s avonds meer en is in de ochtend rustiger
  • Wil veel vermaakt worden, elke paar minuten iets nieuws doen
  • Lijkt niet moe te worden, gaat niet uit zichzelf slapen

Is jouw kind een gevalletje ‘wakkere baby’? Dan lijkt hij misschien niet vermoeid te zijn, maar dat is hij wel. Als je baby niet uit zichzelf in slaapt valt en jij hem – hoe goed bedoeld ook – blijft stimuleren met nieuwe spelletjes en prikkels, dan raakt hij over zijn slaap heen en wordt hij oververmoeid. Die oververmoeidheid uit zich – in tegenstelling van wat je misschien zou verwachten – in overactiviteit. Dus juist als hij heel actief en wakker lijkt, is hij erg moe.

Stimuleer hem daarom juist om te gaan slapen, in plaats van weer een nieuw spelletje te bedenken. Voor een wakkere baby is een ritme volgen vaak dé oplossing. Leg hem op vaste tijdstippen op bed, zodra hij slaapsignalen begint af te geven (in de ogen wrijven of gapen). Geeft hij die signalen niet, maar wordt hij juist drukker, dan is dat voor jóu het signaal om hem in bed te leggen. Je kind zal op den duur wennen aan het voorspelbare ritme en in slaap vallen.

Oververmoeide, prikkelbare baby

  • Jengelt veel en is onrustig
  • Doet korte hazenslaapjes
  • Is overactief
  • Overstrekt zich regelmatig
  • Slaapt wel in de auto, kinderwagen of draagzak
  • Huilt ’s avonds meer, is in de ochtend rustiger

Sommige baby’s zijn erg gevoelig voor prikkels en kunnen hierdoor erg vermoeid raken. Eigenlijk geldt voor een oververmoeide baby, hetzelfde als voor de wakkere baby: het lijkt misschien niet alsof hij moe is, maar slapen is precies wat hij nodig heeft. Een oververmoeide baby heeft vooral baat bij rust en regelmaat: een vast eet- en slaapritme dus. Vaak werkt inbakeren ook goed bij een prikkelbare baby. Dat geeft extra rust en geborgenheid. Doe dit wel altijd onder begeleiding of laat je goed adviseren.

Maaiende baby

  • Een maaiende baby slaapt slecht omdat hij zichzelf steeds wakker maakt of houdt met zijn ‘maaiende’ armpjes
  • Is vaak oververmoeid en prikkelbaar

De oplossing voor een baby die zichzelf wakker maakt met zijn maaiende armbewegingen, is simpel: inbakeren. Daardoor kunnen zijn armen niet meer alle kanten op en valt hij makkelijker en beter in slaap. Begin nooit onvoorbereid met inbakeren, maar laat je goed informeren en begeleiden als je denkt dat dit wat voor jouw baby is.

Onrustige baby met darmkrampjes

  • Huilt vooral tijdens het voeden, na een voeding, of voor een volle luier
  • Hij drinkt wel goed
  • Moet vaak poepen als hij onrustig is en lijkt daarna rustiger en opgelucht
  • Laat veel windjes
  • Trekt zijn benen op
  • Is niet de hele dag door onrustig, maar vooral in de middag
  • Ontspant bij een massage of warmte

Bijna elke baby heeft weleens last van darmkrampjes, maar de ene baby heeft er meer last van dan de andere. Het goede nieuws: over het algemeen is het tijdelijk en gaat het vanzelf over rond de drie maanden à vier maanden, als de darmen van je baby zich verder ontwikkeld hebben. De piek voor darmkrampjes ligt rond de zes weken. Er zijn verschillende dingen die je kunt proberen om de pijn te verzachten: hier vind je een overzicht met tips bij darmkrampjes.

Onrustige baby met reflux

  • Huilt bijna continu, de hele dag door en is erg overstuur
  • Heeft enorme huilbuien tijdens en na een voeding
  • Weigert soms voeding of drinkt onrustig en kort
  • Als hij gestopt is met drinken, wil hij daarna toch vaak snel weer
  • Is soms ontroostbaar
  • Moet vaak spugen, soms veel tegelijk, of heeft regelmatig de hik
  • Ruikt een beetje zurig
  • Trekt zijn hoofdje naar achteren
  • Slaapt slecht

Reflux is het terugstromen van maaginhoud in de slokdarm. Bij baby’s komt reflux vrij vaak voor. Dat komt meestal doordat de sluitspier tussen de slokdarm en de maag nog niet helemaal ontwikkeld is. In de loop van het eerste levensjaar zal de sluitspier zich meestal verder ontwikkelen. Denk je dat reflux de oorzaak is van de onrust bij je baby? Bespreek dit dan op het consultatiebureau of bij de huisarts. Zij kunnen je tips geven. Lees hier ook een overzicht met tips bij reflux. Helpt dit niks en blijft je baby de problemen houden? Dan kun je eventueel via de huisarts medicijnen krijgen.

Onrustige baby met allergie

  • Heeft uitslag of pukkeltjes rond de mond of op zijn lichaam
  • Is vooral onrustig tijdens het voeden
  • Heeft vreemde en erg stinkende poep: soms groen, slijmerig, met stukjes erin
  • Drinkt slecht en weigert soms voeding, terwijl je wel het idee hebt dat hij wil drinken
  • Lijkt vaak buikkrampjes te hebben
  • Heeft mogelijk een groeiachterstand
  • Ziet er soms bleek en moe uit
  • Onrust wordt steeds erger

De meest voorkomende allergie bij baby’s is koemelkallergie. Een lastige en vervelende allergie, zeker in het eerste jaar waarin melk nog de hoofdvoeding van je baby is. Denk je dat jouw baby een (koemelk)allergie heeft, maak dan een afspraak bij de huisarts of het consultatiebureau.

Onrustige baby met verschoven werveltjes

  • Kijkt niemand aan
  • Heeft vaak een voorkeurshouding
  • Huilt als hij verschoond wordt
  • Heeft vaak een harde buik

Je baby kan tijdens de bevalling wat schade hebben opgelopen. Zeker na een snelle bevalling, of juist bij een moeizame bevalling, waarbij er bijvoorbeeld aan hem getrokken is, kan het zijn dat er bij je baby een nek- of ruggenwerveltje is verschoven. Dat is niet ernstig, maar kan wel pijn opleveren. Het kan ook zijn dat zijn sleutelbeen is gebroken. In dat geval zal hij bijvoorbeeld pijn hebben als hij op zijn zij wordt gelegd. Herken je bovenstaande symptomen, bespreek dit dan met de huisarts.

Huilbaby

  • Je herkent van al bovenstaande lijstjes wel wat symptomen, maar er is niet één lijstje wat helemaal voor jouw baby klopt
  • Ook de artsen hebben geen oorzaak kunnen vinden, maar je baby is bijna de hele dag onrustig
  • Hij huilt meer dan drie uur per dag, minstens drie dagen per week, gedurende drie weken

Er zijn ook baby’s die heel veel huilen, maar waarbij echt geen oorzaak gevonden kan worden. Dit wordt dan een huilbaby genoemd. Toch kan het geen kwaad om te blijven zoeken naar een oorzaak: in principe huilen baby’s niet voor niets. Lees hier meer over wat je kunt doen als je baby niet wil stoppen met huilen.

Meerdere oorzaken

Het kan zijn dat er meerdere oorzaken zijn waardoor je baby onrustig is en veel huilt. Zo hebben kinderen met een koemelkallergie, vaak ook last van darmkrampjes en misschien zelfs reflux. En een baby die zichzelf wakker maait met zijn armpjes, raakt daardoor ook oververmoeid. Een baby die veel huilt doordat hij een verschoven werveltje heeft, krijgt daardoor veel lucht binnen, wat ook weer darmkrampjes kan veroorzaken.

Denk je te weten wat de oorzaak is, of zijn er meerdere oorzaken? Dan kun je aan de slag om het probleem op te lossen. Dat doe je niet door alleen maar de symptomen te bestrijden, maar door het probleem aan te pakken. Het consultatiebureau of de huisarts kunnen je hierbij helpen.

Tips bij een onrustige baby

Is je kind onrustig en huilt hij veel, maar heb je de oorzaak (nog) niet kunnen achterhalen? Tot die tijd zijn deze tips om je baby rustig te krijgen wellicht een uitkomst. Niet alle tips werken bij elk kind, maar ze zijn het proberen waard.

  1. Rust en regelmaat.

    Klinkt misschien ouderwets, maar veel baby’s hebben hier baat bij. Je hoeft echt geen super strak tijdschema te hebben en alles elke dag op precies hetzelfde tijdstip te doen. Met regelmaat wordt meer bedoeld dat je bepaalde gebeurtenissen altijd op dezelfde volgorde doet, zodat je baby het patroon gaat herkennen. Denk aan de volgorde slapen > wakker worden > voeden > even op schoot > spelen in de box > en weer in bed leggen als hij begint te gapen.

  2. Vaste plekken.

    Laat je baby (zoveel mogelijk) in zijn bed slapen, gebruik de box alleen om in te spelen, en ook voeden kun je het beste op een vaste, rustige plek doen. Zo weet je baby op den duur waar hij aan toe is en zal hij makkelijker in slaap vallen, zodra hij in zijn bed ligt.

  3. Wakker in bed leggen.

    Leg je baby wakker in bed zodra hij begint te gapen of in zijn ogen wrijft, of zodra je andere tekenen van vermoeidheid ziet. Zo leert hij dat zijn bed de plek is waar hij moet slapen.

  4. Maak het bed kort en strak op.

    Als je je baby goed instopt, met de armpjes onder de deken, geeft dat een gevoel van geborgenheid. Bij sommige onrustige baby’s kan inbakeren ook een uitkomst zijn.

  5. Vermijd prikkels.

    Zeker bij een oververmoeide of prikkelbare baby is het verstandig om extra prikkels te vermijden. Zet geen radio of tv aan op de achtergrond. Ga liever niet meerdere keren per dag met je baby op pad, maar hou het programma rustig. En laat hem in zijn bed slapen, niet op je arm terwijl er visite om je heen zit. Leg verder geen knuffels in zijn bed en hang geen mobiel of muziekdoosje op, dat geeft alleen maar extra prikkels.

  6. Vraag hulp.

    Een onrustige baby kan je soms echt tot wanhoop drijven. Daarnaast helpen de slapeloze nachten ook niet mee voor je gemoedstoestand. Schroom daarom niet om hulp te vragen aan een familielid of vriendin. Laat iemand af en toe om het een ochtend of middag op je baby passen, zodat jij kunt bijkomen en een paar uur kunt slapen. Goed voor jou én dus ook voor je baby.