borstvoeding-tijdens-ramadan

Borstvoeding geven tijdens de ramadan

Miljoenen moslims doen elk jaar mee aan de ramadan. Tijdens die periode eten en drinken zij niet tussen zonsopgang en zonsondergang. Maar wat als je borstvoeding geeft, hoe zorg je ervoor dat je voldoende melk produceert en wanneer kun je het vasten beter even overslaan?

Wat is de ramadan?

Eerst even wat uitleg vooraf, niet zo zeer voor vrouwen die meedoen aan de ramadan, eerder voor vriendinnen, kennissen of collega’s die er misschien minder vanaf weten. Eén maand per jaar kiezen moslims er tussen zonsopkomst en zonsondergang voor om te vasten. In deze periode mogen ze niet eten, drinken, roken en vrijen. De ramadan is de maand van bezinning, inkeer en saamhorigheid.

Wie doen mee aan de ramadan?

Volgens de Koran is het een plicht voor alle moslims om mee te doen aan de ramadan, maar alleen als je gezond bent. Voor zieken, zwangere vrouwen, militairen in oorlogstijd, jonge kinderen, reizigers en alle anderen voor wie het vasten een bedreiging vormt voor de gezondheid wordt een uitzondering gemaakt. Zij hoeven niet te vasten. Maar als je de dagen later kan inhalen, wordt dit aangemoedigd. Wie niet vast, moet wel een tegenprestatie leveren in de vorm van het betalen van een ‘fidyah’ (een vervangende plicht). Dit is een bepaald bedrag of maaltijd die gegeven wordt aan arme mensen.

Waarom valt de ramadan steeds op een ander moment?

De ramadan dankt zijn naam aan de negende maand van de islamitische maankalander. Net als de reguliere kalender telt deze twaalf maanden, maar een maand duurt slechts 29 of 30 dagen. Een islamitisch jaar telt daarom maar 354 dagen. Hierdoor schuift de ramadan elk jaar iets naar voren.

Heeft de ramadan invloed op borstvoeding?

Als je borstvoeding geeft, kun je zelf kiezen of je meedoet aan het vasten of niet. Het geven van borstvoeding tijdens de ramadan kan best pittig zijn. Het aanmaken van moedermelk kost je lichaam behoorlijk wat energie (tussen de 500 en 1000 kcal per dag). Dit is te vergelijken met een intense work-out. Maar je kunt je energieniveau tijdens de ramadan overdag niet opkrikken met eten of drinken, daardoor kun je je overdag flink moe voelen.

Vasten heeft geen invloed op de kwaliteit van de moedermelk, maar de moedermelkproductie kan hierdoor wel teruglopen. Let daarom extra op of je je baby na het drinken echt voldaan is.

Video: In beeld gebracht: de bijzondere krachten van moedermelk

Tips voor borstvoeding tijdens de ramadan

Wil je wel meedoen aan de ramadan en geef je borstvoeding? Dan kun je de volgende tips gebruiken om het zo goed mogelijk te laten verlopen:

  • Voorraad melk

    Zorg vóór de ramadan al voor een voorraad gekolfde melk en bewaar dit in de koelkast of vriezer. Mocht de melkproductie tijdens de ramadan minder zijn dan heb je wat moedermelk achter de hand.

  • Extra kolven

    Tijdens de ramadan kun je na het avondeten extra kolven en deze melk de volgende dag aan je kind geven.

  • ’s Avonds en ’s nachts drinken

    Laat je kind zo veel mogelijk aan de borst drinken als jij ook mag drinken, dus ’s avonds en ’s nachts. Het kan zijn dat hij dan overdag minder vaak aan de borst wil drinken.

  • Vaste voeding

    Als je kind ouder is dan zes maanden, kun je hem overdag meer vaste voeding geven en ’s avonds meer borstvoeding.

  • Gewicht

    Als je twijfelt of je kind genoeg melk drinkt, laat hem dan elke week wegen op het consultatiebureau. Dit kun je tijdens het inloopspreekuur doen.

  • Voldoende drinken

    Drink zelf ook voldoende (minstens twee liter) en verdeel dit op de momenten waarop je wel mag drinken. Beperk cafeïnegebruik en drink daarom zo min mogelijk koffie. Als je wel koffiedrinkt, drink de koffie dan pas na de borstvoeding. Zo heeft je lichaam de tijd om de cafeïne af te breken.

  • Eet gevarieerd

    Het is verstandig om zo gezond mogelijk te blijven eten. Eet gevarieerd en liever niet te veel zoetigheid. Kies voor vezelrijk eten, zoals groente, fruit en volkorenbrood.

  • Eigen urine

    Let op de concentratie van je eigen urine. Als je urine donker is en/of sterk ruikt, is dit een teken dat je te weinig vocht binnenkrijgt.

  • Vasten overslaan

    Als je je niet goed voelt, kun je het vasten ook een of twee dagen overslaan. Die dagen kun je later weer inhalen.

Let op of je baby genoeg drinkt

Tijdens de ramadan is het goed om extra op te letten of je baby na het drinken voldaan is. Baby’s hebben genoeg gedronken als: ze uit zichzelf de tepel loslaten, in een voldane slaap vallen of als hun zuigritme oppervlakkiger wordt. Lijkt je baby na een voeding niet tevreden (onrustig, huilen), maakt hij nog hapbewegingen of sabbelt hij op zijn vuistjes? Bied je (andere) borst dan nogmaals aan of geef wat gekolfde melk.

Uitdroging

Als je baby te weinig drinkt, kan dat gevaarlijk zijn. Kinderen jonger dan twee jaar kunnen al binnen 24 uur uitdrogen. Dit zijn de tekenen van uitdroging:

  • Veel minder drinken of niet willen drinken
  • Voortdurend dorst
  • Droge mond en lippen
  • Niet of weinig plassen (donkere urine)
  • Sufheid en lusteloosheid
  • Snelle ademhaling
  • Snelle hartslag
  • Diepliggende ogen
  • Een ingevallen fontanel
  • Koude armen en benen
  • Als je met je vingers een huidplooi optilt, blijft deze even ‘staan’

Als je baby goed drinkt, regelmatig plast (natte luiers heeft), kwijlt of met dikke tranen huilt dan hoef je je geen zorgen te maken over uitdroging. Als je twijfelt, kun je altijd contact opnemen met de huisarts, verloskundige of arts van het consultatiebureau.

Extra vocht

Als het warm is, zweten jij en je kind meer. Hou er rekening mee dat je baby extra vocht nodig heeft. Je kunt dit aanvullen met flesvoeding, maar doe dit niet te veel, want dan neemt de productie van je borstvoeding af. Meer weten over flesvoeding en borstvoeding combineren, klik hier.

Luister naar je lichaam

Veel moslima’s weten dat het niet verplicht is om mee te doen aan de ramadan als ze borstvoeding geven. Toch doen veel vrouwen wel mee, omdat ze het anders later moeten inhalen. Het is dan een stuk lastiger, omdat ze het alleen moeten doen. Je lichaam heeft extra energie nodig om de moedermelk te produceren en door weinig te eten en te drinken is de kans groter dat je duizelig of moe wordt. Denk zelf goed van tevoren na of het wel verstandig is voor jou en je baby om mee te doen aan de ramadan. Je kunt altijd je huisarts, verloskundige, arts van het consultatiebureau of lactatiekundige om advies vragen.

Film over vastenmaand en borstvoeding

KRO-NCRV heeft in samenwerking met Kenniscentrum Borstvoeding een film over de Ramadan gemaakt. Daarin vertelt Yasmina (23) uit Leiden, moeder van een babydochter, waarom ze volledige borstvoeding kiest en hoe ze dit volhoudt tijdens de vastenmaand. Ze wil de ramadan respecteren maar niet ten koste van alles. Je kunt de film hier bekijken.