beginnen met lezen

Leren lezen op de basisschool

Als je kind naar de basisschool gaat, leert hij al snel letters herkennen en daarna lezen. Hoe gaat leren lezen precies in zijn werk? Welke methodes kunnen scholen gebruiken? En hoe kan je je kind helpen bij het leren lezen?

Peuter ‘leesklaar’ maken

Zo goed als alle kinderen leren lezen als ze tussen de vijf en acht jaar oud zijn. Dit gebeurt op school, thuis hoef je je niet bezig te houden met leren lezen. Het mag natuurlijk wel. Zo kun je je kind spelenderwijs alvast wat letters of zelfs woordjes leren herkennen als hij hier interesse in toont.

  1. Speel woordspelletjes om je kind bewuster te maken van klanken: ik zie, ik zie, wat jij niet ziet. Je kunt het drinken en het begint met L….
  2. Leer je kind over het onderwerp waarbinnen de woordjes vallen. Als hij achtergrondkennis heeft zal hij een tekst eerder begrijpen, omdat hij de context van de woorden snapt.
  3. Knutsel met letters: knip bijvoorbeeld letters uit kranten, tijdschriften of reclamefolders die samen de naam van je kind of andere familieleden vormen.
  4. Speel met letters: haal bijvoorbeeld magnetische letters voor je kind waarmee hij woorden kan maken op de koelkast. Of koop een leuke woordenpuzzel voor hem. Op die manier zal je kind spelen associëren met lezen.
  5. Geef zelf het goede voorbeeld: laat je kind zien dat lezen leuk is door zelf ook dagelijks in de buurt van je kind te gaan lezen.
  6. Op een speelse manier leren lezen kan door gebruik te maken van educatieve apps, zoals de Superspelling app of de Leestrein app.
  7. Lees zo veel mogelijk voor. Daardoor gaat hij boeken leuk vinden, vergroot hij zijn woordenschat en leert hij de context begrijpen. Voorlezen aan je peuter: tips.
  8. Lees op een interactieve manier voor: stel je kind allerlei vragen tijdens het voorlezen. Laat je kind bijvoorbeeld de kaft zien en lees de titel voor. Vraag je kind vervolgens waar hij denkt dat het verhaal over gaat.

Groep 1 en 2: voorbereidend lezen

Je kind wordt vier: op naar de basisschool! Hier gaat je kind in rap tempo veel nieuwe dingen leren, zoals lezen. De voorbereiding op leren lezen gebeurt in groep 1 en groep 2. In groep 1 leert je kind spelenderwijs om letters te herkennen, bijvoorbeeld die van zijn eigen naam. Sommige kleuters kunnen dan ook al snel hun eigen naam schrijven, al is dit eigenlijk het natekenen van de letters.

In groep 2 kan je kind al heel wat letters herkennen en leert hij er nog meer bij. Ook krijgt hij nu werkjes die gericht zijn op écht leren lezen, wat hij vervolgens zal leren in groep 3.

Meer lezen: Wanneer is je kind klaar voor groep 3?

Groep 3: woordjes en zinnen

Iedere school in Nederland mag zelf bepalen op welke manier en met welke lesmethode ze hun leerlingen leren lezen en schrijven. Welke methode een school ook gebruikt, in groep 3 leert je kind in twee stappen lezen:

  • Tot de kerstvakantie: alfabet leren, verschil tussen klinkers en medeklinkers, dubbelklanken en twee-tekenklanken. Oefenen met schrijven en lezen van de letters.
  • Na de kerstvakantie: nadruk op lezen van hele woorden en later zinnen.

Klankzuivere woorden

Heeft je kind de eerste stap onder de knie, dan begint hij simpele 3- en 4-letterwoorden te lezen, zoals maan, roos en vis. Deze woordjes zijn niet voor niets vaak de eerste woordjes die kinderen leren lezen. Dit zijn namelijk zogenaamde klankzuivere woorden: je schrijft ze zoals je ze zegt. Wel zo makkelijk, want leren lezen gaat in het begin met ‘hakken en plakken’. Eerst leert je kind de letters in afzonderlijke klanken en vervolgens plakt hij deze aan elkaar. ‘Ik’ leest hij dus eerst als ‘Ie-k’.

Later in groep 3 leert je kind om een woord als ‘mond’ uit te spreken als ‘mont’. Is het begin gemaakt, dan gaat het hard. Aan het einde van groep 3 kan je kind waarschijnlijk al hele zinnen lezen. Vlot en vloeiend zal dit nog niet gaan en ook zal hij nog niet altijd weten wat hij leest, maar dat is nu nog niet belangrijk. Dit leert je kind allemaal in groep 3.

Lees ook: Moet je blijven oefenen met lezen tijdens schoolvakanties?

Groep 4: begrijpend lezen

De meeste kinderen kunnen in groep 4 doorlopende zinnetjes lezen. Er wordt nu ook geoefend op vlot en vloeiend lezen. Ook leert je kind begrijpend lezen, oftewel: hij snapt nu steeds beter wat hij leest.

Groep 5 – 8: blijven lezen

Kinderen in groep 5 kunnen over het algemeen goed lezen. Vanaf nu ligt de focus op school dan ook minder op technisch goed lezen en meer op begrijpend lezen. Toch is het belangrijk dat je kind ook thuis blijft lezen. Is je kind bepaald geen boekenwurm? Er zijn ook stripboeken op AVI-niveau verkrijgbaar.

Lesmethodes leren lezen

Op welk soort basisschool je kind ook zit, hij zal als hij van school komt hetzelfde hebben geleerd als alle andere kinderen in Nederland. Wat precies staat in de kerndoelen van het Ministerie van Onderwijs. De methode mag elke school zelf kiezen. Op een Montessorischool leert een kind bijvoorbeeld met behulp van tastbare letters lezen, terwijl op de meeste scholen kinderen leren lezen met behulp van lesmethodes uit een boek.

Meer weten: Welke soorten basisscholen zijn er?

Veilig leren lezen

Op de meeste basisscholen wordt de methode Veilig leren lezen gebruikt. Deze methode heeft vier verschillende niveaus: zon (kinderen met een jaar leesvoorsprong), raket (vlotte lezers), maan (gemiddelde leerlingen) en ster (zwakke lezers). Kinderen die moeite hebben met leren lezen, krijgen extra aandacht van de leerkracht. Maak je niet gelijk zorgen als je kind iets meer moeite heeft met lezen. Niet alle kinderen leren het even snel. Vaak valt het kwartje na een tijdje opeens en gaat je kind met sprongen vooruit.

Leestoetsen basisschool

De meeste scholen testen regelmatig het niveau waarop hun leerlingen zitten qua lezen. Meestal wordt een DMT (Drie-Minuten-Toets) gebruikt, waarbij wordt getoetst hoe snel en goed je kind leest. Daarnaast meet de school ook het niveau van de leestechniek. Oftewel: hoe goed kan je kind stil lezen en weet hij wat er staat? Hoe dit wordt getoetst verschilt per school.

AVI-leesniveau

Uit beide toetsen komt het AVI-niveau, dat aangeeft hoe ver je kind is met lezen. Zit je kind bijvoorbeeld in groep 4 en heeft hij AVI-niveau ‘Midden groep 4’, dan is hij goed op niveau. Hij kan ook al AVI-niveau ‘Eind groep 4’ hebben, wat betekent dat hij iets vooruit is. Handig om te weten: in de meeste kinderboeken staat het AVI-niveau aangegeven. AVI lezen: de meest gestelde vragen.

Handige apps: leren lezen

Kan je kind wel wat hulp gebruiken bij het leren lezen? Deze apps en programma’s kunnen je kind ondersteunen bij het (beter) leren lezen.

  1. Leren Lezen – Met deze app kunnen kinderen van 3 tot 8 jaar op een educatieve en leuke manier leren lezen. De app maakt gebruik van afbeeldingen met dieren en de oefeningen kunnen aangepast worden aan het leesniveau van het kind.
  2. Flitswoorden – Leren Lezen Deze app leert kinderen lezen door middel van circa 3500 woorden. De moeilijkheidsgraad kan simpel worden aangepast en de app bevat een module om de leessnelheid van je kind te meten.
  3. Squla – Een online programma waar je kind spelenderwijs alle vakken van de basisschool kan oefenen. Ook lezen dus. Je kind speelt op zijn eigen niveau en in zijn eigen tempo. Als ouder krijg je een eigen Squla-account waar je de voortgang kunt volgen en je kind kan aanmoedigen.
  4. Woordwijs –Met deze app kunnen de kinderen in groep 2 en 3 zelf woorden maken, die ook nog eens fonetisch juist worden uitgesproken. Een sprekende letterdoos waarmee kinderen de uitspraak van letters en woorden kunnen beluisteren.
  5. Leestrein – Deze app is gemaakt door Juf Jannie voor kinderen in groep 3 en 4. Het is een app waarbij startende lezers verhaaltjes lezen en er vragen over maken.
  6. Letterschool – Deze app is geschikt voor kinderen van 3 jaar en ouder die nieuwsgierig zijn naar letters en cijfers. Handige app om spelenderwijs te leren lezen en schrijven.