Heimwee bij kinderen

Heimwee bij kinderen

Dikke tranen op het zomerkamp en al dagen buikpijn voor een logeerfeestje: heimwee kan de pret flink bederven. Hoe komt het eigenlijk dat het ene kind last heeft van heimwee en het andere kind nooit? En hoe kun je een kind met heimwee helpen?

Wat is heimwee?

Heimwee betekent volgens het woordenboek: verlangen naar huis of geboorteland. Een verlangen dat plezier hebben behoorlijk in de weg kan zitten. Een kind kan de hele dag fijn gespeeld en gezwommen hebben op vakantie met het hele gezin, maar ’s avonds huilend in zijn bed liggen omdat hij thuis zo mist. Er zijn ook kinderen die al buikpijn krijgen bij het idee dat ze een nachtje uit logeren gaan of een paar dagen op schoolkamp.

Heimwee als je zonder één van je ouders op pad gaat, is de meest voorkomende heimwee. Deze vorm van scheidingsangst komt het meest voor bij jongere kinderen. Maar heimwee is zeker niet leeftijdsgebonden: iedereen kan er door worden overvallen. Ook volwassenen kunnen plotseling last van heimwee hebben tijdens een vakantie of reis.

Symptomen heimwee

Van alle kinderen die last van heimwee hebben, heeft 80% er maar een beetje last van. Dit gevoel duurt tot ze weer thuis zijn, maar wordt niet erger. Bij 20% van de kinderen is dit wel het geval: hoe langer ze van huis zijn, hoe rotter ze zich voelen.

Bij kleine kinderen is het soms lastig om heimwee te signaleren, maar je kunt veel uit hun gedrag opmaken. Je kind huilt bijvoorbeeld opvallend vaak en trekt zich terug. Er zijn ook kinderen die heel vervelend gaan doen en juist ruzie gaan zoeken. Sommige kinderen kunnen ook gedrag vertonen dat niet meer bij hun leeftijd past, zoals kruipen of bedplassen. Dit zijn de bekendste symptomen van heimwee bij kinderen:

Doe dit liever niet

De manier waarop jij als ouder omgaat met een logeerpartij of de vakantie, heeft ook invloed op het mogelijk ontstaan van heimwee. Zo is het verstandig om geen twijfel aan je kind over te brengen, waar je kind onzeker van wordt. Zeg dus liever niet: ‘Als je het niet leuk vindt, dan halen we je weer op.’ Hiermee geef je je kind het idee dat het wel eens kan gaan tegenvallen. Wat vervolgens ongetwijfeld ook gebeurt. En dan wil je kind naar huis. Jij had toch gezegd dat je hem dan op zou halen?

Hoe lief ook bedoeld, laat een tekst als: ‘Ik weet niet wat ik zonder jou moet’ ook achterwege. Hiermee wakker je het gevoel van missen alleen maar aan, en geef je je kind ook nog eens het gevoel dat hij jou in de steek laat.

Wat zeker niet werkt voor een kind dat heimwee heeft, is hem naar huis laten bellen tijdens het kamp of de logeerpartij. Hoe hard het ook klinkt: onderzoeken geven aan dat het gevoel van heimwee erger wordt als er contact is geweest met thuis. Een kind brieven en kaartjes laten sturen naar huis, is wel een goed idee.

Tips tegen heimwee

Nu het goede nieuws: heimwee is te voorkomen. Zo helpt het bijvoorbeeld om je kind te laten oefenen met van het huis zijn. Laat je kind van kleins af aan regelmatig bij vriendjes spelen of ga samen met je kind een nachtje bij opa en oma slapen. Ook naar school, de crèche of de peuterspeelzaal gaan is een goede training om heimwee te voorkomen. ’s Ochtends word je gebracht door je vader of moeder en ze halen je ’s middags weer op. Dit geeft vertrouwen en leert je kind omgaan met afscheid nemen.

Ook een goede voorbereiding van de vakantie of het logeerfeestje kan helpen heimwee te voorkomen. Gaan jullie op vakantie? Kijk met je kind vast naar plaatjes of filmpjes over de vakantiebestemming. Ook leuk: maak een collage van foto’s van dierbare dingen van thuis: het konijn, het huis. Door je kind voor te bereiden op wat er komen gaat, is de kans op heimwee kleiner.

Je kind inspraak geven in de vakantie- of logeervoorbereiding, is ook een aanrader. Laat je kind – in overleg uiteraard – kiezen welke kleding hij mee wil nemen en pak samen de tas in. Vraag ook of er iets is van thuis dat hij graag bij zich heeft. Desnoods een pot vertrouwde pindakaas.

Nog wat tips:

  • Gaat je kind op kamp, geef het dan een knuffel of bijvoorbeeld zijn eigen hoofdkussen mee. Dit geeft je kind een veilig gevoel en kan wonderen doen tegen heimwee.
  • Geef je kind tijd om te wennen aan een nieuwe omgeving. Onderneem de eerste dagen niet te veel als jullie op vakantie zijn.
  • Praat open en eerlijk met je kind over heimwee gevoelens. Leg je kind uit dat het helemaal niet erg is dat hij zich zo voelt en vraag je kind hoe je hem kunt helpen.
  • Informeer het logeeradres over de heimwee van je kind. Mocht je kind last van heimwee krijgen, dan zijn ze hierop voorbereid.
  • Geef – als dat mag van de kampleiding – kaarten met postzegels mee aan je kind als hij op kamp gaat, zodat hij jullie af en toe een update kan sturen. Staat hierin dat je kind het moeilijk heeft, hoef je niet gelijk in de auto te springen. Door je kind op te halen, zal je kind het een volgende keer nog moeilijker hebben als hij op kamp gaat of uit logeren.

Logeetje met heimwee

Komt er een vriendje of vriendinnetje van je kind logeren met heimwee? Dan is de kans groot dat het logeetje naarmate de avond vordert, steeds minder enthousiast over de logeerpartij wordt. Merk je dat de logee heimwee heeft, dan kun je het volgende doen:

  • Zorg voor lichamelijke activiteiten of bedenk iets leuks om te doen: afleiding helpt.
  • Geef het kind zoveel mogelijk het gevoel dat hij erbij hoort. Dat geeft een vertrouwd gevoel.
  • Vermijd woorden als ‘slaap’, ‘bed’ en ‘vanavond’.
  • Wil een kind echt niet wil blijven slapen, bel de ouders. Volgende keer beter!