Wat betekent 'zwanger op latere leeftijd' precies?
In de medische wereld word je als ‘oudere moeder’ gezien als je op 35-jarige leeftijd of ouder zwanger bent.
De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen in Nederland hun eerste kind krijgen, stijgt al jaren. In 1970 was dit nog 24 jaar, in 2023 is dit volgens het CBS al 30,3 jaar. Steeds vaker kiezen vrouwen ervoor om eerst een studie af te ronden, carrière te maken, te reizen of te wachten op de juiste partner. De grens van 35 jaar wordt aangehouden omdat vanaf die leeftijd de vruchtbaarheid relatief sneller afneemt en de kans op afwijkingen toeneemt. Terwijl het aantal geboorten bij vrouwen onder de dertig afneemt, stijgt het aantal geboorten bij vrouwen boven de 35 jaar juist.
Lees ook: Zo lang duurt het ongeveer om zwanger te worden
Hoe beïnvloedt je leeftijd de kans op zwangerschap?
Na je dertigste neemt de kans om maandelijks op een natuurlijke manier zwanger te worden snel af.
Tussen je 25e en 30e levensjaar heb je elke maand ongeveer 20 procent kans om zwanger te raken. Ben je tussen de 30 en 35? Dan daalt dit naar 10 tot 15 procent. Rond je 38e is die kans per maand nog zo’n 5 procent. Hoewel je lichaam na je 35e of 40e vaak iets minder makkelijk herstelt dan toen je in de twintig was, ervaren oudere ouders wel veel voordelen zoals meer rust, stabiliteit en financiële zekerheid.
Waarom vermindert je vruchtbaarheid als je ouder wordt?
Je vruchtbaarheid neemt af omdat je eicellen ouder worden en je voorraad slinkt.
Vrouwen worden geboren met ongeveer 1 miljoen eicellen, en je lichaam maakt er daarna nooit meer nieuwe bij. Bij je eerste menstruatiecyclus zijn er nog zo’n 300.000 tot 500.000 eicellen over. Elke maand rijpt er één eicel voor de eisprong, terwijl ongeveer 1000 andere eicellen door het lichaam worden afgebroken. Mannen daarentegen maken hun hele leven doorlopend nieuw sperma (zaadcellen) aan.
Als je eicellen ‘op’ zijn, kom je in de overgang, meestal rond je vijftigste. In de jaren voor de overgang merk je al dat de vruchtbaarheid afneemt, dit is een natuurlijk proces dat je niet met supplementen kunt tegengaan.
Wat is het effect van 'oudere eicellen'?
Hoe ouder je eicellen zijn, hoe moeilijker ze te bevruchten zijn en hoe vaker ze beschadigd raken.
Als jij 35 bent, zijn je eicellen dat ook. Doordat ze langer in je lichaam zitten, is de kans op schade en foutjes groter. Dit zorgt ervoor dat bevruchting moeilijker is, of dat een eitje zich na bevruchting niet goed deelt, waardoor het niet succesvol kan innestelen. Volgens fertiliteitsarts Jolijn Huisman is dit een van de belangrijkste redenen waarom het langer duurt om zwanger te raken en de kans op afwijkingen toeneemt.
Wat zijn de risico's van zwanger worden op latere leeftijd?
Hoewel de meeste zwangerschappen gewoon goed verlopen, heb je een licht verhoogde kans op complicaties, een miskraam of een baby met een chromosoomafwijking.
Je kunt na je 35e of 40e nog steeds een gezond kind krijgen, en steeds meer vrouwen doen dit met succes. Je moet wel rekening houden met deze risicofactoren:
Verhoogde kans op een miskraam.
Meer kans op complicaties zoals een hoge bloeddruk, zwangerschapsvergiftiging of zwangerschapsdiabetes.
Verhoogd risico op (chromosoom)afwijkingen, zoals het syndroom van Down. Dit komt doordat de kans op fouten bij de celdeling toeneemt naarmate je ouder wordt.
De kans dat je zwangerschap normaal verloopt en je een gezonde baby krijgt, is nog steeds verreweg het grootst.
Kans op downsyndroom
De kans op fouten tijdens de celdeling neemt toe met de leeftijd van de moeder. Daarom hebben oudere vrouwen meer kans op een kind met een chromosoomafwijking. De bekendste vorm hiervan is het downsyndroom. Maar ook hiervoor geldt: het risico neemt weliswaar toe, maar is nog steeds heel erg klein. Wat de kans op een gezonde baby heel veel malen groter maakt.
Wat zijn de voordelen van moeder worden op latere leeftijd?
Oudere ouders ervaren vaak meer rust, hebben een stabieler leven en hun kinderen vertonen over het algemeen minder gedragsproblemen.
Laat je niet direct afschrikken door de risico’s, want een ‘geriatrische zwangerschap’ heeft echt veel pluspunten. Nemo Kennislink en diverse onderzoeken benoemen de volgende verrassende voordelen van een groot gezin of ouder ouderschap:
- 1
Minder gedragsproblemen bij kind
Uit onderzoek van meerdere Nederlandse universiteiten blijkt dat het krijgen van kinderen op relatief late leeftijd een positief effect heeft op de mentale gesteldheid van het kind. Wetenschappers hadden verwacht dat kinderen van oudere ouders meer gedragsproblemen zouden vertonen als ze opgroeien, maar het tegendeel bleek waar. Juist de kinderen van oudere vaders en moeders hebben minder last van gedragsproblemen als agressie en opstandigheid. - 2
Betere taalontwikkeling bij kind
Uit Brits onderzoek is gebleken dat de taalontwikkeling van kinderen van oudere moeders beter is als ze drie of vier jaar zijn, dan van de kinderen van jongere moeders. - 3
Minder ruzie in huis
Nog zo’n mooie bijkomstigheid: over het algemeen wordt er in gezinnen met oudere ouders minder geruzied tussen de ouders en kinderen. - 4
Oudere moeders voelen zich vaak blijer
En een hele mooie afsluiter: uit onderzoeken blijkt dat oudere moeders vaak gezonder en wijzer zijn dan jongere moeders én ze hebben meer zelfvertrouwen. Ook hebben oudere ouders vaak een rijker sociaal leven: waarschijnlijk omdat oudere ouders vaak al vrienden met kinderen hebben, waardoor je de vriendschap makkelijker kunt onderhouden. Door dat fijne sociale netwerk zijn oudere ouders ook meer ontspannen in de opvoeding.
/c7311d22d03645a68aa02eef5ae1626a/image.jpg)
/0ca714d308d8490298aac36545b23e1e/image.jpg)
/5a662ac0b7bd4eb39de3f2ff77833282/image.jpg)
/f20ee9b31de8400dbfc264282b4b9230/image.jpg)
/089604d666e24a1fb115b8f5401a7ee8/image.jpg)
Lees ook: ‘Vrouwen die na hun 33e moeder worden leven langer’
Bronnen: Freya, Nemo Kennislink, CBS
