Gezellig aan tafel

Lust je kind niets? Zo houd je het gezellig aan tafel

Eten dat alle kanten op vliegt, behalve naar binnen. Helaas zijn niet alle kinderen makkelijke eters. Vooral peuters staan bekend om de ‘lust ik niet-fase’. Hoe hou je het toch gezellig aan tafel?

Grote kans dat je altijd goed etende baby plots in een kieskeurige eter veranderde toen hij één jaar werd. Ineens was niks meer lekker en lustte hij niet meer wat hij eerder gewoon opsmikkelde. Herkenbaar? 

Dit komt onder andere omdat je kind na zijn eerste levensjaar minder hard groeit. Daarom hij heeft minder eten nodig dan hij in het eerste jaar had. Maar er zijn meer redenen dat veel kleine alleseters als peuter opeens niets meer lusten.

Last van neofobie

Veel kinderen krijgen vanaf hun tweede jaar neofobie: een afkeer van onbekend eten. Je kind is in deze levensfase op zoek naar zekerheid en wil alleen dingen eten die hij kent. Tussen de vier en zeven jaar is neofobie op zijn hoogtepunt.

Smaakontwikkeling

Ook moet je kind zijn smaak nog ontwikkelen. Smaakontwikkeling begint al in de baarmoeder. Door met zijn tong wat vruchtwater in zijn mond te nemen en via zijn neus weer naar buiten te laten stromen, proeft je kind het vruchtwater. De smaak van het vruchtwater hangt af van wat jij eet. Eet je tijdens je zwangerschap verschillende dingen, dan raakt je kind gewend aan verschillende smaken. Lees hier meer over de smaakontwikkeling van je kind. 

Wel hebben kinderen instinctief een voorkeur voor zoet eten. Dit komt doordat zure en bittere smaken in de natuur vaak giftig zijn. Je kind zal deze smaken dan waarschijnlijk ook niet direct lekker vinden. Hier zal hij aan moeten wennen. 

Gemiddeld moet je kind zo’n tien tot vijftien keer iets eten voordat hij gewend is aan een smaak. Het is daarom belangrijk je kind dingen die hij niet lekker vindt, vaker dan één keer te laten proeven. Hij hoeft het niet op te eten, maar wel even in zijn mond houden om te proeven. Wie weet begint hij na een paar keer wel te wennen aan de smaak en het zelfs lekker te vinden.

Meer lezen: dit mogen peuters (nog) niet eten

Omgaan met lastige eter: 12 tips

Gillen, klieren, met eten gooien of achterstevoren op zijn stoel zitten. Als je peuter geen zin heeft om te eten, zal hij er alles aan doen om jou dat duidelijk te maken. Natuurlijk kun je hem dan voeren, maar of hij het ook doorslikt is maar de vraag. Dat geeft hem macht, maakt jou gefrustreerd en heel veel leuker wordt het er niet op aan tafel. 

De beste tip is: laat het los. Want hoe meer aandacht, hoe meer strijd. En uiteindelijk is ook dit gewoon een fase die bij de meeste kinderen vanzelf over gaat. Dat is fijn horen we je denken, maar hoe ga je in de tussentijd om met dwars gedrag tijdens het eten? En hoe zorg je dat het aan tafel toch gezellig wordt? Hier een aantal handige tips.

  1. Maak je geen zorgen
    Als je kind een tijdlang zijn boterhammen of avondeten weigert op te eten kun je daar behoorlijk moedeloos van worden. Krijgt je kind wel genoeg binnen, vraag je je misschien af. Maak je geen zorgen. Een kindermaag is niet veel groter dan een vuistje, dus het is snel gevuld. Uit onderzoek blijkt ook dat zelfs de meest kieskeurige jonge eters hun vitamines en voedingsstoffen vaak gewoon binnenkrijgen (lees ook: dit zijn de belangrijkste vitamines voor kinderen).Ben je toch bezorgd? Ga dan met je kind langs het consultatiebureau of de huisarts om te zien of je kind op gewicht is. Zo kun je in de gaten houden of het gewicht stabiel blijft. Meer weten? De groeicurve van je kind van 0 tot 4 jaar.
Feit:

Je kind kan in principe tien dagen zonder eten, als het wel gewoon te drinken krijgt. Weigert je kind dus vast voedsel? Maak dan bijvoorbeeld een fruitsmoothie voor hem.

  1. Niet compenseren
    Natuurlijk is het verleidelijk om je slechte eter extra tussendoortjes te geven. Maar doe dat liever niet; zo hou je het probleem in stand. Het zorgt ervoor dat je kind denkt dat niet eten beloond wordt. Bovendien nemen die tussendoortjes de trek in het avondeten weg, waardoor je kind er nog minder van eet. Bedenk dat een gezond en levendig kind, zeker als hij geen andere klachten heeft, zonder problemen wel twee weken lang slecht kan eten ’s avonds.
  2. Blijf aanbieden
    Meestal begint de echte ‘lust-ik-niet-fase’ zo rond de anderhalf à twee jaar. Je kind krijgt een eigen wil en kan last krijgen van neofobie – oftewel angst voor nieuw voedsel. Hoe lastig ook, blijf je kind verschillende gerechten en groenten – want vaak zijn die het probleem – aanbieden en stimuleer hem om te proeven. Wil hij echt niets eten? So be it. Strijd helpt in dit soort gevallen nooit. Praten met je peuter, zo voer je een goed gesprek.
  3. Beloon proeven
    Beloon je kind niet als hij groente eet. Zo kan je kind gaan denken dat groente eigenlijk vies is en het dus knap is dat hij het eet. Geef je kind wel altijd een compliment als hij iets probeert. Of hij het nu wel of niet opeet, of wel of niet lekker vindt: dat maakt niet uit.
  4. Anders klaarmaken
    Een kind moet minstens tien keer proeven om de smaak van een groente te leren waarderen. Doorslikken hoeft niet, het even in de mond hebben, is al voldoende. Soms helpt het om de groente op een andere manier klaar te maken of te combineren met iets wat je kind wel lekker vindt. En door maar een klein beetje op te scheppen, houd je het proeven letterlijk behapbaar.
  5. Knoeien mag
    Maakt je kind er een rotzooi van, maak je niet al te druk. Gooien met eten gaat natuurlijk wat ver, maar knoeien en spelen met eten is voor peuters onderdeel van het leren eten. Proeven doen ze ook door aan eten te voelen. Uiteindelijk zal je kind vanzelf dat ‘spelletje’ niet meer zo interessant vinden dus lekker laten gaan. Etiquette: wat mag je van je kind per leeftijd verwachten?
  6. Mes en vork
    Natuurlijk wil je dat je kind uiteindelijk met bestek eet, maar maak je niet druk als dit niet meteen lukt. Hiervoor moet je kind eerst de nodige motorische vaardigheden ontwikkelen. Zo kan een kind gemiddeld pas vanaf 2 jaar met een lepel eten, vanaf 4 jaar met vork en lepel en vanaf 6 jaar met mes en vork. Lees hier meer over de motorische ontwikkeling van je peuter.
  7. Blijf positief
    De ‘lust-ik-niet-fase’ gaat bij elk kind weer voorbij. En gelukkig is meestal niet elke warme maaltijd een drama. Focus op wat wél goed gaat aan tafel en probeer het niet eten te negeren. Want hoe minder aandacht je eraan besteedt, hoe groter de kans dat hij vanzelf weer mee gaat doen. 3 tips: zo geef je je kind een positieve kijk op eten mee.
  8. Eetrituelen
    Eet op vaste tijdstippen. Ga met het hele gezin aan tafel zitten en zorg ervoor dat er geen afleiding is, zoals een televisie die op de achtergrond aan staat.
  9. Samen koken
    Kinderen vinden het leuk om te helpen, dus maak daar gebruik van. Je peuter van twee kan bijvoorbeeld de aardappels in de pan met (koud) water doen. Of maak samen een groentetuintje. Zo wordt eten leuk(er). Koken met kinderen: 6 tips om het ongelukken te voorkomen.
  10. Gebruik je fantasie
    Bedenk samen met je kind andere namen voor eten. Broccoli is bijvoorbeeld een groen wolkje en spaghetti prinsessenhaar. Je kunt er ook voor zorgen dat het eten er leuk uit ziet, door verschillende kleuren groente te gebruiken, of het eten in een leuk patroon op het bord te leggen. Hoeveel groente en fruit moet een kind per dag eten?
  11. Pick your batttles
    Zet niet iets op tafel waarvan je weet dat je kind het niet lust, als je kind erg moe is of als jij zelf een kort lontje hebt. Kies op die dagen voor iets waarvan je weet dat het er (redelijk) makkelijk in gaat.

Eetopvoeding: tips om je kind beter te laten eten

Tischa Neve

Kinderpsycholoog

Tischa Neve is kinderpsycholoog, en opvoedkundige, moeder van Dim en pleegmoeder. Sinds het opvoedtv-programma Schatjes (2006) waarin zij ouders coachte, richt zij zich op het inspireren en ondersteunen van ouders en professionals bij de opvoeding en het grootbrengen van kinderen. Ze schreef het inspiratieboek voor leuker en makkelijker opvoeden, waar praktische tips in staan die je direct in de praktijk kunt brengen bij het opvoeden van je kind.