Terugval zindelijkheid: wat kun je doen?

Terugval zindelijkheid: wat kun je doen?

Als je denkt dat je kind zindelijk is, maar structureel last van ongelukjes heeft, kun je spreken van een terugval. Wat kunnen oorzaken zijn van een terugval en hoe zorg je ervoor dat je kind weer zindelijk wordt?

Terugval zindelijkheid

Kinderen vallen soms tijdelijk terug in hun ontwikkeling. Opeens doet hij niet meer wat daarvoor wel lukte, zoals droog blijven. Dat kan gebeuren in situaties die veel energie kosten of spanning geven. Een baby erbij, voor het eerst naar de basisschool of uit logeren, ziek zijn, een verhuizing, echtscheiding of sterfgeval of te veel dwang om zindelijk te worden…

Zeg dat het goed komt

Laat je kind tijdens een terugval merken dat je er alle vertrouwen in hebt. Jouw vertrouwen kan hem er snel bovenop helpen. Zorg dat je kind zich bij jou veilig voelt en met zijn verhaal bij je terecht kan. Als je kind zich weer prettiger voelt, houdt het broekplassen hopelijk op. Zo niet, neem dan eventueel contact op met je huisarts.

Oorzaken terugval

Allereerst is het belangrijk erachter te komen wat de oorzaak is van de terugval. Kijk naar je kind en naar jullie huidige situatie. Wat is er veranderd? Is er misschien minder tijd voor hem, vraagt hij op die manier aandacht?

Vaak voorkomende oorzaken van een terugval:

  • Geen tijd/aandacht: ouders die geen of minder tijd/geduld hebben voor de zindelijkheid van hun kind
  • Uit de routine: als de vaste routine (na elk slaapje en elk hapje/drankje op het potje) erbij ingeschoten is. Bijvoorbeeld tijdens een vakantie of verhuizing
  • Stress: kinderen voelen de stress van hun ouders. Voel je niet schuldig, maar pak de vaste routine met je kind weer op zodra je kunt
  • Verandering thuissituatie: wordt er een broertje of zusje geboren, nemen ouders vaak minder tijd voor de zindelijkheid van het oudste kind. Soms willen kinderen dan bijvoorbeeld weer dat er iemand meegaat naar de wc
  • Verandering levenssituatie: veel kinderen krijgen een terugval als ze voor het eerst naar school gaan

Terugval als je kind naar school gaat

Het gebeurt vaak dat een zindelijk kind dat voor het eerst naar school gaat, een terugval krijgt. Met al die nieuwe indrukken is het makkelijk vergeten dat hij eigenlijk naar de wc had gemoeten.

Je kind kan hier zelf niets aan doen: hij moet wennen aan de nieuwe situatie en om zindelijk te worden en te blijven is nu eenmaal hulp nodig van een ouder/verzorger of in dit geval een juf of meester in de klas.

Overleg met de juf of meester

Gaat er iemand mee naar de wc? Moet een kind zelf aangeven dat hij moet plassen of gaan ze op vaste tijden? Bespreek vervolgens zelf met je kind wat er van hem verwacht wordt en neem nogmaals door wanneer hij naar de wc moet gaan: na het eten en drinken.

Terugval als manipulatie

Tijdens de peuterpuberteit kunnen kinderen zindelijkheid gebruiken als machtsmiddel. Krijgt een kind zijn zin niet dan kan het gaan broekplassen of protestpoepen om zijn zin door te drijven. Het advies is om het zindelijk worden dan even te laten rusten en na een paar weken opnieuw te beginnen. Een kind moet niet uit angst voor de ouder zindelijk worden, maar om de ouder een plezier te doen.

Medische oorzaken

Een terugval in zindelijkheid kan ook soms medische oorzaken hebben. Als je kind ineens in bed gaat plassen, kan dat door suikerziekte komen. Overdag plotseling natte broeken hebben kan het gevolg zijn van een blaasontsteking, omdat je kind zijn plas niet meer kan ophouden. Als je twijfelt over de reden van de terugval is het verstandig om dit even met je huisarts te bespreken. Medische oorzaken zijn namelijk relatief eenvoudig op te sporen door een plasje te onderzoeken.

Wat moet je wel en vooral niet doen

Heeft je kind een terugval, blijf dan vooral lief voor je kind. Kinderen vinden het zelf al erg genoeg als ze het in hun broek doen. Geef hem geen straf en leg geen extra druk. Zoek uit wat de oorzaak is, en pak de zindelijkheidstraining geduldig weer op.

Als je weer strak de routine volgt waarmee je de zindelijkheid hebt aangeleerd (zie het stappenplan) komt het vanzelf weer goed.

Debby Mendelsohn

Zindelijkheids-deskundige

Debby Mendelsohn is psycholoog, schrijver, trainer en expert op het gebied van zindelijk maken van kinderen. Haar boek 'Zindelijk maken is kinderspel' is een klassieker en bevat een schat aan informatie vanuit de praktijk, plus wetenschappelijke onderbouwing. Zij werkt nauw samen met kinderdagverblijven. Debby heeft zes kinderen.