Spiraal verwijderen

Spiraal verwijderen: alles wat je moet weten

Met een spiraaltje in je baarmoeder voorkom je dat je zwanger wordt. Wil je juist graag zwanger worden, dan zul je het spiraaltje moeten laten verwijderen. Hoe gaat het verwijderen in z’n werk? En hoe snel ben je daarna weer vruchtbaar?

Wat is een spiraal?

Een spiraaltje is een anticonceptiemiddel, in de vorm van een klein ankertje (24 tot 36 mm lang). Dit wordt in de baarmoeder geplaatst en voorkomt dat je zwanger wordt. Een spiraaltje beschermt overigens niet tegen soa’s.

Soorten spiraaltjes

Er bestaan verschillende soorten spiraaltjes. De meest gebruikte zijn:

  • Hormoonspiraal: een spiraaltje dat een kleine hoeveelheid van het hormoon progestageen afgeeft, waardoor het baarmoederslijmvlies ongeschikt wordt voor innesteling van een eicel en een zwangerschap voorkomen wordt. Daarnaast wordt het slijm van de baarmoedermond minder doorgankelijk voor zaadcellen. Door een hormoonspiraal kan je menstruatie verminderen of voortaan zelfs helemaal uitblijven. Het spiraaltje kan vijf jaar in de baarmoeder blijven zitten en na verwijdering kun je meteen weer zwanger worden. De betrouwbaarheid van een hormoonspiraaltje is meer dan 99 procent.
  • Koperspiraal: een spiraaltje dat met koperdraad omwikkeld is. Dat koperdraadje maakt de zaadcellen die de baarmoeder binnendringen onvruchtbaar. Ook maakt het ’t baarmoederslijmvlies ongeschikt voor een eventuele innesteling van een eicel. Een koperspiraaltje geeft geen hormonen af. Daardoor blijft je menstruatie in principe zoals het was. Soms kan de menstruatie in het begin wat langer duren en heviger zijn.

Lees ook: Alles over anticonceptie na de bevalling

Spiraal verwijderen

Heb je een spiraaltje en wil je zwanger worden, dan zal je het spiraal moeten laten verwijderen. Of als de werkingsduur van het spiraal verstreken is, moet hij ook verwijderd worden, anders ben je niet meer beschermd tegen een zwangerschap. Dat verwijderen gaat als volgt:

  • Een spiraaltje wordt verwijderd door je huisarts, gynaecoloog, verloskundige of een assistente.
  • Bij het verwijderen van een spiraaltje wordt een eendenbek gebruikt om de vagina te openen.
  • Aan een spiraal zitten twee kleine draadjes vast, die een stukje uit je baarmoedermond hangen. Met behulp van deze draadjes kan het spiraal worden verwijderd door er voorzichtig aan te trekken. De spiraal zal dan uit de baarmoeder komen.
  • Het verwijderen van een spiraaltje kan onprettig aanvoelen, maar is meestal niet pijnlijk. Het gevoel is niet te vergelijken met het plaatsen van een spiraal.

Tips om te ontspannen bij het verwijderen

Hoewel het verwijderen van een spiraaltje meestal niet pijnlijk is (en niet te vergelijken is met het plaatsen van een spiraaltje), kun je er best een beetje gespannen voor zijn. Het blijft toch onprettig en ook zien sommige vrouwen op tegen de eendenbek. Het is belangrijk om zo ontspannen mogelijk te zijn. Dat maakt het verwijderen makkelijker. Een paar tips:

  • Probeer te ontspannen door je te concentreren op je ademhaling.
  • Haal een paar keer diep adem door je neus en gebruik een buikademhaling, waarbij je buik opbolt en weer naar beneden gaat bij de uitademing.
  • Geef na een paar diepe ademhalingen aan je arts aan dat je er klaar voor bent.
  • Blijf je concentreren op je ademhaling. Adem in als de eendenbek wordt ingebracht en adem uit als hij erin zit. Blijf ook daarna rustig ademhalen.

Zwanger worden na verwijderen spiraal

Zodra je spiraal verwijderd is, of het nou een koperspiraal of een hormoonspiraal is, ben je direct weer vruchtbaar. Ideaal als je graag zwanger wilt worden. Maar als je liever nog even wacht, is het dus belangrijk om tijdelijk een ander anticonceptiemiddel te gebruiken.

Zodra het spiraaltje verwijderd is, kun je weer zwanger worden. Een spiraal heeft namelijk geen invloed op je cyclus. Bij een hormoonspiraaltje lijkt dat misschien niet zo, omdat je menstruatie kan uitblijven of zelfs stoppen. Toch heb je tijdens het gebruik ervan elke maand een eisprong gehad. Dus ook als je een hormoonspiraal had en je menstruatie daardoor veranderd was, ben je weer vruchtbaar zodra het spiraal verwijderd is.

De kans op een zwangerschap is na het verwijderen direct weer even groot als voordat je een spiraal had. Wil je graag snel zwanger worden na het gebruik van een spiraaltje, dan pak je dat net zo aan als vrouwen die geen spiraaltje hebben gehad: door te vrijen op je meest vruchtbare dagen. Bereken hier wat je vruchtbare periode is.

Spiraal als anticonceptie na bevalling

Wil je na je zwangerschap en bevalling weer anticonceptie gaan gebruiken, dan kun je kiezen voor een spiraal. Zowel een koperspiraal als een hormoonspiraal kan gebruikt worden als je borstvoeding geeft. Een spiraaltje kan vanaf 6 weken na de bevalling worden ingebracht. Sommige verloskundigen en huisartsen plaatsen een spiraaltje pas minimaal 8 of 10 weken na een vaginale bevalling.

Spiraaltje plaatsen

Een spiraaltje laten plaatsen kan je laten doen bij je huisarts, maar als je het na een bevalling doet, kan het meestal ook bij je eigen verloskundige of gynaecoloog. Als je alweer menstrueert, wordt een spiraaltje tijdens je menstruatie geplaatst, omdat de baarmoedermond dan wat verder open staat. Als je nog niet ongesteld bent geworden sinds je zwangerschap, kan het plaatsen ook op een ander moment gebeuren.

Het inbrengen werkt als volgt:

  • Aangeraden wordt om voor het inbrengen 1000 mg paracetamol in te nemen, zodat je minder last hebt van eventuele pijn of krampen achteraf.
  • Vooraf krijg je een kort inwendig onderzoek, om de ligging en de grootte van je baarmoeder te bepalen.
  • Bij het plaatsen van het spiraaltje wordt een eendenbek gebruikt om de vagina te openen.
  • Vervolgens wordt je baarmoedermond met een klemmetje/tangetje vastgepakt. Dit kan best pijnlijk of gevoelig zijn. Er wordt daarna een beetje aan de baarmoedermond getrokken om hem in rechte positie te krijgen, wat kan voelen als menstruatiepijn.
  • Daarna wordt de diepte van de baarmoeder met een staafje opgemeten.
  • Het spiraaltje wordt ingebracht met behulp van een huls. De huls wordt uit de vagina teruggetrokken en tenslotte worden de draadjes van het spiraaltje afgeknipt.
  • Het tangetje en de eendenbek worden uit je vagina gehaald.
  • Je kunt na afloop wat last van bloedverlies hebben.
  • Na het inbrengen werkt het spiraaltje direct.

Zes weken na het plaatsen van een spiraal, moet je nog een keer terugkomen om te controleren of hij goed op z’n plek is blijven zitten.

Minder pijnlijk na zwangerschap?

Je hoort weleens dat het plaatsen van een spiraaltje minder pijnlijk zou zijn na een zwangerschap, omdat de baarmoedermond dan wijder openstaat. Vrouwen die al eens bevallen zijn, schijnen inderdaad minder pijn te ervaren. Maar het verschilt per vrouw hoeveel pijn je voelt. Sommige vrouwen noemen het inbrengen onprettig, maar ervaren geen echte pijn. Anderen trekken wit weg of vallen zelfs flauw van de pijn. De beste tip: neem een uur van tevoren wat pijnstilling in en probeer tijdens de procedure zo veel mogelijk te ontspannen.