zwanger op je dertigste

Zwanger op latere leeftijd

Als je 35 jaar of ouder bent en zwanger raakt, ben je officieel ‘zwanger op latere leeftijd’. Dat betekent dat de zwangerschap wat extra risico’s met zich mee kan brengen. Maar er zijn ook een heleboel voordelen aan moeder worden als je wat ouder bent. Alle voor- en nadelen op een rijtje.

Zwanger op latere leeftijd

De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen in Nederland voor het eerst moeder worden, stijgt al jaren. In 1970 kregen vrouwen hun eerste kind nog met gemiddeld 24 jaar. In 2018 was dat opgelopen tot 29,9 jaar. Hoger opgeleide vrouwen zijn zelfs gemiddeld 33 jaar als ze hun eerste kind krijgen. Het lijkt erop dat veel vrouwen hun kinderwens wat voor zich uit schuiven en voorrang geven aan hun studie, carrière, verre reizen en een druk sociaal leven. Soms is het geen keuze om op latere leeftijd zwanger te worden, maar was je eerder niet de juiste partner tegengekomen, of lukte het lange tijd niet om zwanger te raken.

Wat de reden ook is, feit is dat er steeds meer vrouwen ‘op latere leeftijd’ zwanger worden. Terwijl het aantal geboorten bij vrouwen van 20 tot 30 jaar de laatste jaren afneemt, neemt het aantal geboorten bij vrouwen boven de 35 jaar juist toe.

Lees ook: Zo lang duurt het ongeveer om zwanger te worden

Wat houdt ‘op latere leeftijd’ precies in?

Als je 35 jaar of ouder bent en in verwachting, dan ben je zwanger ‘op latere leeftijd’. Ook al voel je je misschien nog zo jong. De leeftijd van 35 jaar wordt in de medische wereld aangehouden als ondergrens voor de categorie ‘oudere moeders’. Deze term wordt gebruikt omdat de vruchtbaarheid bij vrouwen vanaf 35 jaar relatief sterk afneemt en de kans op afwijkingen bij de baby toeneemt naarmate een vrouw later zwanger wordt.

Leeftijd en zwangerschap

Het kan een wereld van verschil zijn of je zwanger bent in je twintiger jaren of na je dertigste of veertigste. Als je lichaam ouder wordt hersteld het over het algemeen minder makkelijk. Aan de andere kant ervaren oudere ouders ook voordelen. Ze hebben meer levenservaring en meestal wat meer geld te besteden.

De kans om zwanger te worden neemt na je dertigste wel snel af. Vrouwen tussen de 25 en 30 jaar hebben iedere maand 20% kans om zwanger te raken. Ben je tussen de 30 en 35 dan is dat nog maar 10%. Loop je tegen de 38 jaar, dan heb je maandelijks nog 5% kans om zwanger te worden.

Lees ook: Onderzoekers: ’34 jaar is dé ideale leeftijd om voor het eerst moeder te worden’

Verminderde vruchtbaarheid

Die verminderde vruchtbaarheid op latere leeftijd heeft alles te maken met je eicellen. Bij je geboorte heb je ongeveer een miljoen eicellen. Die hoeveelheid eicellen neemt af naarmate je ouder wordt en er worden geen nieuwe eitjes meer aangemaakt. Dit is anders dan de vruchtbaarheid van mannen, die hun leven lang elke dag nieuwe zaadcellen aanmaken. Op het moment dat een vrouw in de puberteit ongesteld wordt, zijn er gemiddeld nog zo’n 300.000 tot 500.000 eicellen over.

Aan het begin van iedere menstruatiecyclus ligt er een aantal eicellen klaar in de eierstokken. Van deze eicellen zal één eicel verder uitrijpen en loskomen van de eierstok (de eisprong). De overige eicellen worden door het lichaam vernietigd: per maand gaat het om ongeveer 1000 eicellen. Voor de volgende menstruatiecyclus zal er weer een nieuwe groep eicellen klaarliggen.

Hoe ouder je wordt, hoe minder eicellen er dus nog op voorraad zijn. Als de voorraad op is, begint de overgang. Bij de meeste vrouwen gebeurt dit rond de leeftijd van vijftig jaar, maar het kan ook eerder of later gebeuren. Na de overgang kun je niet meer op natuurlijke wijze zwanger worden. Maar in de jaren daarvoor is je vruchtbaarheid al flink afgenomen doordat je minder eicellen hebt, maar ook doordat de kwaliteit van je eicellen is afgenomen.

Lees hier meer over de vruchtbaarheid van de vrouw.

Oudere eicellen

Als jij 35 jaar of ouder bent, dan zijn je eicellen dus ook zo oud. Hoe langer eicellen in het lichaam hebben gezeten, hoe groter de kans is dat er beschadigingen zijn opgetreden. Daardoor kan het moeilijker zijn en langer duren om zwanger te worden. De oudere eitjes zijn bijvoorbeeld moeilijker te bevruchten, of kunnen zich na bevruchting minder goed innestelen in de baarmoeder. Ook kan de verminderde kwaliteit van de eicellen leiden tot een grotere kans op afwijkingen bij de baby.

Risico’s van zwangerschap op latere leeftijd

Je eicellen mogen na je 35e dan ‘oud’ zijn, maar in principe kunnen vrouwen na hun 35e of 40e gewoon nog zwanger raken en een gezond kind krijgen. Het aantal vrouwen dat rond hun 40e hun eerste kind krijgt, is de laatste jaren juist sterk gestegen. Meestal verloopt dit ook helemaal zonder problemen, maar aan laat ouderschap zitten wel wat risico’s om rekening mee te houden:

Daarom geldt een zwangerschap bij een vrouw van 35 jaar of ouder officieel als een ‘risicozwangerschap’. Maar maak je niet te veel zorgen: een risicozwangerschap houdt niet in dat jouw gezondheid of die van de baby daadwerkelijk in gevaar is. De risico’s zijn alleen wat groter dan bij jongere vrouwen. De kans dat je zwangerschap normaal verloopt en je een gezonde baby krijgt, is nog steeds verreweg het grootst.

Kans op downsyndroom

De kans op fouten tijdens de celdeling neemt toe met de leeftijd van de moeder. Daarom hebben oudere vrouwen meer kans op een kind met een chromosoomafwijking. De meest bekende vorm hiervan is het downsyndroom. De kans hierop neemt toe naarmate je ouder wordt:

Leeftijd van de moeder Kans op een kind met downsyndroom
20-25 jaar 11 tot 13 van de 10.000
26-30 jaar 14 tot 19 van de 10.000
31-35 jaar 20 tot 45 van de 10.000
36-40 jaar 60 tot 155 van de 10.000
41-45 jaar 200 tot 615 van de 10.000

Maar ook hiervoor geldt: het risico neemt weliswaar toe, maar de kans op een gezonde baby is nog steeds veel groter.

Voordelen van zwangerschap op latere leeftijd

Hoewel er dus wat risico’s en nadelen aan een zwangerschap op latere leeftijd kleven, zijn er ook een heleboel voordelen. Over het algemeen zijn oudere moeders, doordat zij zich in een andere levensfase bevinden dan jongere moeders, vaak wat hoger opgeleid, hebben ze wat meer geld te besteden en een stabiele relatie.

Ook kiezen oudere moeders vaak heel bewust voor een kind. En je hebt waarschijnlijk al veel voorbeelden van gezinsvorming om je heen gezien, waardoor je een goed beeld hebt van hoe jij het ouderschap wilt aanpakken. Al die factoren kunnen van positieve invloed zijn op de ontwikkeling van je kind. De voordelen op een rijtje:

  1. Minder gedragsproblemen bij kind
    Uit onderzoek van meerdere Nederlandse universiteiten blijkt dat het krijgen van kinderen op relatief late leeftijd een positief effect heeft op de mentale gesteldheid van het kind. Wetenschappers hadden verwacht dat kinderen van oudere ouders meer gedragsproblemen zouden vertonen als ze opgroeien, maar het tegendeel bleek waar. Juist de kinderen van oudere vaders en moeders hebben minder last van gedragsproblemen als agressie en opstandigheid.
  2. Minder ongelukken bij kind
    Ook blijkt uit onderzoek dat kinderen van oudere moeders 22% minder kans hebben om zichzelf per ongeluk te verwonden. Ze komen daardoor ook minder vaak in het ziekenhuis terecht. De kans dat een kind van een oudere moeder voor zijn derde verjaardag naar het ziekenhuis moet, is een derde lager dan bij kinderen van twintigjarige moeders.
  3. Betere taalontwikkeling bij kind
    Uit onderzoek is ook gebleken dat de taalontwikkeling van kinderen van oudere moeders beter is als ze drie of vier jaar zijn, dan van de kinderen van jongere moeders.
  4. Minder ruzie in huis
    Nog zo’n mooie bijkomstigheid: over het algemeen wordt er in gezinnen met oudere ouders minder geruzied tussen de ouders en de kinderen.
  5. Oudere moeders zijn happy
    En een hele mooie afsluiter: uit onderzoeken is ook gebleken dat oudere moeders vaak wat gezonder en wijzer zijn dan jongere moeders én ze hebben meer zelfvertrouwen. Ook hebben oudere ouders vaak een rijker sociaal leven (blijkt uit dit onderzoek): waarschijnlijk omdat oudere ouders vaak al vrienden met kinderen hebben, waardoor je de vriendschap makkelijker kunt onderhouden. Door dat fijne sociale netwerk zijn oudere ouders ook meer ontspannen in de opvoeding.

Lees ook: ‘Vrouwen die na hun 33e moeder moeder leven langer’