endometriose en zwanger worden

Endometriose en zwanger worden

Endometriose kan vervelende klachten en zelfs onvruchtbaarheid tot gevolg hebben. Geschat wordt dat 2-10% van de vruchtbare vrouwen deze ziekte heeft. Bij vrouwen met vruchtbaarheidsproblemen komt het vaker voor, mogelijk zelfs in bijna 50% van de gevallen.

Wat is endometriose?

Endometriose is een chronische ziekte waarbij baarmoederslijmvlies (ook wel het endometrium genoemd), zich buiten de baarmoederholte bevindt.

Het slijmvlies kan bijvoorbeeld op de eierstokken, eileiders, buikvlies en op de ophangbanden van de baarmoeder gaan zitten. Deze plekken buiten de baarmoeder, noem je endometriosehaarden. Deze haarden veroorzaken een ontstekingsreactie waardoor  pijn ontstaat en verklevingen kunnen ontstaan.

De klachten van endometriose kunnen variëren tijdens de cyclus, maar vaak worden de klachten erger net voor en tijdens de menstruatie. Sommige vrouwen met endometriose hebben geen of weinig klachten, andere vrouwen kunnen hele heftige pijnen hebben. De hoeveelheid of grootte van de endometriosehaarden zegt niets over hoeveel klachten je ervan kan hebben.

Symptomen van endometriose

Veel vrouwen met endometriose ervaren een heftige menstruatiepijn. Andere vrouwen hebben nauwelijks klachten en ontdekken de ziekte pas als het niet lukt om zwanger te worden. Deze klachten komen veel voor bij vrouwen met endometriose:

  • heftige menstruatiepijn
  • pijn in de onderbuik
  • pijn bij ontlasten of urineren (tijdens de menstruatie)
  • pijn tijdens of na de geslachtsgemeenschap
  • abnormaal bloedverlies
  • moeheid
  • vruchtbaarheidsproblemen

Cystes

Blijft de aandoening groeien, dan vergroten de haarden zich langzaam. Vooral op de eierstokken kan het slijmvlies cystes van enkele centimeters vormen. Meestal heeft een cyste een doorsnede van 2 tot 3 centimeter. In enkele gevallen groeit een cyste tot 10 centimeter of zelfs meer. Dit wordt ook wel een chocoladecyste genoemd, vanwege de donkerbruine kleur van het bloed dat er in zit.

Cystes hoeven geen klachten te geven, maar kunnen pijn veroorzaken en van invloed zijn op een eventuele zwangerschap.

(On)vruchtbaarheid

Endometriose hoeft niet te leiden tot verminderde vruchtbaarheid. Het hangt af van de locatie en de ernst van de endometriose. Vrouwen met deze ziekte en een kinderwens hoeven ook niet altijd behandeld te worden.

Toch zijn er veel vrouwen bij wie endometriose wel invloed heeft op de vruchtbaarheid. Zo kan de ziekte in ernstige gevallen leiden tot verkleving van de eileiders. Dit kan ervoor zorgen dat je moeilijker, of soms zelfs niet, zwanger kan raken. Ook kan de endometriose gaan zitten op een eierstok waardoor deze het eitje niet kan loslaten. Andere oorzaken voor vruchtbaarheidsproblemen bij endometriose zijn het niet meer bewegelijk zijn van de eileider of een cyste die verhindert dat een bevrucht eitje zich innestelt in de baarmoeder.

Als endeometriose een zwangerschap in de weg zit, zijn er verschillende mogelijkheden om toch zwanger te raken. Zo kun je kiezen voor een KID-behandeling (kunstmatige inseminatie). Als dit geen resultaat heeft, kun je kijken of een IVF-behandeling (in-vitrofertilisatie) iets voor je is.

Behandeling endometriose

Een gynaecoloog kan endometriose alleen vaststellen met een kijkoperatie waarbij hij de cysten en haarden direct kan bekijken.

Endometriose is moeilijk te behandelen. De arts kan de klachten verminderen, maar endometriose verdwijnt nooit helemaal tijdens de jaren dat een vrouw menstrueert. Met pijnstillers en ontstekingsremmers kunnen de symptomen van de ziekte wel worden bestreden.

Een andere mogelijkheid om de klachten te verminderen is een hormonale behandeling. Je krijgt dan medicijnen die invloed hebben op de menstruatiecyclus en/of op de groei van het slijmvlies. Soms wordt de pil voorgeschreven zonder stopweek. In dit geval komt er geen menstruatie op gang en blijven de klachten vaak ook weg.

Baarmoeder of eierstokken verwijderen

Er kan ook chirurgisch worden ingegrepen. De gynaecoloog verwijdert dan haarden, cysten en verklevingen operatief of vermindert ze. Hiermee kan de schade die de ziekte heeft veroorzaakt soms worden hersteld. In enkele gevallen wordt ervoor gekozen om de baarmoeder en/of de eierstokken te verwijderen.