Endometriose

Endometriose en zwanger worden

Endometriose kan vervelende klachten en zelfs onvruchtbaarheid tot gevolg hebben. 10% van de menstruerende vrouwen heeft mogelijk last van deze ziekte.

Wat is endometriose?

Endometriose is een chronische ziekte waarbij slijmvlies, dat normaal alleen in de baarmoeder zit, verdwaald en op verschillende plekken in de buikholte gaat zitten. Het slijmvlies kan bijvoorbeeld op de eierstokken, eileiders, buikvlies en op de ophangbanden van de baarmoeder gaan zitten. Deze plekken buiten de baarmoeder, noem je endometriumhaarden. Deze haarden kunnen tijdens de menstruatiecyclus klachten opleveren.

Slijmvlies buiten de baarmoeder

Bij elke gezonde, jonge vrouw verdikt het slijmvlies in de baarmoeder zich maandelijks. Dit gebeurt omdat de baarmoeder zich voorbereidt op een mogelijke zwangerschap. Blijft de zwangerschap uit, dan breekt het slijmvlies af, ga je bloeden en word je ongesteld.

Bij vrouwen met endometriose gebeurt hetzelfde, maar dan ook met het slijmvlies buiten de baarmoeder. Omdat het bloed hier het lichaam niet kan verlaten, komt het op de organen terecht. Dit kan voor irritatie zorgen, met ontstekingen en pijnklachten als gevolg.

Symptomen van endometriose

Veel vrouwen met endometriose ervaren een heftige menstruatiepijn. Andere vrouwen hebben nauwelijks klachten en ontdekken de ziekte pas als het niet lukt om zwanger te worden. Deze klachten die komen veel voor bij vrouwen met endometriose:

  • heftige menstruatiepijn
  • pijn in de onderbuik
  • pijn bij ontlasten of urineren
  • pijn tijdens of na de geslachtsgemeenschap
  • abnormaal bloedverlies
  • ovulatiepijn
  • moeheid
  • vruchtbaarheidsproblemen

Cystes

Blijft de aandoening groeien, dan vergroten de haarden zich langzaam. Vooral op de eierstokken kan het slijmvlies cystes van enkele centimeters vormen. Meestal heeft een cyste een doorsnede van 2 tot 3 centimeter. In enkele gevallen groeit een cyste tot 10 centimeter of zelfs meer. Dit wordt ook wel een chocoladecyste genoemd, vanwege de donkerbruine kleur van het bloed dat er in zit.

Cystes hoeven geen klachten te geven, maar kunnen in sommige gevallen wel een zwangerschap in de weg staan.

(On)vruchtbaarheid

Endometriose hoeft niet te leiden tot verminderde vruchtbaarheid. Het hangt af van de locatie en de ernst van de endometriose. Vrouwen met deze ziekte en een kinderwens hoeven dus niet altijd behandeld te worden.

Toch zijn er veel vrouwen bij wie endometriose invloed heeft op de vruchtbaarheid. Zo kan de ziekte in ernstige gevallen leiden tot verkleving van de eileiders. Dit kan ervoor zorgen dat je moeilijker, of soms zelfs niet, zwanger kan raken. Ook kan de endometriose gaan zitten op een eierstok waardoor deze het eitje niet kan loslaten. Andere oorzaken voor vruchtbaarheidsproblemen bij endometriose zijn het niet meer bewegelijk zijn van de eileider of een cyste die verhinderd dat een bevrucht eitje zich innestelt in de baarmoeder.

Als endeometriose een zwangerschap in de weg zit, heb je verschillende mogelijkheden om toch zwanger te worden. Zo kun je kiezen voor een KID-behandeling (kunstmatige inseminatie). Als dit geen resultaat heeft, kun je kijken of een IVF-behandeling (in-vitrofertilisatie) iets voor je is.

Behandeling endometriose

Een gynaecoloog kan endometriose alleen vaststellen met een kijkoperatie waarbij hij de cysten en haarden direct kan bekijken.

Endometriose is moeilijk te behandelen. De arts kan de klachten verminderen, maar endometriose verdwijnt nooit helemaal tijdens de jaren dat een vrouw menstrueert. Met pijnstillers en ontstekingsremmers kunnen wel de symptomen van de ziekte worden bestreden.

Een andere mogelijkheid om de klachten te verminderen is een hormonale behandeling. Je krijgt dan medicijnen die invloed hebben op de menstruatiecyclus en/of op de groei van het slijmvlies. Soms wordt de pil voorgeschreven zonder stopweek. In dit geval komt er geen menstruatie op gang en blijven de klachten vaak ook weg.

Baarmoeder of eierstokken verwijderen

Een andere mogelijke behandeling is chirurgisch ingrijpen. De gynaecoloog verwijdert dan haarden, cysten en verklevingen operatief of vermindert ze. Hiermee kan de schade die de ziekte heeft veroorzaakt soms worden hersteld. In enkele gevallen wordt ervoor gekozen om de baarmoeder en/of de eierstokken te verwijderen.