wanneer-naar-de-gynaecoloog

Wanneer naar de gynaecoloog?

In principe word je tijdens je zwangerschap begeleid door een verloskundige, maar in sommige gevallen moet je naar de gynaecoloog. Wanneer is dat? Alles over de gynaecoloog.

Wat is een gynaecoloog?

Een gynaecoloog is een arts die gespecialiseerd is in ziekten en klachten rondom de vrouwelijke geslachtsorganen. Het vakgebied van deze arts is ontzettend breed: van ziektes aan de geslachtsorganen tot seksuele problemen, van incontinentie tot vruchtbaarheidsproblemen. Maar de gynaecoloog begeleidt ook zwangerschappen en bevallingen waarbij er een medische indicatie is. Een medische indicatie betekent dat of de moeder of de baby extra controle of zorg nodig hebben, zoals als de moeder suikerziekte heeft of een hoge bloeddruk of als de baby niet goed genoeg groeit of te vroeg geboren wordt.

Omdat het vakgebied van een gynaecoloog heel breed is hebben de meeste gynaecologen een aandachtsgebied, een van deze aandachtsgebieden is Perinatologie en dat betekent dat ze zich met name bezig houden met zwangerschappen en bevallingen.

Verschil met verloskundige

Als je zwangerschap zonder complicaties of risico’s verloopt, word je in principe begeleid door een verloskundige. Zij heeft tijdens een opleiding Verloskunde alles geleerd over ‘normale’ zwangerschappen bij gezonde vrouwen, normale ongecompliceerde bevallingen en de kraamtijd. Ze weet precies hoe ze je ongeboren kind in de gaten moet houden en hoe ze complicaties tijdens een zwangerschap kan herkennen, daarmee weet ze ook wanneer ze je naar een gynaecoloog moet verwijzen.

De gynaecoloog heeft eerst de studie Geneeskunde gedaan en is daarna gespecialiseerd in de gynaecologie en de verloskunde, deze opleiding duurt nog eens zes jaar. De gynaecoloog is gespecialiseerd in vrouwen die zwanger zijn maar daarbij ook een aandoening of ziekte hebben. Denk hierbij aan vrouwen met een hoge bloeddruk, nierziekten, suikerziekte, auto-immuun ziekten. Door de combinatie van een zwangerschap met zo’n aandoening kan de zwangerschap gecompliceerd verlopen of de zwangerschap kan de ziekte beïnvloeden. Verder zijn de gynaecologen ook gespecialiseerd in problemen voor het ongeboren kind, denk hierbij bijvoorbeeld aan een baby die minder goed groeit of als er aangeboren afwijkingen zijn. Dit kan invloed hebben op hoe de zwangerschap verloopt. Ten slotte zijn de gynaecologen ook gespecialiseerd in bevallingen waarbij extra zorg nodig is. Dit is bijvoorbeeld al zo als je pijnstilling wil tijdens de bevalling, maar het kan ook zijn dat de bevalling niet goed vordert of de baby extra bewaking nodig heeft. De gynaecoloog kan ook een kunstverlossing of een keizersnede doen als dit nodig is.

Wanneer naar de gynaecoloog?

Als de verloskundige iets opmerkt tijdens je zwangerschap kan ze je doorsturen naar de gynaecoloog. Maak je niet ongerust als je wordt doorgestuurd naar de gynaecoloog. Soms doet de verloskundige dat alleen maar uit voorzorg, bijvoorbeeld omdat je een bepaald onderzoek nodig hebt dat alleen de gynaecoloog kan doen. Als het kan stuurt de gynaecoloog je weer terug naar je eigen verloskundige om de zwangerschap verder te begeleiden. Anders blijf je bij de gynaecoloog onder controle. In het ziekenhuis wordt de controle of de behandeling soms uitgevoerd door een arts-assistent. Dit zijn artsen die bezig zijn met het (voortraject van) de opleiding tot gynaecoloog. Er is dan altijd een gynaecoloog beschikbaar die de supervisie houdt.

Je moet naar de gynaecoloog bij:

Ook bij een speciale voorgeschiedenis kan het zijn dat je wordt doorgestuurd naar de gynaecoloog. Dit gebeurt als:

  • je al eens een keizersnede hebt gehad, dan word je vanaf de zesendertigste week begeleid door de gynaecoloog
  • er sprake is van bijzondere, erfelijke afwijkingen
  • er problemen waren bij een vorige bevalling, bijvoorbeeld een loslatende placenta of een doodgeboren baby
  • je vorige kind vóór de drieëndertigste week is geboren. De kans op een nieuwe vroeggeboorte is dan namelijk groter
  • je eerder een te klein kind hebt gekregen. Je krijgt tijdens een nieuwe zwangerschap meer echo’s om te controleren of de baby nu wel goed groeit
  • je een DES-dochter bent

Het is overigens niet zo dat je na een doorverwijzing per definitie bij de gynaecoloog onder controle blijft. Als er geen medische noodzaak is, dan stellen sommige gynaecologen voor dat je weer naar de verloskundige teruggaat. In de kraamtijd neemt de verloskundige de controles sowieso weer over. De eerste week na de bevalling komt de verloskundige jou en je baby regelmatig controleren.

Ziekenhuisbevalling

Als er sprake is van een medische indicatie en je tijdens je zwangerschap begeleid wordt door de gynaecoloog, dan moet je in het ziekenhuis (klinisch) bevallen. Gynaecologen doen geen thuisbevallingen. Thuis bevallen kan alleen onder begeleiding van je verloskundige, als er geen risico’s of complicaties zijn.

Je kunt er ook zelf voor kiezen in het ziekenhuis te bevallen. Als dat niet medisch noodzakelijk is, heet het een poliklinische bevalling. In principe heb je dan niets te maken met de gynaecoloog. Je verloskundige zal je in het ziekenhuis begeleiden zolang er geen complicaties zijn. Als de gynaecoloog tijdens de bevalling nodig blijkt, ben je al wel op de goede plek.

Tijdens je bevalling naar de gynaecoloog

Ook tijdens je bevalling kan de verloskundige je overdragen aan de gynaecoloog. De meest voorkomende redenen hiervoor zijn:

  • je baby heeft in het vruchtwater gepoept
  • je vliezen zijn gebroken, maar de weeën blijven uit. Na ongeveer vierentwintig uur moet je naar het ziekenhuis
  • de ontsluiting vordert niet
  • jouw conditie of die van de baby gaat achteruit
  • je baby kan niet op eigen kracht worden geboren
  • je persweeën zijn niet krachtig genoeg
  • de placenta komt na de geboorte niet vanzelf
  • je verliest te veel bloed
  • je bent te ver ingescheurd

Ongecompliceerde zwangerschap

Bij een ongecompliceerde zwangerschap word je eigenlijk altijd begeleid door een vroedvrouw verloskundige of je huisarts. Het kan zijn dat je liever naar de gynaecoloog wilt, maar je wordt alleen doorgestuurd als daar een medische indicatie voor is.

Wat doet een gynaecoloog?

Het takenpakket van de gynaecoloog is net als zijn of haar werkgebied ontzettend breed. Daarom zetten we een aantal van de belangrijkste taken op het gebied van zwangerschappen en verloskunde op een rijtje:

  • Begeleiden van bevallingen met een medische indicatie, in samenwerking met verloskundigen.
  • Medisch ingrijpen bij complicaties bij bevallingen (bijvoorbeeld door middel van keizersnede, vacuümpomp of tangverlossing).
  • Inschakelen en aansturen van andere specialisten, zoals verpleegkundigen, klinische verloskundigen, arts-assistenten, anesthesisten, het operatieteam en de kinderarts.
  • Nazorg bieden aan de moeder na een medische bevalling.
  • Maken en beoordelen van echo’s en uitstrijkjes.
  • Inwendig onderzoek doen.
  • Het voeren van intakegesprekken met patiënten, en hen adviseren en informeren over de verdere behandeling.
  • Voorlichting geven, bijvoorbeeld over bevallen in het ziekenhuis.
  • Uitvoeren van fertiliteitsonderzoek bij vrouwen met een verminderde vruchtbaarheid.

Wanneer gynaecoloog bellen?

Als je tijdens je zwangerschap doorverwezen bent naar de gynaecoloog, zal hij of zij je vertellen in welke situaties je contact moet opnemen met het ziekenhuis.

Als je onder controle bent bij de gynaecoloog neem je altijd direct contact op met het ziekenhuis. De dienstdoende gynaecoloog of arts assistent zal je dan helpen. Ben je onder controle bij de verloskundige bel je altijd eerst je eigen verloskundige, zij belt het ziekenhuis voor jou als het nodig is dat je naar het ziekenhuis gaat.

Er wordt in elk geval aangeraden om contact op te nemen met je verloskundige dan wel gynaecoloog als er sprake is van:

  • vaginaal bloedverlies.
  • vruchtwaterverlies voor je zevenendertigste zwangerschapsweek.
  • weeën voor zevenendertig weken zwangerschap.
  • aanhoudende pijn in je buik.
  • als je minder leven in je buik voelt dan normaal tijdens je zwangerschap.

Ook als er tussen twee afspraken of controles in problemen optreden, moet je direct je verloskundige, huisarts of het ziekenhuis bellen.

Simone Broer

Gynaecoloog

Simone Broer is gynaecoloog in het Universitair Medisch Centrum in Utrecht. Ze houdt zich vooral bezig met vruchtbaarheid en ziektes en aandoeningen die je vruchtbaarheid beïnvloeden, zoals hormoonstoornissen, cystes of verklevingen. Simone heeft veel onderzoek gedaan naar het meten van vrouwelijke vruchtbaarheid.