Pijn tijdens de bevalling
Voordat we kunnen uitleggen hoeveel pijn een bevalling doet, wil je begrijpen wat weeën precies zijn. Weeën worden veroorzaakt door het samentrekken van spiervezels in de wand van de baarmoeder en kunnen behoorlijk pijn doen. Als je vliezen zijn gebroken of als je weeën voelt, gaat de bevalling beginnen.
Er zijn verschillende soorten weeën. De eerste weeën zijn indalingsweeën of voorweeën. Deze weeën bereiden je lichaam voor op de bevalling. Dat kan vervelend zijn en pijnlijk voelen, maar het kan ook zijn dat je er niet of nauwelijks iets van voelt. Zodra je ontsluitingsweeën krijgt, begint de bevalling echt. Deze weeën zorgen ervoor dat de baarmoedermond opent. De weeën komen in golven; in deze fase komen de krampen steeds regelmatiger en worden ze krachtiger om de baarmoedermond klaar te stomen voor de geboorte. Dit kan flink pijn doen en voelt vaak als een hevige, stekende menstruatiepijn in je onderbuik, rug of benen.
Is de baby geboren? Dan heb je nog een paar dagen last van naweeën. Deze naweeën zijn nodig om de (krimpende) baarmoeder weer in de oude vorm te krijgen.
Je lichaam tijdens de bevalling
De baarmoedermond bevat vooral bindweefsel en amper spierweefsel. De uitgang is daarom normaliter hard, stug en sterk (vergelijkbaar als het puntje van je neus). De baarmoedermond moet eerst zacht worden, zodat je baby erdoor kan. Net zo zacht als je bijvoorbeeld je lippen. Dit proces noemen we verweken.
Als het weefsel week is, kan de baarmoedermond verstrijken (korter/plat worden). Vergelijk de baarmoedermond maar met het tuitje van een ballon. Verstrijken is het plat maken van dit tuitje. Verder moet de stand van de baarmoeder nog veranderen. De baarmoeder wijst eerst naar achteren. Tijdens de bevalling gaat deze naar voren staan, in lijn met de baarmoedermond. Is dit allemaal gebeurt, dan kan de baarmoedermond openen (ontsluiten) en je baby geboren worden.
Lees ook: Wat gebeurt er precies tijdens een bevalling?
Hormonen en weeën
Verschillende hormonen zorgen ervoor dat de bevalling op gang komt en je baby geboren kan worden. Zo maakt de baby richting de bevalling meer cortisol aan, wat helpt om het proces in gang te zetten. Het hormoon prostaglandine is vervolgens verantwoordelijk voor het zachter maken van de baarmoedermond.
Tijdens de bevalling zorgt de druk van het hoofdje tegen de baarmoederhals voor een flinke stijging van oxytocine. Dit hormoon is verantwoordelijk voor de weeën; het laat de baarmoeder ritmisch samentrekken. Hoe meer oxytocine je lichaam aanmaakt, hoe krachtiger en regelmatiger de weeën worden.
Lees ook: Wat is een weeënstorm en hoe ga je ermee om tijdens je bevalling?
Hoeveel pijn doet een bevalling?
Voordat je de magische woorden ‘je hebt tien centimeter ontsluiting, je mag persen!’ hoort, heb je heel wat weeën te verwerken. Het samentrekken van de spiervezels in de baarmoederwand is nodig om de baarmoedermond onder druk te openen. Dit proces ervaren de meeste vrouwen als pijnlijk, wat logisch is: de pijn ontstaat door een combinatie van krachtige spiersamentrekkingen, het uitrekken van weefsel en de druk op de vele zenuwen rondom de baarmoedermond.
Hoe die pijn precies voelt, verschilt per vrouw. Dat heeft te maken met je eigen pijngrens, maar ook met externe factoren: de positie van de baby, de snelheid van de bevalling, je mate van vermoeidheid en de balans tussen spanning en ontspanning (angst kan de pijnbeleving namelijk versterken).
Toch is je lichaam hierop gebouwd en kan het dit proces aan dankzij een slimme mix van hormonen:
Endorfines: Je natuurlijke pijnstillers die de scherpe randjes eroverheen leggen.
Oxytocine: Helpt je in het juiste ritme te komen en de focus te behouden.
Adrenaline: Komt op het allerlaatste moment vrij om je de nodige kracht te geven voor het persen.
Lees ook: Bang voor de bevalling? Dit kun je doen
Hoeveel pijn tijdens weeën?
Is een wee net begonnen, dan is de pijn vaak goed te doen. Op het hoogtepunt van de wee is de druk op de baarmoedermond het grootst. De pijn is dan het hevigst. Gelukkig is het hoogtepunt (meestal) kort genoeg om de pijn te kunnen verdragen. Daarna neemt de sterkte van de wee weer af. Tot er weer een nieuwe wee komt.
Tijdens zo’n samentrekking komt er ook spanning te staan op de banden. Ook dat geeft pijn. Deze banden lopen van de baarmoeder naar verschillende plekken van het bekken. Daarom kan de pijn ook op verschillende plekken voelbaar zijn. Dat verklaart gelijk waarom sommige vrouwen last hebben van pijn onder in de buik, de rug of benen.
Lees ook: Alles over weeën en hoe je ze ‘wegpuft’
Het nut van bevallingspijn
Iedere vrouw ervaart pijn tijdens de bevalling anders. De een wil het liefst pijnloos bevallen, de ander vindt dat pijn bij de bevalling juist voldoening en kracht geeft. Hoe je het ook ervaart: de pijn die je hebt tijdens de weeën, heeft een functie. Als je weeën krijgt, is dat een signaal dat de bevalling begint. Het zorgt er bovendien voor dat je automatisch een veilige en rustige plek opzoekt. Hierdoor gaat je lichaam endorfine aanmaken.
Tip: Dit zijn de 15 beste bevallingstips van verloskundigen
Minder pijn tijdens de bevalling door endorfine
Tijdens de bevalling kan endorfine een belangrijke rol spelen. Kan, want het hormoon werkt alleen als je je niet verzet tegen de pijn, niet al te angstig bent en voldoende kunt ontspannen. Endorfine is een natuurlijke pijnbestrijder. Als de weeën intenser worden en de pijn toeneemt, maakt je lichaam tijdens de bevalling steeds meer endorfine aan. Bij een hoge concentratie van dit hormoon kun je zelfs in een soort roes terecht komen. Vooral tijdens de laatste centimeters van de ontsluiting (die vaak het zwaarst zijn) zorgt endorfine ervoor dat je de pijn kunt verdragen.
Angst en spanning kunnen de aanmaak van endorfine belemmeren. Het gevolg: je lichaam gaat adrenaline aanmaken. Adrenaline werkt juist pijnopwekkend en verstoort het weeënproces. Dus hoe relaxter je bent, hoe makkelijker endorfine aangemaakt wordt en hoe minder pijn je hebt tijdens de bevalling. Handig: bij hypnobirthing ligt de focus op ontspanning en vertrouwen in jezelf. Dat kan helpen om te gaan met de pijn tijdens een bevalling.
Lees ook: Vergeet je na de bevalling de pijn?
Pijnbestrijding tijdens de bevalling
Er zijn verschillende manieren om de pijn van weeën te verlichten. Wat je opties zijn, hangt ervan af of je thuis bevalt of in het ziekenhuis. Het kan ook per ziekenhuis verschillen. Als je je van tevoren verdiept in pijnbestrijding tijdens de bevalling, kun je straks bewust beslissen.
In Nederland wordt wat terughoudend omgegaan met medische pijnstilling. Dat heeft te maken met de extra kans op complicaties. De meeste vormen van pijnbestrijding tijdens de bevalling hebben invloed op de conditie van je kind. Ook voor moeders zijn er risico’s aan verbonden.
Zo maakt medische pijnbestrijding bijvoorbeeld de kans op een kunstverlossing groter. Wil je graag bevallen met pijnstilling? Dan kun je kiezen uit verschillende methoden zonder medicijnen, zoals TENS en acupunctuur. Ook kun je de pjin bestrijden met medicijnen, zoals een ruggenprik en lachgas.
Lees ook: Alles over pijnbestrijding tijdens de bevalling
Bronnen: Universitair Medisch Centrum Groningen, De Ooievaar Verloskundigen
