Wat is de functie van zwangerschapshormonen?
Zwangerschapshormonen sturen belangrijke processen in je lichaam aan vanaf het moment van bevruchting tot ver na de bevalling. Ze zorgen ervoor dat je lichaam zich aanpast aan de zwangerschap, dat de baby veilig kan groeien en ze zetten uiteindelijk de bevalling in gang.
Naast deze cruciale functies veroorzaken ze de bekende lichamelijke en mentale veranderingen. Volgens zwangerschapscoach Marijn van der Zwaard is je lichaam maar liefst veertig weken lang een complex hormonencircus waarbij de balans continu verschuift.
Wat doet het zwangerschapshormoon hCG?
Het hormoon hCG (Humaan choriongonadotrofine) vertelt je lichaam dat er een baby in je buik groeit en voorkomt dat een bevruchte eicel wordt afgestoten. Dit is tevens de stof waarop een zwangerschapstest reageert.
Zodra een bevruchte eicel zich nestelt in de baarmoeder, produceert een deel ervan hCG. Dit signaal zorgt ervoor dat het corpus luteum (het gele lichaam, oftewel het omhulsel van de eicel) niet wordt afgebroken zoals bij een reguliere menstruatie.
Het gele lichaam is in de eerste weken verantwoordelijk voor de aanmaak van progesteron. Daarnaast stopt hCG de rijping van nieuwe eicellen en zet het jouw vetreserves om in energie voor de groei van de baby. Omdat hCG in je urine en bloed terechtkomt, kun je hiermee testen of je zwanger bent. De eerste 10 weken van je zwangerschap verdubbelen de hCG-waarden elke twee tot drie dagen, waarna ze weer dalen. Hoewel niet onomstotelijk bewezen, wordt gedacht dat hoge niveaus van dit hormoon de veroorzaker zijn van zwangerschapsmisselijkheid, zeker bij meerlingzwangerschappen.
Welke kwaaltjes veroorzaakt hCG?
Het is niet onomstotelijk bewezen, maar er wordt gedacht dat hCG verantwoordelijk is voor de zwangerschapsmisselijkheid waar veel vrouwen last van hebben. In ieder geval hebben vrouwen met hogere hCG-niveaus vaak meer last van misselijkheid en overgeven. Bij een tweelingzwangerschap zijn de hCG-waarden ook hoger. Het is een van belangrijkste hormonen tijdens de zwangerschap in de eerste weken.
Wat is de rol van het hormoon progesteron?
Progesteron is de belangrijkste beschermer van je zwangerschap, omdat het de baarmoederspier ontspant en voorkomt dat het slijmvlies wordt afgestoten. Het helpt je immuunsysteem bovendien om het vreemde DNA van je baby te tolereren.
Terwijl het hCG-niveau na het eerste trimester daalt, stijgt de hoeveelheid progesteron juist. Zodra de placenta volledig is ontwikkeld, neemt deze de productie van progesteron over van het gele lichaam. Progesteron is ontzettend nuttig, maar veroorzaakt ook flink wat kwalen. Doordat het je bloedvaten ontspant, daalt je bloeddruk en kun je duizelig worden. Het maakt je gewrichtsbanden elastischer, wat kan leiden tot bekkenpijn. Daarnaast ben je gevoeliger voor brandend maagzuur, bloedend tandvlees, misselijkheid en obstipatie. Tot slot stimuleert het extra haargroei, waardoor je ineens meer beharing op je borsten of onderbuik kunt opmerken.
Welke kwaaltjes veroorzaakt progestoron?
Dankzij progesteron ontspannen ook je bloedvaten. Daardoor gaat je bloeddruk omlaag en kun je duizelig worden. Het maakt je banden elastischer, waardoor je last kunt krijgen van bekkenpijn. Ook brandend maagzuur, bloedend tandvlees, misselijkheid en obstipatie heb je te danken aan het hormoon progesteron. Bovendien kan het zorgen voor meer haargroei. Schrik dus niet als je tijdens je zwangerschap opeens haartjes krijgt op onverwachte plekken, zoals je borsten of onderbuik.
Welke invloed heeft oestrogeen op je zwangerschap?
Oestrogeen stuurt de orgaanontwikkeling van je baby aan en bereidt jouw lichaam voor op de bevalling door je gevoeliger te maken voor andere hormonen.
Net als progesteron stijgt oestrogeen het hardst tijdens het eerste trimester. Het hormoon stimuleert de groei en hormoonproductie van de bijnieren van de baby. Wetenschappers vermoeden dat de bevalling start zodra oestrogeen de boventoon gaat voeren in je lichaam. Een hoge oestrogeenspiegel gaat overigens vaak gepaard met klachten zoals spataderen, misselijkheid, een grotere eetlust en huidveranderingen.
Welke kwaaltjes veroorzaakt oestrogeen?
Hoge oestrogeenwaarden gaan samen met spataderen, misselijkheid, een grotere eetlust en huidveranderingen.
Waarom wordt oxytocine het knuffelhormoon genoemd?
Oxytocine staat bekend als het knuffelhormoon omdat het vrijkomt bij fysiek contact en zorgt voor een sterke hechtingsband met je baby. Tijdens de bevalling zorgt dit hormoon voor krachtige weeën.
Tegen het einde van je zwangerschap wordt je baarmoeder pas gevoelig voor oxytocine. Je hoeft je daarom geen zorgen te maken over vroegtijdige weeën als je knuffelt of vrijt. Hoe veiliger en meer ontspannen je je voelt tijdens de bevalling, des te beter je lichaam oxytocine aanmaakt. Bij een ingeleide bevalling of een trage ontsluiting krijg je via een infuus synthetische weeënopwekkers toegediend. Vaak krijg je na de geboorte nog een kleine injectie oxytocine om de placenta vlotter geboren te laten worden en overmatig bloedverlies te voorkomen. Daarna verzorgt het hormoon de toeschietreflex bij het geven van borstvoeding.
Welke kwaaltjes veroorzaakt oxytocine?
Eigenlijk geen. De oxytocine die je zelf aanmaakt veroorzaakt juist veel positieve dingen, zoals de geboorte van je baby, de toeschietreflex als je borstvoeding geeft, maar het staat vooral bekend als ‘knuffelhormoon’. Door knuffelen en contact maken met je baby maken jullie allebei oxytocine aan en dat zorgt voor een goede hechting. Dat gebeurt trouwens net zo goed bij je partner.
Welke andere zwangerschapshormonen spelen een rol?
Naast hCG, progesteron, oestrogeen en oxytocine spelen ook relaxine, MSH en prolactine een vitale rol in de voorbereiding van je lichaam op de bevalling en voeding.
Relaxine: Dit hormoon maakt (samen met progesteron) het kraakbeen en de gewrichtsbanden in je bekken losser. Het maakt de vaginawand elastischer, zodat er ruimte ontstaat voor de geboorte.
MSH (melanocyt-stimulerend hormoon): MSH stimuleert pigmentaanmaak. Hierdoor worden moedervlekken en tepelhoven donkerder en stijgt de kans op een zwangerschapsmasker in het gezicht of een zwangerschapsstreep (linea nigra) op je buik.
Prolactine: Dit is het hormoon dat de moedermelkproductie regelt. Tijdens de zwangerschap onderdrukt progesteron de melkproductie nog. Na de bevalling schiet de prolactinespiegel omhoog. Je merkt de werking tijdens je zwangerschap doordat je borsten voller en gevoeliger worden en je tepels veranderen.
Hoe ga je om met je veranderende hormoonbalans?
Het is volkomen logisch dat je je door de voortdurend schommelende hormoonbalans niet altijd jezelf voelt. Het kost tijd voordat je lichaam deze ingewikkelde afstemming van stoffen weer op peil heeft, ook na de bevalling.
Aan de typische zwangerschapskwalen kun je weinig veranderen. Wat wel helpt, is goed voor jezelf zorgen. Eet gezond en gevarieerd, drink voldoende water, blijf in beweging en pak genoeg slaap. Probeer stress zoveel mogelijk te vermijden. Bedenk je bovendien telkens weer: zonder dit indrukwekkende samenspel van hormonen had je baby niet veilig kunnen groeien.
Bronnen: Gezondidee, Verloskundigen Kleverpark
