Duim of speen?

Duim of speen?

Je baby heeft van nature een sterke zuigbehoefte. Grote kans dus dat hij behoefte heeft aan een duim of speen.

Zuigbehoefte

Vooral bij vermoeidheid en bij het slapengaan heeft je baby de behoefte om te zuigen. Dat komt doordat zijn zuigbehoefte onvoldoende is bevredigd, wat heel normaal is. Het zuigen geeft hem een gevoel van rust en veiligheid. Zuigen kalmeert en verlaagt hun hartslag en bloeddruk. Een fopspeen kan dan een alternatief zijn, net als zuigen op een duim.

Duimen

De ene baby duimt wel, de ander niet en het is niet bekend waarom dat is. Soms is op een echo zelfs te zien dat de baby in de buik al duimt. Ook pasgeboren baby’s weten soms al hun duim te vinden. Maar meestal heeft een baby pas rond de drie maanden genoeg coördinatie om zijn duim wat langer in zijn mond te houden. Wanneer een baby een sterke zuigbehoefte lijkt te hebben en de duim in de mond begint te stoppen is het beter een speen aan te bieden. Een speen heeft een aangepaste maat en vorm en een speen is gemakkelijker af te leren omdat de speen daadwerkelijk weggenomen kan worden. Het afwennen van de duim vraagt om veel meer medewerking van het kind en dit is op jonge leeftijd nog erg moeilijk.

Fopspeen

Ouders die kiezen voor borstvoeding, krijgen meestal het advies om de eerste maand geen speen te geven. De borstvoeding moet dan nog op gang komen, en een baby moet leren op de juiste manier aan de borst te zuigen. Sabbelen op een fopspeen kan dan verwarrend zijn, omdat dit een andere techniek vergt. Bovendien kan een baby die veel op een speen zuigt te vermoeid raken om voldoende melk uit de borst te zuigen.

Veel baby’s krijgen bij het naar bed gaan een speentje in de mond. Gevolg is dat ouders er na verloop van tijd steeds ’s nachts uit moeten om de speen terug in de mond te stoppen. De baby associeert in slaap vallen dan met sabbelen op een speen. Om dit te voorkomen, kun je de speen vlak voor het slapengaan uit zijn mond halen. Of haal de speen weg als hij slaapt, zodat hij er niet aan went om met een speen in zijn mond te slapen.

De fopspeen wordt vaak genoemd als goed alternatief voor het zuigen op een duim. In de eerste plaats omdat het minder gevolgen heeft voor gebit, spraak en ademhaling, maar ook omdat je over het gebruik van een fopspeen zelf meer controle hebt. Maar de fopspeen remt net als het duimzuigen de spraakontwikkeling van je kind. Een fopspeen is wel makkelijker af te leren dan duim- of vingerzuigen. Dat kan al voor de eerste verjaardag.

Een speen kan je kind veel rust geven (en jou dus ook!). Maar speengebruik heeft ook nadelige gevolgen. Lees hier wat de nadelen en veelvoorkomende problemen van de speen zijn.

Nadelen van de speen

Zo’n speentje ziet er onschuldig uit. Toch is het beter het niet langer dan noodzakelijk te gebruiken. Na de eerste drie tot vier maanden ondervindt je baby vooral nadelen van de speen.

  1. De stand van het gebit

    Een fopspeen beïnvloedt de stand van de tong, maar ook de stand van het gebit. De tanden van je kind kunnen erdoor scheef gaan staan. De

  2. Gaatjes in de tanden

    Door het gebruik van een speen kan je kind door zijn mond gaan ademhalen. Zijn speeksel verdampt dan sneller en dat geeft meer kans op gaatjes in de tanden.

  3. Verkoudheid en oorproblemen

    Daarnaast krijgt hij met een open-mond-ademhaling eerder last van verkoudheid en oorproblemen. Om te voorkomen dat je baby door zijn mond gaat ademhalen, kun je tijdens het slapen de speen uit zijn mond halen en zijn mond voorzichtig dichtdoen.

  4. Spraakproblemen

    Kinderen die een speen krijgen, hebben later meer kans op spraakproblemen, zo blijkt uit onderzoek. Waarschijnlijk hangt dat samen met een afwijkende kaakstand. Als je kind op een speen zuigt, ligt zijn tong onderin de mond en ver naar voren. Dat kan bijvoorbeeld slissen veroorzaken. Bij peuters met een speen kan de mondmotoriek verslappen. Bovendien is je kind onverstaanbaar als hij praat met een speen in zijn mond. Zuigen aan de borst is juist weer goed voor de spraakontwikkeling, omdat je kind daarbij zijn mond traint.

Wat is beter: duimen of de speen?

De meningen van deskundigen zijn verdeeld. De ene deskundige zegt dat het kind de kans moet krijgen zijn duim te vinden. Bovendien is een duim altijd beschikbaar en kan een speen lastig zijn voor ouders omdat die kan kwijtraken.

Andere deskundigen stellen dat een fopspeen de voorkeur heeft, omdat een ouder dan meer invloed heeft op het zuiggedrag. Een speen kan worden weggehaald als een ouder het verstandig vindt ermee te stoppen; op duimgedrag heb je minder invloed. Voor een baby is het zuigen op de borst, fles, duim of speen sowieso goed in de eerste maanden. Het zou goed zijn voor de ontwikkeling van de kaak en voor de ontwikkeling van het gevoel in de mond.

Maar wanneer de eerste tanden beginnen door te komen is het eigenlijk aan te raden het duimen of speenzuigen af te leren. Bij kinderen die op latere leeftijd nog duimen kunnen de tanden naar voren gaan staan. Ze kunnen onduidelijk gaan praten of slissen. Plus: omdat duim- en speenzuigende kinderen vaak door hun mond ademen, krijgen ze meer ongezuiverde, koude lucht binnen. Dat maakt ze gevoeliger voor keel- en oorontstekingen en verkoudheid.

Speen afbouwen

Als de zuigbehoefte minder wordt, rond de derde of vierde maand, kun je het gebruik van de speen afbouwen. Aangeraden wordt om de speen af te wennen voor de 1e verjaardag van je kind. Afbouwen kan door de speen alleen nog te geven als het echt nodig is, dus als je baby niet op een andere manier te troosten of af te leiden is. Is je kind al wat ouder, dan kun je een afspraak met hem maken. Stel bijvoorbeeld voor om de speen aan een baby te geven; zo voelt hij zich misschien opeens groot.