tussendoortjes baby

Gezonde tussendoortjes voor je baby

Als je baby zes maanden is, gaat hij steeds meer vast voedsel eten. Daar horen ook tussendoortjes bij. Maar wat voor soort snacks zijn gezond en hoe geef je je kind het beste?

Kennismaken met vaste voeding

Als je kind tussen de vier en zes maanden oud is, kun je beginnen met het geven van de eerste oefenhapjes. Dit is nog geen vervanging van borstvoeding of flesvoeding. Je begint met drie tot vier lepels, één tot twee keer per dag. Je gaat hiermee door tot je baby tussen de zes en acht maanden is. Daarna vervangt de vaste voeding steeds vaker de borst- of flesvoeding. Vaak wordt ’s ochtends tussen de melkvoeding door fruit gegeven en aan het eind van de dag een groentehapje.

Hoe je stap voor stap van oefenhapjes naar echte maaltijden gaat? Check dit handige schema.  

Lees meer: Wanneer mag je baby met de pot mee-eten?

Een kindermaag is nog erg klein en kan dus niet al te veel in één keer binnenkrijgen waardoor een kind door alleen drie hoofdmaaltijden niet voldoende binnenkrijgt. Tussendoortjes kunnen bijdragen aan het binnenkrijgen van voldoende voedingsstoffen, het is aanvullend op de hoofdmaaltijden. 

Zolang een klein kind er zelf niet om vraagt is het niet nodig om ze ‘kennis te laten maken’ met snacks als taart, chips of snoep, want aan die smaak hoeven ze niet wennen, die vinden ze sowieso wel lekker. Daarom kun je het beste vanaf baby af aan beginnen met het aanbieden van gezonde tussendoortjes.

Als je kind wat ouder is kan een stukje taart of wat chipjes eten als er een feestje is geen kwaad, maar maak er geen gewoonte van. Denk ook aan de portiegrootte. Een klein bakje chips is prima. Een gevulde koek is bijna een maaltijd voor een kind, terwijl ze vaak (zeker als ze jong zijn) net zo blij worden van een biscuitje.

Lees ook: Let op deze verborgen suikers in producten

Regelmaat

Bied je baby dagelijks op vaste tijdstippen een gezonde snack aan. Geef dit bijvoorbeeld tussen het ontbijt en de lunch in en tussen de lunch en het avondeten in. Als je kind naar een kinderdagverblijf of opvang gaat is het verstandig om het ritme van daar ook thuis aan te houden, dit geeft een kind duidelijkheid. 

Als je kind al naar school gaat, kunnen ze soms best ‘hongerig’ zijn als ze thuiskomen, ook dan zijn vaste afspraken over tussendoortjes voor iedereen het meest duidelijke. Leer een kind dat je honger stilt met fruit, brood, groente of andere verantwoorde opties en dat je daarna best iets ‘lekkers’ (en minder gezonds) mag nemen. 

Niet onbelangrijk, deel je ‘regels’ met de oppas of opa en oma als die regelmatig bij jou thuis zijn. Het kan best vervelend zijn als er bij jou vaste regels gelden, maar die door een andere verzorger in de wind worden geslagen.

Beste keuzes

1. Groente

De beste en meest gezonde tussendoortjes die je aan je baby kunt geven, zijn groente en fruit. Ze bevatten veel vitamines, mineralen en voedingsvezels. Lees hier waarom vezelrijk voedsel zo belangrijk is voor je kind.

Welke groenten mag je baby vanaf 6 maanden?

Begin met ‘zachte’ smaken zoals bloemkool, boontjes, broccoli, wortel of pompoen. 

Je kind mag natuurlijk veel meer smaken. Geef een kind een smaak per keer en begin met 2 tot 3 smaken voor een langere periode. Het duurt namelijk wel 10-12 keer proeven voordat een kind een smaak gaat herkennen en/of waarderen. Daarna kun je weer andere smaken introduceren. Blijf alle smaken wel herhalen zodat je kind een gevarieerd eetpatroon kan ontwikkelen.

Welke groente zijn er nog meer:

  • Aardappel, aardpeer, andijvie, artisjok, asperge, aubergine, avocado
  • Bleekselderij, bloemkool, broccoli
  • Champignons, Chinese kool, courgette
  • Doperwten
  • Knolselderij, komkommer, koolraap, koolrabi
  • Meiknol
  • Paksoi, paprika, pastinaak, peultjes, pompoen, postelein
  • Raapstelen, rabarber, radijs, rettich, rode biet
  • Schorseneren, sla, snijbiet, snijboon, sperzieboon, spinazie, spruiten
  • (Cherry)tomaat, tuinboon
  • Venkel, witlof, wortel
  • Zoete aardappel, zuurkool

Bron: Basiskookboek Opperdepop.

De eerste hapjes groente pureer je voor je baby. Hoe ouder hij wordt, hoe grover je de hapjes kunt aanbieden. Met de Rapley-methode leert je baby eten uit zijn vuistje. Zo leert hij op zijn eigen tempo te eten, goed kauwen en zijn kaakspieren ontwikkelen, lees hier hoe dat werkt.

Tips voor het geven van groente

Je kunt niet alle soorten groente op dezelfde manier aan je baby geven.

  1. (Cherry)tomaten en komkommer kun je het beste in kwarten snijden, omdat je kind zich anders in de groente (ernstig) kan verslikken. Lees hier wat je moet doen als het onverhoopt toch gebeurd.
  2. Avocado is glibberig en zacht. Snijd dit eerst in blokjes, zodat je baby de blokjes goed kan vastpakken en in zijn mond kan stoppen.
  3. Bloemkool, broccoli, worteltjes, pompoen en (zoete) aardappel zijn hard. Kook, stoom of rooster deze groenten totdat het zacht genoeg is voor je baby om te eten.

2. Fruit

Ook stukjes fruit kun je niet allemaal op dezelfde manier aanbieden. Het ene soort fruit is wat glibberiger om vast te pakken en het andere fruit kan te grof zijn voor je baby om in zijn geheel in zijn mond te stoppen.

Welk fruit mag je baby vanaf 4-6 maanden?

  • Abrikoos, appel
  • Banaan
  • Druif
  • Honingmeloen
  • Kers
  • Mango
  • Nectarine
  • Peer, perzik, pruim
  • Rozenbottel
  • Stoofpeer

Welk fruit mag je baby vanaf 8-9 maanden?

  • (Pers)mandarijn
  • Sinaasappel
  • Citroen
  • Grapefruit

Vanaf 12 maanden

  • Aardbei, ananas, aalbes
  • Blauwe bes, bosbes, braam
  • Framboos
  • Kiwi, kruisbes
  • Rode bes
  • Vlierbes
  • Zwarte bes

Bron: Basiskookboek Opperdepop.

Dit zijn belangrijke vitamines voor je kind.

Tips voor het geven van fruit

  1. Snijd bessen en druiven verticaal in vieren en niet horizontaal in tweeën. Druiven (en ook cherrytomaatjes) zijn zacht, kunnen vervormen en de luchtpijp afsluiten waardoor je kind kan stikken.
  2. Als je een appel wilt geven, schil die dan en stoom de appel kort. Dan is de appel niet te hard en kan je baby de stukjes appel makkelijker eten.
  3. Kiwi, mango en peer zijn voor je baby glibberig om vast te pakken. Snijd dit soort fruit in blokjes, zodat hij het fruit zelf goed kan vastpakken en in zijn mond kan stoppen. Er zijn tegenwoordig ook handige ‘sabbelzakjes’ die eruit zien een bijtring of speen. Je kunt er stukjes zacht fruit in doen en je baby houdt het makkelijk vast aan de handvaten. Wissel dit af en ga er niet te lang mee door. Het is belangrijk dat kinderen hun mond en kaakspieren goed trainen door op dingen te leren kauwen.
    Lees meer: Verslikken en verstikking, hoe handel je goed en snel.

3. Andere gezonde tussendoortjes

Naast groenten en fruit kun je je baby vanaf zes maanden ook deze tussendoortjes geven:

  • Een korstje of stukje brood, daar kan je baby lekker op sabbelen. Lees hier waarom je niet te vroeg moet beginnen met brood aanbieden.
  • Cracker, bijvoorbeeld een luchtige van Craquotte.
  • Soepstengel
  • Rijstwafel (lees hier waarom je je kind niet elke dag een rijstwafel moet geven)
  • Een bakje yoghurt of kwark
  • Gedroogd fruit (abrikozen, rozijnen)

Dit is het beste broodbeleg voor je baby

Maak er iets van

Kinderen zijn gevoelig voor kleur en presentatie daar weten fabrikanten en marketeers flink gebruik van te maken. Maar dat kun jij als ouder ook. Doe het fruit op een spiesje en het wordt ineens heel interessant. Ook bakjes die ze zelf open en dicht kunnen doen blijven een succes. Koekvormpjes werken ook prima met groente en fruit waardoor kinderen het ineens met andere ogen gaan bekijken.

Tip: 8 manieren om groente te verstoppen in het eten van je kind

Trap er niet in

Hoe mooi fabrikanten het ook brengen met toegevoegde vitamines, vezels en andere voedingsstoffen, koek blijft koek. Ook als het biologisch is en wordt gezoet met ‘natuurlijke suikers’. Die toegevoegde vitamines maken het niet ineens ‘gezond’ of een vervanger van vers eten zoals groente en fruit. Een koekje of snoepje af en toe kan prima, maar kan gewoon vers eten niet vervangen.

Meer lezen: Welke E-nummers zijn schadelijk voor kinderen?

Troosteten

Geef je kind geen snoep of koek als troost of beloning. Veel onderzoeken laten zien dat dit gedrag zich makkelijk voortzet op volwassen leeftijd en kan leiden tot troosteten, met soms vervelende gezondheidsklachten zoals overgewicht tot gevolg. Je hebt dus nu al invloed op het eetgedrag van je kind later.

Geef geen honing

Honing is levensgevaarlijk voor je baby. Het advies is dan ook om het niet voor zijn eerste verjaardag te geven. Ook niet een heel klein beetje. Lees hier waarom.

tip

Susanne Verzuu

Voedings- en lifestylecoach

Susanne wil als coach graag alle info, adviezen en nieuwe inzichten over voeding en gezondheid filteren. Dit doet ze door de wetenschap te vertalen naar hands-on tips en haalbare duurzame aanpassingen in leefstijl. In haar werk begeleidt ze zowel volwassenen als kinderen naar een gezonde(re) toekomst. Susanne heeft zelf twee dochters.