appelallergie

Allergisch voor appels (appelallergie)

Snoep verstandig, eet een appel. Helaas geldt dit niet voor alle kinderen. Sommige kinderen zijn allergisch voor bepaalde fruitsoorten. Een van de meest voorkomende fruitallergieën is een appelallergie. 

Wat is een appelallergie?

Allergieën voor fruit vallen meestal onder de zogenaamde noemer: Oraal Allergie Syndroom (OAS). Allergische reacties op fruit bij kinderen komen het meest voor bij appel, meloen, banaan en kiwi. Krijgt jouw kind een jeukend gevoel in zijn keel of mond na het eten van een stukje appel? Dan kan hij last hebben van een appelallergie. Om precies te zijn, is je kind dan allergisch voor een eiwit (het Mal-d1) dat veel in appels voorkomt. Dit eiwit lijkt overigens op een eiwit dat ook in boompollen, zoals de berk en hazelaar, voorkomt. Vaak gaat een appelallergie dus gepaard met hooikoorts. 

Lees meer: hoe weet ik of mijn kind allergisch is?

Symptomen appelallergie

De klachten bij een appelallergie zijn meestal mild. Na ongeveer één tot vijf minuten kan je kind last krijgen van de volgende symptomen:

  • Geïrriteerde, jeukende keel, gehemelte en/of mond
  • Een opgezette keel
  • Opgezwollen lippen
  • Een loopneus of niezen
  • Tranende ogen
  • Zwellingen in het gezicht
  • Benauwdheid en/of hoesten

Vaak merkt je kind het direct als hij een appel eet, dan krijgt hij jeuk in zijn mond of keel. Toch blijven de klachten mild. Wel is het zo dat hoe meer appels je kind zou eten, hoe ernstiger de klachten kunnen worden.

Lees meer: Allergische reactie bij je kind: wat te doen?

Hoe vaak komt appelallergie voor?

Een appelallergie komt het meest voor bij peuters. Vaak is er dan sprake van een ‘primaire allergie’. Dit betekent dat de meeste kinderen uiteindelijk over deze appelallergie heen groeien als ze tussen de drie en vijf jaar oud zijn. Tips om het immuunsysteem van je kind te verhogen.

Als je kind hooikoorts heeft, kan er op latere leeftijd of als hij volwassen is een appelallergie ontstaan. Doordat er eerst hooikoorts is, is er sprake van ‘secundaire’ voedselallergie. Hier blijft je kind vaak levenslang (of ieder geval een aantal jaar) last van hebben.

Oorzaak appelallergie

Erfelijkheid speelt een rol bij het ontstaan van allergische reacties. Als beide ouders een allergie hebben, heeft een kind tachtig procent kans om ook een allergie te ontwikkelen. Ben je als ouder niet allergisch, dan is de kans op een allergie bij je kind tien procent. 

Een appelallergie ontstaat door een afweerreactie tegen bepaalde stoffen in een appel. Vaak gaat dit gepaard met hooikoorts (lees hier meer over de symptomen van hooikoorts). Meer dan de helft van de voedselallergieën gaan gepaard met een pollenallergie. Als je allergisch bent voor de hazelaar, els en berk kan er een kruisreactie optreden met een appel. Dat houdt in dat je daar dan ook allergisch op kunt reageren. Vaak kun je ook slecht tegen noten, in het bijzonder hazel- en walnoten. Deze vorm van allergie wordt – zoals hierboven al kort werd beschreven – de secundaire voedselallergie genoemd of een kruisreactie.

Een allergische kruisreactie treedt op wanneer de allergeendeeltjes sterk op elkaar lijken. Zoals bij appels en bepaalde pollen het geval is. Het afweersysteem kan hierdoor de allergeendelen niet goed van elkaar onderscheiden en reageert dus niet alleen op de pollen, zoals bij hooikoorts, maar ook op appel of noten.

Verschillende soorten appels

Niet alle appels hebben dezelfde hoeveelheid of structuur van allergene eiwitten. De eiwitten van een Granny Smith zijn bijvoorbeeld anders dan die van een Elstar. Als je allergisch bent kun je van de ene appel meer klachten krijgen dan van de andere soort.

Veilige appels

Heeft je kind een milde appelallergie dan kan hij misschien toch de appelsoort Santana en Elise eten. De Santana is een appelras zonder het eiwit Mal-d1 dat voor een allergie zorgt. Deze appel is ontwikkeld door onderzoekers van de Wageningen University & Research. Uit onderzoek is gebleken dat 60 procent van de mensen met een milde appelallergie de Santana kan eten. 

Als je nog niet weet of je kind deze appels wel kan eten zonder allergische reactie, moet hij eerst een klein stuk (denk aan een mespuntje) proberen en dan een half uur wachten op een eventuele reactie. Daarna kun je steeds een beetje meer geven. Als hij de Santana kan eten, wil dat niet meteen zeggen dat hij ook de Elise kan eten. Dit is een kwestie van uitproberen. Doe dit wel altijd in overleg met de huisarts of diëtist.

Appeltaart en kunstmatige appelsmaakstoffen

Als je kind een appelallergie heeft, is het belangrijk dat hij geen verse appels eet. Maar je kind hoeft niet alles met appel direct te mijden. Als je appels goed verhit, gaan de eiwitten kapot. Je kind kan dus bijvoorbeeld wel appeltaart eten als hij een secundaire appelallergie heeft. Jonge kinderen met een primaire allergie voor appels kunnen daarentegen wél allergisch reageren op een verhitte appel.

In sommige smaakstoffen zit kunstmatige appel verwerkt. Dit is veilig voor mensen met een secundaire appelallergie. Dit komt doordat het eiwit dat in een echte appel zit in de smaakstof ontbreekt.

Kruisreactie en voedselallergie

Een kruisreactie is een vorm van een voedselallergie. Als je last hebt van hooikoorts, ben je allergisch voor bepaalde soorten stuifmeel van bomen, onkruid of grassen. Soms krijg je met hooikoorts ook een allergische reactie als je appels, peren, kersen of hazelnoten eet. Dit wordt een kruisreactie genoemd.

De symptomen van een voedselallergie en hooikoorts lijken op elkaar, maar de klachten van een voedselallergie gaan vaak verder dan hooikoorts. Dit komt omdat bij een voedselallergie ook de spijsvertering een rol speelt.

Hieronder staat een overzicht van de meest bekende kruisreacties volgens het Voedingscentrum. Niet alle kruisreacties komen even vaak voor en sommige kruisreacties komen zelden voor. Ook zijn de meeste kruisreacties wel aanwezig in het allergie-onderzoek (huidtest of bloedtest), maar geeft het gelukkig zelden of nooit allergische klachten (zijn dan niet klinisch relevant)

Bij allergie voor: Mogelijke kruisreacties op:
Graspollen Bloeiseizoen: van april tot en met september, afhankelijk van het soort gras Aardappel, tarwe, tomaat, pinda, boekweit. Deze zijn nooit klinisch relevant, hoeven patiënten dus ook niet te mijden.
Bijvoetpollen Bloeiseizoen: augustus/september Tuinkruiden en specerijen: anijs, kervel, dille, karwij, koriander, pastinaak, wortel, peterselie, selderij en venkel.
Hazelaar, els en berkenpollen Bloeiseizoen: van half december tot en met april Fruitsoorten: aardbei, amandel, abrikoos, appel, kers, nectarine, peer, perzik, pruim. Noten, met name hazelnoot en walnoot. Wortel, selderij, komkommer.

Wanneer de huisarts inschakelen?

Niet iedereen heeft last van een kruisreactie. Als je merkt dat je kind last krijgt van bepaalde symptomen na het eten van een appel of ander fruit, kun je het beste een afspraak maken bij je huisarts. Ga vooral niet zelf experimenteren met het weglaten of juist gebruiken van bepaalde voedingsmiddelen. De huisarts kan vaststellen of het om een allergische reactie gaat en je kind eventueel doorverwijzen naar een diëtist. 

Behandeling bij hevige allergische reactie

Stel dat je kind toch een stukje appel eet en hij is erg allergisch, dan is het nodig om medicijnen toe te dienen. Dit kan alleen in overleg met en op recept van de huisarts. Mocht je kind een ernstige appelallergie hebben, dan kunnen de volgende medicijnen nodig zijn:

  • Antihistaminica: Een antihistaminicum is een medicijn dat een allergische reactie onderdrukt. Het medicijn blokkeert de werking van histamine. Histamine is verantwoordelijk voor het ontstaan van allergische klachten. Overleg altijd eerst met je huisarts voordat je je kind dit medicijn geeft.
  • Adrenaline: Dit middel wordt gegeven bij heftige allergische reacties zoals kortademigheid, flauwvallen of forse zwelling van de keel. Gelukkig zijn deze klachten zeer zeldzaam bij een appelallergie. Dit komt eerder voor bij een allergie voor pinda, vis of kippenei. De adrenaline wordt gegeven via een pen, die na instructie door jou als ouder of een andere zorgverlener toegediend kan worden als er een ernstige allergische reactie optreedt.

Ernstige appelallergie op KDV of school 

Heeft je kind een ernstige vorm van appelallergie, zorg dan dat zijn kinderdagverblijf of school hiervan op de hoogte is. Hier wat praktische tips:

  1. Geef een voorraad van traktaties mee die jouw kind wel mag eten. Is er iemand jarig, dan krijgt je kind iets uit deze trommel. Tip: controleer regelmatig de houdbaarheid van de traktaties.
  2. Zorg dat er een ‘noodplan’ klaarligt, zodat er meteen kan worden ingegrepen als je kind per ongeluk iets met rauwe appel eet. Denk bijvoorbeeld aan het telefoonnummer van de huisarts.
  3. Zorg dat er een adrenalinepen aanwezig is als je kind dit nodig heeft in noodgevallen. Controleer ook hiervan regelmatig de houdbaarheidsdatum. 

Meer allergieën:

Hans de Groot

Allergoloog

Hans de Groot ziet als allergoloog zowel kinderen als volwassenen en is gespecialiseerd in o.a. voedselallergie, insectallergie, hooikoorts en de behandeling ervan met immunotherapie. In het Reinier de Graaf ziekenhuis in Delft heeft Hans een allergiecentrum opgezet, inclusief de zogenaamde pindapoli waar met snelle diagnostiek en introductie van voeding een allergie zo snel mogelijk wordt voorkomen bij baby’s met eczeem.