appelallergie

Allergisch voor appels (appelallergie)

Snoep verstandig, eet een appel. Helaas geldt dit niet voor alle kinderen. Sommige kinderen zijn namelijk allergisch voor bepaalde fruitsoorten. Eén van de voorkomende fruitallergieën is een appelallergie. 

Wat is een appelallergie?

Allergieën voor fruit vallen meestal onder de noemer Oral allergy syndrome (OAS), letterlijk het ‘Oraal Allergiesyndroom’. Allergische reacties op fruit komen het meeste voor bij appel, meloen, banaan en kiwi. Krijgt jouw kind een jeukend gevoel in zijn keel of mond na het eten van een stukje appel? Dan zou hij last kunnen hebben van een appelallergie. Om precies te zijn is je kind dan allergisch voor het eiwit Mal-d1 dat in appels voorkomt. Vaak gaat een appelallergie gepaard met hooikoorts. 

Lees meer: hoe weet ik of mijn kind allergisch is?

Symptomen appelallergie

De klachten bij een appelallergie zijn mild. Na ongeveer vijf tot tien minuten kan je kind last krijgen van de volgende symptomen:

  • Geïrriteerde, jeukende keel, gehemelte en/of mond
  • Een opgezette keel
  • Opgezwollen lippen
  • Een loopneus
  • Tranende ogen
  • Zwellingen in het gezicht
  • Benauwdheid
  • Hoesten
  • Niezen

Lees meer: Allergische reactie bij je kind: wat te doen?

Hoe vaak komt appelallergie voor?

Een appelallergie komt het meest voor bij baby’s en peuters. Dit komt omdat hun afweersysteem nog niet volledig is ontwikkeld. De meeste kinderen groeien over de allergie heen. Dit gebeurt meestal na zo’n drie à vijf jaar. Tips om het immuunsysteem van je kind te verhogen.

Oorzaak appelallergie

Een appelallergie kan aangeboren zijn, maar je kind kan ook pas later allergisch worden. Als je kind een aangeboren appelallergie heeft, komen de symptomen meestal over zijn hele lichaam voor. Als hij pas later allergisch wordt, zijn de klachten meestal plaatselijk.

Erfelijkheid speelt een rol bij het ontstaan van allergische reacties. Als beide ouders een appelallergie hebben, heeft een kind tachtig procent kans dat hij dit ook krijgt. Als de ouders niet allergisch zijn, is de kans op een appelallergie tien procent. 

Appelallergie komt door een afweerreactie tegen bepaalde stoffen in een appel. Vaak gaat het gepaard met hooikoorts (lees hier meer over de symptomen van hooikoorts). Meer dan de helft van de voedselallergieën gaan gepaard met een pollenallergie. Wanneer je allergisch bent voor de els en berk, kan er een kruisreactie optreden met een appel. Dat houdt in dat je daar dan ook allergisch op kunt reageren. Vaak kun je ook slecht tegen noten, in het bijzonder hazelnoten. 

Een allergische kruisreactie treedt op wanneer de allergeendeeltjes sterk op elkaar lijken. Zoals bij appels en bepaalde pollen het geval is. Het afweersysteem kan hierdoor de allergeendeeltjes niet goed van elkaar onderscheiden en reageert dus niet alleen op de pollen, zoals bij hooikoorts, maar ook op appel.

Verband hooikoorts en appelallergie

Wist je dat de appel en een berkenboom overeenkomsten hebben? Een berkenboom produceert zes miljoen pollen die in april uit de boom waaien. Hooikoortspatiënten hebben last van deze pollen als ze worden ingeademd en in het slijmvlies terechtkomen. Als je hier allergisch voor bent, zien jouw antilichamen de eiwitstructuren op de pollenkorrel dat als een indringer. Het afweersysteem doet er dan alles aan om de indringer weg te krijgen uit je lichaam. Dit zorgt voor hooikoortsklachten zoals tranende ogen, niezen, een loopneus en kriebelhoest. 

Maar wat heeft dit met de appel te maken? Heel simpel. Als sommige hooikoortspatiënten een hapje nemen van een appel, houdt hun lichaam hen voor de gek. In sommige soorten fruit, zoals appels, zitten eiwitten die lijken op de eiwitten in de pollenkorrel. Het afweersysteem kan dit niet goed uit elkaar halen en reageert dus niet alleen op de pollen, maar ook op de appel.

Verschillende soorten appels

Niet alle appels hebben dezelfde eiwitten. De eiwitten van een Granny Smith zijn weer anders dan die van een Elstar. Als je allergisch bent kun je van de ene appel meer klachten krijgen dan van de andere soort. 

Veilige appels

Het eiwittype Mal-d1 zit in vrijwel elke appel, behalve in de Santana en Elise. De Santana is een appelras dat is ontwikkeld door onderzoekers van de Wageningen University & Research. Uit onderzoek is gebleken dat 60 procent van de mensen met een milde appelallergie de Santana kan eten. 

Als je nog niet weet of je kind deze appels wel kan eten zonder allergische reactie, moet hij eerst een klein stukje proberen. Daarna kun je steeds een beetje meer geven. Als hij de Santana kan eten, wil dat niet meteen zeggen dat hij ook de Elise kan eten. Dit is een kwestie van uitproberen. Doe dit wel altijd in overleg met de huisarts of diëtist.

Behandeling appelallergie

Als je kind een appelallergie heeft, is het belangrijk dat hij geen rauwe appels eet. Het wil overigens niet zeggen dat hij de allergie zijn hele leven zal houden. Je kunt namelijk over deze allergie heen groeien. Als je kind een heel lichte vorm van appelallergie heeft, kan het geen kwaad hem af en toe een klein stukje appel te laten eten. Het kan best zijn dat hij op een gegeven moment geen enkele allergische reactie meer vertoont.

Appeltaart en kunstmatige appelsmaakstoffen

Als je appels goed verhit, gaan de eiwitten kapot. Je kind kan dus bijvoorbeeld wel appeltaart eten als hij een appelallergie heeft. Heeft je kind een pinda-allergie dan geldt dit niet. De eiwitten in pinda’s gaan na verhitting niet kapot. Dus pinda’s in pindasaus kunnen levensgevaarlijk zijn als je een pinda-allergie hebt. In sommige smaakstoffen zit kunstmatige appel verwerkt. Dit is veilig voor mensen met een appelallergie. Dit komt doordat het eiwit dat in een echte appel zit hier ontbreekt. 

Lees meer: waarom pindakaas goed is voor je baby. 

Kruisreactie en voedselallergie

Een kruisreactie is wat anders dan een voedselallergie. Als je last hebt van hooikoorts, ben je allergisch voor bepaalde soorten stuifmeel van bomen, planten of grassen. Soms krijg je met hooikoorts ook een allergische reactie als je appels, peren, kersen of hazelnoten eet. Dat wordt een kruisreactie genoemd.

De symptomen van een voedselallergie en hooikoorts lijken op elkaar, maar de klachten van een voedselallergie gaan vaak verder dan hooikoorts. Dit komt omdat bij een voedselallergie ook de spijsvertering een rol speelt.

Hieronder staat een overzicht van de meest bekende kruisreacties volgens het Voedingscentrum. Niet alle kruisreacties komen even vaak voor en sommige kruisreacties komen maar zelden voor.

Bij allergie voor: Mogelijke kruisreacties op:
Graspollen Bloeiseizoen: van
april tot en met half
oktober, afhankelijk
van het soort gras
Aardappel, tarwe, tomaat, pinda, boekweit.
Bijvoetpollen Bloeiseizoen: augustus Tuinkruiden en specerijen: anijs, kervel, dille, karwij, koriander, pastinaak, wortel, peterselie, selderij en venkel.
Berkenpollen Bloeiseizoen: van april tot en met mei Fruitsoorten: aardbei, amandel, abrikoos, appel, braam, framboos, kers, nectarine, peer, perzik, pruim, zwarte bessen. Noten, met name hazelnoot. Wortel, selderij, aardappel.
Timothee graspollen Bloeiseizoen:
van mei tot en met
september
Aardappel, appel, wortel, selderij.

Wanneer de huisarts inschakelen?

Niet iedereen heeft last van een kruisreactie. Als je merkt dat je kind last krijgt van bepaalde symptomen na het eten van een appel of ander fruit, kun je het beste een afspraak maken met je huisarts. Ga vooral niet zelf experimenteren met het weglaten of juist gebruiken van bepaalde voedingsmiddelen. Je huisarts kan vaststellen of het om een allergische reactie gaat en je kind eventueel doorverwijzen naar een diëtist. 

Behandeling bij hevige allergische reactie

Stel dat je kind toch een stukje appel eet en hij is erg allergisch, dan is het nodig om medicijnen toe te dienen. Dit kan alleen in overleg met en op recept van de huisarts. Gelukkig komt dit niet tot nauwelijks voor in Nederland, maar mocht je kind wel een ernstige appelallergie hebben dan kunnen de volgende medicijnen nodig zijn:

  • Antihistaminica: Een antihistaminicum is een medicijn dat een allergische reactie onderdrukt. Het medicijn blokkeert de werking van histamine. Histamine is verantwoordelijk voor het ontstaan van allergische klachten. Overleg altijd eerst met je huisarts voordat je je kind dit medicijn geeft.
  • Epinefrine: Dit is een ander woord voor adrenaline. Dit krijg je nadat je een anafylactische shock hebt gehad. Dit is een acute, hele ernstige allergische reactie op een lichaamsvreemde stof. De adrenaline moet door iemand anders worden gegeven. Dit gebeurt door een zogenoemde auto injector pen. Door de adrenaline vernauwen de bloedvaten weer.

Ernstige appelallergie op KDV of school 

Heeft je kind een ernstige vorm van appelallergie, zorg dan dat het kinderdagverblijf  of de school van je kind hiervan op de hoogte is. Hier wat praktische tips:

  1. Geef een voorraad van traktaties mee die jouw kind wel mag eten. Is er iemand jarig, dan krijgt je kind iets uit deze trommel. Tip: controleer regelmatig de houdbaarheid van de traktaties.
  2. Zorg dat er een ‘noodplan’ klaarligt, zodat er meteen kan worden ingegrepen als je kind per ongeluk iets met rauwe appel eet. Denk bijvoorbeeld aan het telefoonnummer van de huisarts.
  3. Vraag of er een adrenalinespuit aanwezig is als je kind dit nodig heeft in noodgevallen. Controleer ook hiervan regelmatig de houdbaarheidsdatum. 

Meer allergieën: