Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Alles over het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) bij kinderen

Heeft je kind vaak last van buikpijn, een opgeblazen gevoel, diarree of obstipatie, dan kan het zijn dat hij last heeft van het Prikkelbare Darm Syndroom. PDS is geen ziekte, maar een verstoring van de darmen, waardoor die abnormaal reageren op normale prikkels. Hoe weet je of je kind PDS heeft en wat kun je doen om hem te helpen?

Wat is het Prikkelbare Darm Syndroom?

Kinderen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS), ook wel irritable bowel syndrome (IBS) of spastisch colon genoemd, hebben vaak last van buikpijn, in combinatie met een afwijkend ontlastingspatroon. Ze hebben diarreeobstipatie (verstopping) en een opgeblazen gevoel. Dat komt omdat hun darmen heel gevoelig zijn voor invloeden van buitenaf. Eten ze niet goed, hebben ze last van stress of angst of slapen ze te weinig, dan merken ze dat meteen aan hun buik: die gaat pijn doen en hun ontlastingspatroon verandert. Je zou kunnen zeggen dat bij deze kinderen de darmen hun zwakke plek zijn. Zodra iets in hun leven spanning oplevert – negatief óf positief – merken ze dat aan hun buik. Hun darmen zijn als het ware overprikkeld. PDS komt ook veel voor bij volwassenen.

Advertentie

Maar hoe weet je nu of je kind last heeft van het Prikkelbare Darm Syndroom of dat er toch iets anders aan de hand is? Van de honderd kinderen met buikpijn, hebben zo’n tien tot twintig kinderen een darmziekte en de rest heeft PDS of functionele buikpijn. PDS is geen ziekte, maar wel een kwaal die je serieus moet nemen, omdat je kind er veel last van kan hebben en omdat de aandoening best een grote impact kan hebben op zijn leven. Zo hebben sommige kinderen met PDS zo’n last van buikpijn dat ze daardoor langdurig school missen, haast geen sociale contacten hebben en vaak somber zijn.

Vermoed je dat je kind PDS heeft, dan is het belangrijk dat je de huisarts of kinderarts kunt vertellen waar je kind precies last van heeft. Dit is nodig om de juiste diagnose te kunnen stellen.

Symptomen PDS

Niet elk kind met het Prikkelbare Darm Syndroom heeft dezelfde symptomen. Wel zijn er een aantal klachten die kunnen wijzen op PDS:

  • Minstens een keer per week gedurende minstens twee maanden een zeurende, stekende of krampachtige pijn in de buik, waar geen logische verklaring voor te vinden is. 
  • Meer buikpijn direct na het eten van een maaltijd en/of bij het wakker worden.
  • Verstopping of juist diarree, slijm bij de ontlasting of vaker moeten dan normaal: het kan allemaal wijzen op PDS.
  • Overgevoeligheid voor bepaalde voeding.
  • Minder buikpijn nadat je kind heeft gepoept.

Vermoed je dat je kind PDS of een darmziekte heeft, houd dan een ‘pijndagboek’ bij, zodat je de arts precies kunt vertellen hoe vaak en hoelang je kind klachten heeft en waar hij precies last van heeft. Schrijf op wanneer de pijn begint, of er iets bijzonders aan vooraf is gegaan (spanning, stress, een verrassing of ander eten dan normaal), hoelang de pijn aanhoudt en welke plek(ken) je kind daarbij aanwijst op zijn buik.

Diagnose Prikkelbare Darm Syndroom

Het vervelende is: er bestaan geen onderzoeken om de diagnose PDS echt te kunnen aantonen. Artsen doen dit dus op basis van de klachten die je kind heeft en door andere aandoeningen uit te sluiten. Daarom worden er vaak aanvullende onderzoeken bij je kind gedaan. Is er niets afwijkends te vinden in de ontlasting en het bloed van je kind en passen de klachten bij het Prikkelbare Darm Syndroom, dan wordt die diagnose gesteld.

Feit

Ongeveer een miljoen Nederlanders hebben last van het Prikkelbare Darm Syndroom, een kwart daarvan ziet hiervoor een arts.

Oorzaak prikkelbare darm

Over hoe PDS ontstaat, bestaan verschillende theorieën. Mogelijk heeft het te maken met een verstoring van de darmbeweging: bij PDS maakt je dikke darm knijpbewegingen, in plaats van voortduwende bewegingen. Die knijpbewegingen zouden de krampen verklaren die veel kinderen voelen. Bovendien wordt de ontlasting zo niet goed verder geduwd, waardoor je kind last krijgt van obstipatie.

Ook zijn kinderen met het Prikkelbare Darm Syndroom mogelijk gevoeliger voor buikpijn. En dat is in dit geval letterlijk: ze merken pijn in hun buik sneller op dan anderen. Doordat ze zich snel bewust zijn van pijntjes, gaan ze hierop focussen en wordt de pijn voor hun gevoel erger. Maar deze theorie verklaart niet waarom kinderen dan ook last krijgen van obstipatie of diarree.

Virussen en bacteriën worden ook gezien als mogelijke boosdoener bij het Prikkelbare Darm Syndroom. Zo kan een virale of bacteriële ontsteking van de maag en darmen, ook wel buikgriep genoemd, overgaan in PDS.

Artsen zijn het er ook over eens dat PDS ook te maken heeft met een gevoeligheid voor emoties. Stress en angst kunnen namelijk ook invloed hebben op de darmbewegingen. En dan kan het zowel om negatieve als positieve stress gaan. De een krijgt hoofdpijn van spanning of slaapt slecht, kinderen met PDS krijgen darmklachten.

PDS, en dan?

PDS is niet te genezen, dus heeft je kind er last van, dan kun je ervan uitgaan dat zijn darmen zijn zwakke plek zijn en blijven. Medicatie tegen PDS is er niet, hoewel laxeermiddelen sommige kinderen met obstipatieklachten wel iets kunnen helpen. Gelukkig kun je nog meer doen om de klachten van je kind te verminderen. En dat doe je vooral door naar zijn voedingspatroon te kijken.

  • Eet op vaste tijden. Zo is er voor de darmen steeds genoeg tijd om het eten te verwerken. Laat je kind geen maaltijden overslaan: de darmen moeten getriggerd blijven om hun werk te doen.
  • Houd samen met je kind een voedingsdagboek bij. Schrijf op wat je kind eet en hoe laat. Zo kom je erachter welke voeding mogelijk klachten veroorzaakt.
  • Zorg ervoor dat je kind voldoende drinkt, naast zuivel ook water, en liever geen zoete dranken of frisdrank. Lees hier: hoeveel moet je kind drinken per dag.
  • Bij een prikkelbare darm is het belangrijk dat je kind in beperkte hoeveelheid onoplosbare vezels (tarweproducten, zemelen, groente) eet en meer oplosbare vezels (fruit, linzen, bonen, bananen, pasta, cornflakes). Deze zijn minder belastend voor de darmen.
  • Lees op de website van het Voedingscentrum de adviezen voor vezelrijke voeding en een volwaardig voedingspatroon voor je kind, op elke leeftijd.
  • Heeft je kind last van obstipatie? Dan is het goed als hij voldoende beweegt. Door de beweging worden zijn darmen als het ware ‘wakker geschud’.

Andere behandelingen tegen PDS

Omdat het Prikkelbare Darm Syndroom niet alleen wordt veroorzaakt door ‘verkeerde’ voeding, maar ook door emoties als stress en angst, kun je de behandeling ook daarop richten om te proberen de klachten te verminderen.

Laat je kind in de eerste plaats voldoende rusten en zorg voor ontspanning en afleiding. Doe samen leuke dingen. Als je kind te veel focust op het wel of niet voelen van buikpijn, kan dat juist meer pijnklachten geven. Probeer daarom uit die vicieuze cirkel te blijven en je kind dus positieve afleiding te bieden. Misschien kunnen jullie samen aan een groot knutselproject beginnen of wil hij al tijden op een nieuwe sport. Begin ermee en kijk wat het doet.

Is je kind al iets groter en merk je dat zijn buikpijnklachten vaak samengaan met spanning, dan kun je samen wat meditatie- of ontspanningsoefeningen doen. Er zijn speciale apps die ook geschikt zijn voor kinderen. Laat je kind voelen hoe hij zijn buik kan ontspannen, want kinderen met buikpijn spannen hun buik vaak strak aan, wat weer voor meer klachten kan zorgen.

Lukt het je niet de spanning of angst bij je kind te verminderen? Dan kan het goed zijn een afspraak te maken bij een kinderpsycholoog. Die kan cognitieve gedragstherapie geven aan je kind.

Hypnotherapie bij Prikkelbare Darm Syndroom

Je kunt ook aankloppen bij een hypnotherapeut voor hypnotherapie. Dat klinkt misschien eng, maar het is inmiddels aangetoond dat hypnose kinderen met buikklachten goed kan helpen. Na een aantal hypnosesessies nam de pijn af en verbeterde de werking van de darmen, zo blijkt uit verschillende onderzoeken.

Kinderen leren met hypnotherapie controle te krijgen over hun lichaam, meer zelfvertrouwen te krijgen en het kan faalangst en perfectionisme verminderen. Twee eigenschappen die vaak samengaan met PDS. Bovendien menen deskundigen dat kinderen onder hypnose kunnen leren hun darmen beter te beheersen.

Hiervoor zijn meerdere hypnosesessies nodig. Er zijn hypnotherapiepraktijken die zijn gespecialiseerd in kinderen en buikpijn, maar ook steeds meer ziekenhuizen bieden deze therapie aan. Meer weten? Ga dan naar deze site: Hypnose voor Kinderen

10x waarom hobby’s goed zijn voor je kind.

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Bronnen: Amphia Ziekenhuis, Alrijne ziekenhuis, Hypnose voor Kinderen, Elvira George – Noordwest Ziekenhuisgroep, Prikkelbare Darm Syndroom Belangenorganisatie

Weetje

Onoplosbare vezels, zoals tarwezemelen die in bruin brood zitten, trekken als een spons water aan en worden niet verteerd. Ze prikkelen de darm en dit zou de verergering van de prikkelbare darm symptomen kunnen verklaren.

Elvira George

Kinderarts Maag-Darm-Lever

Elvira George werkt sinds 2004 als Kinderarts in Noordwest Ziekenhuisgroep in Alkmaar. Elvira is gespecialiseerd in maag-darm-leverziekten en ziet veel kinderen met onbegrepen buikpijnklachten. Ze heeft onderzoek gedaan naar coeliakie, de medische term voor overgevoeligheid voor gluten.