Help mijn kind ontploft!

Help mijn kind ontploft!

Emoties van kinderen zijn vaak buiten proporties. Dat hoort erbij. Waar komt dit door en hoe ga je ermee om? Kinderpsycholoog Tischa Neve legt uit.

Die buitenproportionele emoties van kinderen komen niet door onwil, het is onmacht. Ze hebben nog onvoldoende geleerd hoe ze hun emoties kunnen reguleren en hebben de hulp nodig van hun ouders nodig om dat onder de knie te krijgen.

Reageren

Als we kinderen helpen ontdekken welke behoeften en wensen er achter hun gedrag zitten, kunnen we daarop inspelen. Dat vraagt om inleving, empathie, heel veel geduld en een rustige, duidelijke reactie. Keer op keer op keer. Zo leren kinderen het. Hoe wij op de emoties van kinderen reageren, bepaalt het verloop van de situatie. Hoe kalmer wij reageren, hoe eerder een kind weer tot bedaren komt.

Er is een direct verband tussen hoe kinderen zich voelen en hoe ze zich gedragen. Als kinderen zich goed voelen, gedragen ze zich goed. Geen kind is voor zijn lol vervelend. Dit is wat jij in de basis kunt doen om je kind te helpen:

1. Accepteer gevoelens

Een goede start is de gevoelens van kinderen te accepteren. In de praktijk hebben we de neiging om het tegenovergestelde te doen. Zo hoor ik mezelf regelmatig dingen zeggen als: ‘Honger? Nee joh, we hebben net gegeten!’ of ‘Je bent moe? Dat kan niet, je hebt net geslapen,’ of: ‘Natuurlijk vond je het leuk bij oma.’ Hiermee neem je de emoties van een kind dus eigenlijk niet serieus. Dat kan ze verwarren en boos maken. Bovendien geef je een kind zo het gevoel dat hij zelf niet weet wat zijn gevoelens zijn en dat hij er niet op kan vertrouwen. Een mooie eerste stap is dus dat we de emoties (en daarmee ons kind) serieus nemen, ze erkennen en er laten zijn.

2. Verwoord emoties

Vervolgens help en leer je kinderen veel door van jongs af aan hun emoties te benoemen, er woorden aan te geven die zij zelf nog niet kunnen bedenken en geven. Zeker als je zelf nog niet kan praten helpt het als een ander woorden geeft aan jouw wensen en gevoelens. Maar ook wat oudere kinderen weten zelf nog niet altijd welke reden er achter hun boosheid zit. Dat kan van alles zijn: moeheid, frustratie, jaloezie…

  • ‘Je bent boos, Thije pakte het autootje van je af en dat vind je niet leuk….’
  • ‘Ben je zo moe lieverd, je moet er steeds van huilen. Volgens mij is het ook tijd voor wat eten.’
  • ‘Hm, je vindt het niet eerlijk dat jij naar bed moet en je grote zus nog niet, dat snap ik.’

Verwoord ook emoties die je om je heen ziet: van andere kinderen, in boekjes, op tv. Zo leren kinderen emoties herkennen en dat is een belangrijke eerste stap van leren omgaan met je emoties.

3. Kijk naar de reden

Gedrag is nooit zomaar, daar zit altijd iets achter. Zo ook bij heftige emoties. Als je probeert daarnaar te kijken snap je je kind beter én kun je hem helpen ermee om te gaan: is hij soms overprikkeld? Te moe? Heeft hij honger? Is het een roep om aandacht en contact? Is hij gefrustreerd? Zijn kinderen iets ouder kijk dan samen welke reden, behoefte of wens er achter zit. Vraag dan door: ’Je vond het niet leuk bij oma, vertel eens.’

4. Op tijd ontladen

Net als bij onszelf ontstaan emotionele uitbarstingen van een kind vaak niet in één keer, die bouwen zich meestal op. Door de hele dag door ruimte te geven aan de emoties die boven komen, en deze te erkennen, kun je echte uitspattingen verminderen. Onderdruk je ze, dan wordt het een soort hogedrukpan en loopt het ongetwijfeld niet goed af.

5. Verbinding en contact

Negatief gedrag is vaak een roep om contact, verbinding en hulp. Een kind heeft jou nodig, is te lang niet met je in verbinding geweest. Of een kind loopt ergens in vast en weet geen andere uitweg meer dan het gedrag dat hij laat zien. Indirect vraagt het kind om jouw aandacht en hulp. Niks negatiefs aan, toch? Als je zorgt voor veel contactlijntjes en voldoende aandacht voor je kind, kun je heel veel pittige emoties voorkomen.

Hoe beter wij kinderen begrijpen en achter hun gedrag willen kijken naar de daadwerkelijke oorzaak van hun boosheid of verdriet, hoe beter we kunnen inspelen op de emoties van het kind en hoe gemakkelijker de situatie verloopt voor ons allemaal.

Tischa Neve

Kinderpsycholoog

Tischa Neve is kinderpsycholoog, en opvoedkundige, moeder van Dim en pleegmoeder. Sinds het opvoedtv-programma Schatjes (2006) waarin zij ouders coachte, richt zij zich op het inspireren en ondersteunen van ouders en professionals bij de opvoeding en het grootbrengen van kinderen. Ze schreef het inspiratieboek voor leuker en makkelijker opvoeden, waar praktische tips in staan die je direct in de praktijk kunt brengen bij het opvoeden van je kind.