groep 3

Wat leert mijn kind in groep 3?

De overgang van groep 2 naar 3 is heel spannend; het is de grootste stap die een kind op de basisschool maakt. Het betekent: van heel veel spelen naar langer stilzitten aan een tafeltje. En je kind gaat op een andere manier leren. Echte vakken, waaronder lezen, schrijven en rekenen.

Aan het einde van de basisschool moet je kind heel veel weten en kunnen. Hoe worden die kennis en vaardigheden van groep 1 tot en met 8 opgebouwd? Wij splitsen het voor je uit.

Iedere school in Nederland mag zelf bepalen op welke manier en met welke lesmethodes ze invulling geven aan de kerndoelen die door het Ministerie van Onderwijs zijn vastgesteld. Maar globaal gezien leert je kind in groep 3 het volgende:

Algemene leerdoelen in groep 3

Focus op lezen

Leren lezen is voor kinderen ontzettend spannend. Het is waar het eigenlijk allemaal om draait in groep 3. Je kind leert woordje voor woordje en letter voor letter herkennen. De meeste lesmethoden beginnen met simpele 3- en 4-letterwoorden als maan, roos en vis. Het tempo zit er al aan het begin van het schooljaar goed in; aan het einde van groep 3 kan je kind 1 zin per regel lezen.

Echt leren schrijven

Schrijfonderwijs begint al in de kleutergroepen, op een speelse manier. Daar leert je kind wat de juiste houding is en hoe hij een pen het beste kan vasthouden. In groep 3 is het tijd voor het ‘echte’ schrijfwerk. Zo leert hij meteen de leesletters die hij leert om te zetten in schrijfletters. In deze fase van het schrijfproces is de ontwikkeling van de (fijne) motoriek en een vloeiende schrijfbeweging belangrijk. Lees hier meer over schrijven in groep 3.

Tellen tot 20

In groep 3 maken kinderen ook kennis met rekenen. Ze leren optellen en aftrekken tot 20 en maken kennis met ruimtelijk inzicht en de getallenlijn. In de klas werkt de juf of meester meestal met verschillende niveaugroepen. Sommige kinderen gaan snel, anderen hebben meer instructie nodig. Staar je niet blind op die niveaugroepjes en maak je geen zorgen als je kind in een lager groepje dan gemiddeld zit. Een hoog groepje is geen verzekering van een glanzende schoolcarrière. Zeker in groep 3 (en daarna) kan er nog van alles veranderen. Lees hier meer over rekenen in groep 3.

Sport en spel(regels)

Sociaal gezien verandert er voor je kind nu ook van alles op school. Zo leert hij met sporten de spelregels toepassen en die ook onderling handhaven. Je kind gaat ook snappen waarom bepaalde regels er zijn. Je zal bovendien merken dat je kind zich sterker gaat identificeren met leeftijdsgenootjes. Je kind krijgt nu ook te maken met onderlinge competitie en conflicten in de klas.

Samenvatting: wat leert je kind globaal in groep 3?

  • Het echte leren: vaker stilzitten en luisteren.
  • Lezen: aan het eind van groep 3 kan je kind 1 zin per regel lezen.
  • Rekenen: optellen en aftrekken met getallen tot 20, ruimtelijk inzicht en de getallenlijn.
  • Er wordt een begin gemaakt met schrijven. De lees- en schijfmethode sluiten meestal op elkaar aan.

Leren lezen in groep 3

Leren lezen gaat in het begin met ‘hakken en plakken’, maar al snel gaat het tempo omhoog. Eerst leert je kind de letters in afzonderlijke klanken en vervolgens plakken ze deze aan elkaar. ‘Ik’ lezen ze dus eerst als ‘iii-kkk’. In het begin leren ze zogenaamde klankzuivere woorden: woorden die je schrijft zoals ze klinken, zoals ‘kaas’ en ‘ik’. Later in groep 3 leren ze ook dat je woorden als ‘hond’ uitspreekt als ‘hont’.

Leestechniek toetsen

Bij leren lezen in groep 3 ligt de nadruk eerst op correct lezen, daarna gaat het over op vloeiend en vlot lezen. Ze hoeven nu nog niet te weten wat er staat. Begrijpend lezen komt pas in groep 4 aan de orde.

Hoe ver je kind is met lezen, wordt op school regelmatig getest. Doorgaans gebeurt dat met 2 toetsen. De DMT (Drie-Minuten-Toets) test hoe snel je kind leest en of dat correct is. Daarnaast meet de school ook het niveau van de leestechniek. Oftewel: hoe goed kan je kind stil lezen, en weet hij wat er staat? Uit beide toetsen komt het AVI-niveau, dat aangeeft hoe ver je kind is met lezen.

Oefenen met AVI

Als je kind AVI-niveau ‘Midden groep 3’ heeft, dan is hij goed op niveau. Hij kan ook al AVI-niveau ‘Eind groep 3’ hebben, wat betekent dat hij iets vooruit is. Handig om te weten: in de meeste boekjes voor beginnende lezertjes staat het AVI-niveau aangegeven. Kies voor thuis niet te moeilijke boekjes uit en ga samen lezen. Hou het gezellig – 15 tot 20 minuten is genoeg – en maak er een spelletje van. Lees bijvoorbeeld om beurten een bladzijde.

Veilig leren lezen

Op sommige basisscholen wordt de methode Veilig leren lezen gebruikt. Deze methode heeft vier verschillende niveaus: zon (kinderen met een jaar leesvoorsprong), raket (vlotte lezers), maan (gemiddelde leerlingen) en ster (zwakke lezers). Kinderen die moeite hebben met leren lezen, krijgen extra aandacht van de leerkracht. Maak je niet gelijk zorgen als je kind iets meer  moeite heeft met lezen. Niet alle kinderen leren het even snel. Vaak valt het kwartje na een tijdje opeens, en gaat je kind met sprongen vooruit.

Je kind helpen met leren lezen

Zelf voor je kind in groep drie zit kun je al oefeningen doen die kunnen helpen het lezen sneller op te pikken. Beginnen met lezen kan met een paar tips al makkelijker worden. Voor sommige kinderen is leren lezen geen probleem. Als je kind er meer moeite mee heeft kun je hem een beetje helpen.

  • Samen lezen: Probeer elke dag een stukje samen te lezen, 10 tot 15 minuten is al genoeg. Doe dit het liefst op een vast tijdstip, zodat het een routine wordt. Elke dag kort lezen heeft meer effect dan elke week een uur. Heeft je kind moeite met een moeilijk woord? Zeg het dan voor en laat het hem dan opnieuw lezen. Je kind onnodig laten worstelen met het woord heeft geen zin. Sluit het lezen leuk af, bijvoorbeeld door zelf nog een stukje voor te lezen.
  • In koor: Een leuke methode om te leren lezen is de voor – koor – zelf methode. Eerst lees jij de tekst voor, je kind wijst de woorden aan die jij leest. Daarna lees je hem samen hardop in koor. En vervolgens leest je kind de tekst zelf voor. Leuk en effectief.
  • Leesboekjes: Koop of leen (in de Bibliotheek) leesboekje die je kind zelf kan lezen. Je kan er een leuk uitstapje van maken om de boeken uit te zoeken. Aan de hand van het AVI-niveau van je kind kun je de juiste boeken uitzoeken.
  • Lees-Apps: Er bestaan allerlei leuke apps om lezen mee te oefenen. Deze helpen bijvoorbeeld met het leren van letters en woorden.

Samenvatting: lezen in groep 3

Lezen in groep drie gaat dus in stappen. Tot de kerstvakantie gaat het vooroal om het schrijven en lezen van letters. In de tweede helft van het schooljaar ligt de nadruk op lezen. Eind groep drie zit je kind op niveau AVI-E3.

  • Tot de kerstvakantie: alfabet leren, verschil tussen klinkers en medeklinkers, dubbelklanken en twee-tekenklanken. Oefenen met schrijven en lezen van de letters.
  • Na de kerstvakantie: nadruk op lezen, aan het eind van schooljaar zitten kinderen op AVI-E3 (eind groep 3). Ook schrijven en dictees.

Leren rekenen in groep 3

Erbij en eraf, plus en min; misschien is je kind in groep 1 en 2 al spelenderwijs met deze begrippen in aanraking gekomen. Vanaf nu wordt het werken met cijfers serieus. De basisbegrippen van het rekenen worden tegenwoordig vaak met behulp van leuke, interessante verhaaltjes aan je kind aangeboden. De tijd waarin rekenen bestond uit saaie rijtjes sommen maken, is op de meeste scholen gelukkig allang voorbij.

Op de vingers natellen

Je kind leert optellen en aftrekken met getallen tot en met 20. Dat mogen ze nog even doen met hun vingers, maar ze kunnen er ook een rekenrek gebruiken. Daarna gaan ze sommen uit hun hoofd maken. Daarnaast leren kinderen wat getallen betekenen, bijvoorbeeld telefoonnummers en huisnummers, en introduceert de leerkracht begrippen als halveren en verdubbelen. En ze leren hoe je van 1 tot 100 telt.

Vermenigvuldigen en klokkijken

In groep 3 krijgen kinderen ook een introductie op vermenigvuldigen en klokkijken. Wat betreft vermenigvuldigen krijgen kinderen vragen als ‘Hoeveel groepjes zie je?’. Klokkijken begint met de hele en de halve uren.

Show me the money

Ook heel praktisch: lessen over geld. Ze leren wat een euro is, hoe die eruit ziet en dat je een muntje van twee kunt inwisselen voor twee van een. Daarnaast leren ze bedragen tot 10 euro te tellen met munten van 1 en 2 euro en het betalen met deze munten komt uitgebreid aan bod. Vervolgens worden ook de biljetten van 5 euro, 10 euro en 20 euro geïntroduceerd. Zo leer je je kinderen thuis om te gaan met geld.

Meten is weten

Tenslotte is er aandacht voor meetkunde. In groep 3 meten de kinderen met natuurlijke maten. Het doen en ervaren is hierbij belangrijk. In principe komen de volgende onderwerpen aan bod: lengte, gewicht, inhoud en oppervlakte. Je kind krijgt bijvoorbeeld de opdracht van 2 dingen 1 heel ding te maken, of te bouwen met blokken.

Samenvatting: rekenen in groep 3

  • Tot de kerstvakantie: werken met getallen 1 tot 10, verkennen van 11 tot 20 (met telraam of andere hulpmiddelen).
  • Na de kerstvakantie: werken met getallen 1 tot 20, verkennen tot 100, minder hulpmiddelen, meer uit het hoofd rekenen.

Leren schrijven in groep 3

Tegelijk met lezen leert je kind in groep 3 schrijven. Dat leren kinderen in eerste instantie met een potlood. De leerkracht let ook op een goede zit- en schrijfhouding, papierligging en potloodhantering. Kinderen moeten leren om het potlood boven het afgeslepen deel tussen duim en wijsvinger vast te houden. Het potlood ligt daarbij op de middelvinger. Dit is allemaal belangrijk voor het ontwikkelen van een prettig leesbaar handschrift.

Veel oefenen

Makkelijke letters als de ‘o’ en de ‘i’ komen het eerst aan de orde. Schrijven leert je kind vooral door veel te oefenen. Hij zal vanaf nu dan ook hele schriftjes vol gaan schrijven, met eerst nog bibberige, ongecontroleerde letters die gaandeweg het schooljaar steeds netter worden.

Voorkomen van schrijfkramp

Het gaat niet alleen om netjes binnen de lijntjes mooie letters maken. De juf of meester geeft in de klas ook oefeningen om de schrijfmotoriek te verbeteren en bijvoorbeeld schrijfkramp te voorkomen. Herkenbaar van vroeger!

Fijne motoriek oefenen

Bij het leren schrijven is het belangrijk dat de fijne motoriek goed is ontwikkeld. De fijne motoriek gaat over of je kind in staat is precieze werkjes te doen, zoals kralen rijgen, kleuren, haren kammen en figuurtjes uitknippen of -prikken. Als het nog niet zo wil vlotten met schrijven, kun je deze dingen thuis oefenen.

Rechts- of linkshandig?

Naar schatting 8 tot 13 procent van alle mensen is linkshandig. Dat zijn in elke klas gemiddeld zo’n 3 kinderen. Linkshandigheid komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes: ruim 10 procent jongens tegen ruim 6 procent meisjes. Of een kind links- of rechtshandig is, wordt meestal rond zijn 6e jaar pas duidelijk. Veel kinderen hebben in groep 1 en 2 al een duidelijke voorkeur voor een bepaalde hand, maar er zijn ook kinderen die het blijven afwisselen.

Als je kind linkshandig blijkt te zijn, is dat geen enkel punt. Zo’n 50 jaar geleden werden kinderen nog gedwongen toch rechts te leren schrijven, maar tegenwoordig weten leerkrachten hoe ze deze kinderen moeten begeleiden bij het leren schrijven. Er zijn ook speciale pennen voor linkshandigen te koop.

Niet dwingen

Dwing een kind vooral niet met de andere hand te schrijven. Dit gaat tegen zijn motorische ontwikkeling in. Als de school geen speciale pennen of potloden voor linkshandigen verstrekt, koop ze dan zelf. Inclusief een schaar voor linkshandigen. Ook voor thuis.

tip