Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Wat leert mijn kind in groep 3?

De overgang van groep 2 naar 3 is spannend voor veel kinderen; het is de grootste stap die een kind op de basisschool maakt. Het betekent: van heel veel spelen naar langer stilzitten aan een tafel. In groep 2 is je kind al uitgebreid bezig geweest met de voorbereidende vaardigheden voor de vakken in groep 3, zoals lezen, schrijven en rekenen.

Aan het eind van de basisschool moet je kind heel veel weten en kunnen. Hoe worden die kennis en vaardigheden van groep 1 tot en met 8 opgebouwd? Wij splitsen het voor je uit.

Advertentie

Iedere school in Nederland mag zelf bepalen op welke manier en met welke lesmethodes ze invulling geven aan de kerndoelen die door het Ministerie van Onderwijs zijn vastgesteld. Maar globaal gezien leert je kind in groep 3 het volgende:

Algemene leerdoelen in groep 3

Focus op lezen

Leren lezen is voor kinderen een heel nieuwe uitdaging. Het is waar het eigenlijk allemaal om draait in groep 3. Je kind leert letter voor letter en woordje voor woordje de geschreven taal herkennen. De meeste lesmethoden beginnen met simpele drie- en vierletterwoorden, zoals maan, roos en vis. Het tempo zit er al aan het begin van het schooljaar goed in. Na de kerstvakantie kennen de meeste kinderen alle letters en kunnen ze – soms nog wat hakkelend – al korte verhaaltjes lezen. Aan het eind van groep 3 beheersen de meeste kinderen AVI E3 niveau (zie verderop). Lees hier meer over lezen in groep 3.

Echt leren schrijven

Schrijfonderwijs begint al in de kleutergroepen, op een speelse manier. Daar leert je kind wat de juiste houding is en hoe hij een pen het beste kan vasthouden. In groep 3 is het tijd voor het echte schrijfwerk. Zo leert hij meteen de leesletters die hij leert om te zetten in schrijfletters. In deze fase van het schrijfproces is de ontwikkeling van de fijne motoriek en een vloeiende schrijfbeweging belangrijk.

Tellen tot 20

In groep 1 en 2 heeft je kind al kennisgemaakt met de voorbereidende rekenvaardigheden. Een voorbeeld hiervan is ordenen, een voorwaarde om de telrij goed te kunnen begrijpen. In groep 3 leert je kind optellen en aftrekken tot twintig en gaat hij aan de slag met onder meer ruimtelijk inzicht, meten en de getallenlijn. In de klas werkt de juf of meester meestal met verschillende niveaugroepen. Sommige kinderen gaan snel, anderen hebben meer instructie nodig. Staar je niet blind op die niveaugroepen en maak je geen zorgen als je kind in een lagere groep dan gemiddeld zit. Zeker in groep 3 (en daarna) kan er nog van alles veranderen.

Sport en spel(regels)

Sociaal gezien verandert er voor je kind nu ook van alles op school. Zo leert hij met sporten de spelregels toepassen en die ook onderling handhaven. Je kind gaat ook snappen waarom er bepaalde regels zijn. Je zult bovendien merken dat je kind zich sterker gaat identificeren met leeftijdsgenootjes. Je kind krijgt nu ook te maken met onderlinge competitie en conflicten in de klas.

Samenvatting: wat leert je kind globaal in groep 3?

  • Het echte leren: vaker stilzitten en luisteren.
  • Lezen: aan het eind van groep 3 beheersen de meeste kinderen AVI E3 niveau.
  • Rekenen: onder meer optellen en aftrekken met getallen tot twintig, ruimtelijk inzicht, meten en de getallenlijn.
  • Er wordt een begin gemaakt met schrijven. De lees- en schrijfmethode sluiten meestal op elkaar aan.

Leren lezen in groep 3

Leren lezen gaat in het begin met ‘hakken en plakken’, maar al snel gaat het tempo omhoog. Eerst leert je kind de letters in afzonderlijke klanken en vervolgens plakken ze deze aan elkaar. ‘Ik’ lezen ze dus eerst als ‘iii-kkk’. In het begin leren ze zogenaamde klankzuivere woorden: woorden die je schrijft zoals ze klinken, zoals ‘kaas’ en ‘ik’. Later in groep 3 leren ze ook dat je woorden soms anders uitspreekt dan hoe de losse letters klinken: bijvoorbeeld dat je ‘hond’ uitspreekt als ‘hont’.

Leestechniek toetsen

Bij leren lezen in groep 3 ligt de nadruk eerst op correct lezen, daarna gaat het over op vloeiend en vlot lezen. Kinderen hoeven nu nog niet te weten wat er inhoudelijk staat. Begrijpend lezen komt pas in groep 4 aan de orde.

Op school wordt regelmatig getest hoe ver je kind is met lezen. Doorgaans gebeurt dat met twee toetsen. De DMT (Drie-Minuten-Toets) test hoe snel je kind leest en of dat correct is. Daarnaast meet de school het niveau van de leestechniek. Oftewel: hoe goed kan je kind stil lezen en weet hij wat er staat? Uit beide toetsen komt het AVI-niveau, dat aangeeft hoe ver je kind is met lezen.

Oefenen met AVI

Als je kind halverwege het schooljaar AVI-niveau ‘Midden groep 3’ heeft, is hij  op gemiddeld niveau. Hij kan dan ook al AVI-niveau ‘Eind groep 3’ hebben, wat betekent dat hij iets vooruit is. Handig om te weten: in de meeste boeken voor beginnende lezers staat het AVI-niveau aangegeven. Kies voor thuis niet te moeilijke boeken uit en ga samen lezen. Hou het gezellig – vijftien tot twintig minuten is genoeg – en maak er een spelletje van. Lees bijvoorbeeld om beurten een bladzijde.

Veilig leren lezen

Op veel basisscholen wordt de methode Veilig leren lezen gebruikt. Deze methode heeft drie verschillende niveaus: zon (kinderen met een leesvoorsprong), maan (gemiddelde leerlingen) en ster (zwakke lezers). Kinderen die moeite hebben met leren lezen, krijgen extra aandacht van de leerkracht. Maak je niet gelijk zorgen als je kind iets meer moeite heeft met lezen. Niet alle kinderen leren het even snel. Vaak valt het kwartje na een tijdje opeens, en gaat je kind met sprongen vooruit.

Je kind helpen met leren lezen

Zelfs voordat je kind in groep 3 zit, kun je al oefeningen doen die kunnen helpen het lezen sneller op te pikken. Beginnen met lezen kan met een paar tips al makkelijker worden. Voor sommige kinderen is leren lezen geen probleem. Als je kind er meer moeite mee heeft, kun je hem een beetje helpen.

  • Samen lezen: probeer elke dag een stukje samen te lezen, tien tot vijftien minuten is al genoeg. Doe dit het liefst op een vast tijdstip, zodat het een routine wordt. Elke dag kort lezen heeft meer effect dan elke week een uur. Heeft je kind moeite met een moeilijk woord? Zeg het dan voor en laat het hem opnieuw lezen. Je kind onnodig laten worstelen met het woord heeft geen zin. Sluit het lezen leuk af, bijvoorbeeld door zelf nog een stukje voor te lezen.
  • In koor:een leuke methode om te leren lezen is de voor-koor-zelf-methode. Eerst lees jij de tekst voor, je kind wijst de woorden aan die jij leest. Daarna lees je de tekst samen hardop in koor. En vervolgens leest je kind de tekst zelf voor. Leuk en effectief.
  • Leesboekjes:koop of leen (in de bibliotheek) leesboekjes die je kind zelf kan lezen. Je kunt er een leuk uitstapje van maken om de boeken uit te zoeken. Aan de hand van het AVI-niveau van je kind kun je de juiste boeken kiezen.
  • Lees-apps: er bestaan allerlei leuke apps om lezen mee te oefenen. Deze helpen bijvoorbeeld met het leren van letters en woorden.

Samenvatting: lezen in groep 3

Lezen in groep 3 gaat dus in stappen. Tot de kerstvakantie gaat het vooral om het schrijven en lezen van letters. In de tweede helft van het schooljaar ligt de nadruk op lezen. Eind groep 3 zitten de meeste kinderen op niveau AVI-E3.

  • Tot de kerstvakantie: alfabet leren, verschil tussen klinkers, medeklinkers en tweetekenklanken (bijvoorbeeld ‘au’ en ‘ei’). Oefenen met schrijven en lezen van de letters.
  • Na de kerstvakantie: nadruk op lezen, aan het eind van schooljaar zitten de meeste kinderen op AVI-E3 (Eind groep 3).

Leren rekenen in groep 3

Erbij en eraf, plus en min; misschien is je kind in groep 1 en 2 al spelenderwijs met deze begrippen in aanraking gekomen. Vanaf nu wordt het werken met cijfers serieus. De basisbegrippen van het rekenen worden tegenwoordig vaak met behulp van leuke, interessante verhaaltjes aan je kind aangeboden.

Op de vingers natellen

Je kind leert optellen en aftrekken met getallen tot en met twintig. Dat mogen ze nog even doen met hun vingers, maar ze kunnen er ook een rekenrek bij gebruiken. Daarna gaan ze sommen uit hun hoofd maken. Daarnaast leren kinderen wat getallen betekenen, bijvoorbeeld telefoonnummers en huisnummers, en introduceert de leerkracht begrippen als halveren en verdubbelen. En ze leren hoe je van 1 tot 100 telt.

Vermenigvuldigen en klokkijken

In groep 3 krijgen kinderen ook een introductie van vermenigvuldigen en klokkijken. Wat vermenigvuldigen betreft krijgen kinderen vragen als ‘Hoeveel groepjes zie je?’. Klokkijken begint met de hele en de halve uren.

Show me the money

Ook heel praktisch: lessen over geld. Ze leren wat een euro is, hoe die eruit ziet en dat je een twee-euromunt kunt inwisselen voor twee munten van één euro. Daarnaast leren ze bedragen tot tien euro te tellen met munten van één en twee euro en het betalen met deze munten komt uitgebreid aan bod. Vervolgens worden ook de biljetten van vijf, tien en twintig euro geïntroduceerd. Zo leer je je kinderen thuis om te gaan met geld.

Meten is weten

Tot slot is er aandacht voor meetkunde. In groep 3 meten de kinderen met natuurlijke maten. Het doen en ervaren is hierbij belangrijk. Je kind krijgt bijvoorbeeld de opdracht om van twee dingen één heel ding te maken, of te bouwen met blokken.

Samenvatting: rekenen in groep 3

  • Tot de kerstvakantie: werken met de getallen één tot tien, verkennen van elf tot twintig (met telraam of andere hulpmiddelen).
  • Na de kerstvakantie: werken met de getallen één tot twintig, verkennen tot honderd, minder hulpmiddelen, meer uit het hoofd rekenen.

Leren schrijven in groep 3

Tegelijk met lezen leert je kind in groep 3 schrijven. De leerkracht let ook op een goede zit- en schrijfhouding, papierligging en potloodhantering. Kinderen moeten leren om het potlood boven het afgeslepen deel tussen duim en wijsvinger vast te houden. Het potlood ligt daarbij op de middelvinger. Dit is allemaal belangrijk voor het ontwikkelen van een duidelijk leesbaar handschrift.

Veel oefenen

Makkelijke letters als de ‘o’ en de ‘i’ komen het eerst aan de orde. Schrijven leert je kind vooral door veel te oefenen. Hij gaat vanaf nu dan ook hele schriften vol schrijven, met eerst nog bibberige, ongecontroleerde letters, die gaandeweg het schooljaar steeds netter worden.

Voorkomen van schrijfkramp

Het gaat niet alleen om netjes binnen de lijntjes mooie letters maken. De juf of meester geeft in de klas ook oefeningen om de schrijfmotoriek te verbeteren en bijvoorbeeld schrijfkramp te voorkomen. Herkenbaar van vroeger!

Fijne motoriek oefenen

Bij het leren schrijven is het belangrijk dat de fijne motoriek goed is ontwikkeld. De fijne motoriek gaat over vaardigheden om precieze werkjes te doen, zoals kralen rijgen, kleuren, haren kammen en figuurtjes uitknippen of -prikken. Als het nog niet zo wil vlotten met schrijven, kun je deze dingen thuis oefenen.

Rechts- of linkshandig?

Naar schatting acht tot dertien procent van alle mensen is linkshandig. Dat zijn in elke klas gemiddeld zo’n drie kinderen. Linkshandigheid komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes: ruim tien procent van de jongens tegen ruim zes procent van de meisjes. Of een kind links- of rechtshandig is, wordt meestal rond zijn zesde jaar pas duidelijk. Veel kinderen hebben in groep 1 en 2 al een duidelijke voorkeur voor een bepaalde hand, maar er zijn ook kinderen die het blijven afwisselen.

Als je kind linkshandig blijkt te zijn, is dat geen enkel punt. Zo’n vijftig jaar geleden werden kinderen nog gedwongen toch rechts te leren schrijven, maar tegenwoordig weten leerkrachten hoe ze deze kinderen moeten begeleiden bij het leren schrijven. Er zijn ook speciale pennen voor linkshandigen te koop.

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.


Maaike de Boer

Onderwijsdeskundige

Maaike de Boer is initiatiefneemster van Wijzeroverdebasisschool.nl, auteur van meerdere oefenboeken rekenen en ze werkte mee aan het leerzame spel ‘Rekenen met je kleuter - voor fijne, leerzame gesprekjes aan de keukentafel’. Het is de missie van Maaike om ouders te ondersteunen bij het begeleiden van hun kind op de basisschool.