reisziekte

Misselijk op de achterbank: tips tegen reisziekte

Als je kind last heeft van reisziekte, kan hij misselijk en duizelig worden of gaan overgeven. Reizen met de auto, boot of het vliegtuig is voor hem dan ook niet leuk. Wat is de oorzaak van reisziekte en hoe kun je de klachten zoveel mogelijk voorkomen?

Wat is reisziekte?

Reisziekte, ook wel kinetose of bewegingsziekte genoemd, is een verzamelnaam voor wagenziekte, zeeziekte en luchtziekte. Dit betekent dat je kind ziek kan worden als hij in een bewegend voertuig zit, zoals de auto, bus, trein, tram, op een boot of in het vliegtuig. Ook kan je kind in een bewegende lift, draaimolen, achtbaan of op een schommel last hebben van reisziekte. Bij sommige kinderen speelt reisziekte op als ze met een 3D-bril naar een film kijken of computerspelletjes spelen.

Advertentie

Oorzaak reisziekte

Reisziekte heeft te maken met de verwerking van informatie die via de ogen, spieren en evenwichtsorganen naar de hersenen gaat. De evenwichtsorganen zitten aan beide kanten van ons hoofd, bij de oren, en registreren de positie en beweging van ons lichaam. De evenwichtsorganen werken samen met de ogen en de spieren en geven informatie door aan de hersenen. Op basis daarvan bepalen de hersenen je positie in de ruimte en voorspellen ze hoe deze positie het volgende ogenblik zal zijn. Wanneer de hersenen tegenstrijdige signalen binnenkrijgen, bijvoorbeeld doordat je evenwichtsorganen beweging merken terwijl je het voertuig niet vooruit ziet gaan, kun je misselijk of duizelig worden.

Voorbeeld normale situatie

Als je kind fietst, ziet hij waar hij naartoe gaat. Hij ziet wat er in de verte is en links en rechts van hem. De evenwichtsorganen en spieren zorgen er samen voor dat je kind goed op zijn fiets blijft zitten en niet omvalt. Dreigt je kind te ver naar links te gaan? Dan gaan er signalen naar de hersenen, die vervolgens de spieren zo aansturen dat je kind weer goed op de fiets gaat zitten. Al deze informatie klopt met elkaar in het brein.

Voorbeeld reisziekte

Als je kind achter in de auto zit, kan hij vaak niet goed zien waar hij naartoe gaat. Zijn evenwichtsorganen krijgen informatie binnen dat zijn positie telkens verandert, maar zijn lichaam beweegt met de auto mee en hij ziet niet dat de auto beweegt ten opzichte van de horizon. Voor de ogen lijkt het alsof je kind stilzit. Kortom: zijn hersenen raken in de war en je kind voelt zich beroerd.

Lees meer: EHBO bij baby’s en kinderen: 4 stappen die iedereen moet kennen

Symptomen van reisziekte

Je merkt aan je kind dat hij last krijgt of heeft van reisziekte als hij tijdens de reis:

  • veel gaapt of zucht
  • gaat zweten
  • bleek wordt
  • snel of diep ademhaalt
  • slap en lusteloos is
  • duizelig is
  • hoofdpijn heeft
  • last heeft van winderigheid
  • nergens meer interesse in heeft
  • misselijk is en/of moet overgeven

Niet alle symptomen komen bij elk kind voor. Sommige kinderen worden alleen misselijk en hoeven niet over te geven. Ook kan het zijn dat jouw kind zich alleen beroerd voelt als hij op de achterbank van een auto zit en niet als hij voorin zit. Reisziekte is niet schadelijk en gaat vanzelf over als de reis weer voorbij is, maar vervelend is het wel. Als je kind zich nog steeds ziek voelt als hij is uitgestapt, kun je hem het beste even stil laten zitten of liggen tot hij zich weer beter voelt.

Tips om klachten te verminderen

Je kind kan zich door reisziekte erg beroerd voelen. Hier lees je een paar handige tips om de klachten te verminderen.

Voordat je op reis gaat:

  • Zorg dat je kind uitgerust op reis gaat. Kinderen die moe zijn, zijn gevoeliger voor reisziekte.
  • Laat je kind voor vertrek een kleine maaltijd eten. Kinderen met een lege of volle maag voelen zich sneller beroerd tijdens het reizen. Geef bijvoorbeeld een boterham en wat water, yoghurt met muesli en/of fruit of een kleine warme maaltijd. Dit vermindert de gevoeligheid van de maag.
  • Sommige kinderen hebben meer last van reisziekte als ze net frisdrank hebben gedronken. Als je dat weet, geef je kind dan liever een beker melk of een glas water.
  • Als het kan, laat je kind dan voorin zitten (in een veilig autostoeltje). Als je kind goed kan zien waar jullie naartoe rijden, krijgt hij minder snel klachten.
  • Gaat je kind op de achterbank? Laat hem dan in het midden zitten, zodat hij naar een vast punt in de verte kan kijken. Reisziekte is erger als je de horizon niet kunt zien.
  • Kies een plek in het midden van het vliegtuig (bij de vleugels) of de boot. Daar is de beweging het minst.
  • Laat je kind in een bus of trein niet achteruit rijden. Kies in de bus een plek voorin, daar beweegt de bus het minst.
  • Neem zakjes, poetsdoekjes en een extra set kleding mee voor als je kind moet overgeven.
  • Reist je kind met iemand anders mee, vertel diegene dan dat je kind last heeft van reisziekte. Ze kunnen hier rekening mee houden en je kind bijvoorbeeld voorin of in het midden op de achterbank laten zitten.

Extra tip: ’s Nachts rijden kan helpen. Je moet er als ouder natuurlijk wel tegen kunnen, maar het scheelt als je ’s avonds of ’s nachts gaat rijden. De temperatuur in de zomer is dan lager en de kans is groter dat je kind in slaap valt. Bovendien heb je ’s nachts geen last van files, waardoor je in een gelijkmatig tempo door kunt blijven rijden.

Lees meer: Zo vlieg je stressvrij vliegen met kinderen

Tijdens de reis

  • Laat je kind tijdens een lange rit over de dag verspreid minstens drie lichte maaltijden eten. Zorg dat je gezonde tussendoortjes bij de hand hebt, zoals fruit en crackers. Vette snacks of snoep kun je beter niet geven.
  • Rijd rustig en probeer niet te veel op te trekken, hard te remmen, in te halen of scherpe bochten te nemen. Hoe rustiger de bewegingen van de auto, hoe minder kans op misselijkheid. Dus heb je de keuze tussen een leuk pittoresk hobbelwegje met veel bochten of een strakke, gladde snelweg, kies dan de laatste optie.
  • Toeristische routes zijn misschien leuk om te rijden, maar voor een kind met reisziekte is de rit over de snelweg het prettigst.
  • Zie je je kind veel met zijn hoofd bewegen, vertel hem dan dat hij zijn hoofd beter stil kan houden.
  • Probeer je kind te laten slapen tijdens de reis, want dan hoeft hij zijn evenwicht niet te bewaren en kunnen de klachten verdwijnen. Neem een kussentje en zijn knuffel voor hem mee.
  • Zorg voor voldoende frisse lucht in de auto. Zet het raam een klein stukje open en laat de verwarming uit.
  • Stop regelmatig bij een lange autorit. Haal samen een frisse neus, ga even naar de wc, eet en/of drink wat en laat je kind even vrij bewegen.
  • Zijn jullie op een boot? Zoek dan het midden op. Kun je naar buiten? Doe dit dan regelmatig: het helpt als je kind de horizon kan zien en frisse lucht krijgt.
  • Spanning kan de klachten verergeren. Probeer je kind af te leiden. Praat met hem, zing liedjes of doe een simpel spelletje waarbij hij niet hoeft rond te kijken, zoals dierennamen opnoemen.
  • Laat je kind niet lezen, schrijven, gamen of naar een beeldscherm staren. Wat zijn ogen registeren is dan zo anders dan wat zijn evenwichtsorganen merken. Daar kan hij extra duizelig en misselijk van worden.

Lees meer: 20x de leukste spelletjes voor op de achterbank

Medicijnen tegen reisziekte

Heb je alle tips al een keer bij je kind geprobeerd, maar blijft hij zich beroerd voelen tijdens het reizen? Neem dan contact op met je huisarts of ga naar een apotheek voor advies. Er zijn pillen tegen reisziekte te koop, maar veel middelen zijn niet geschikt voor jonge kinderen. Ook bestaan er pleisters met de stof scopolamine, een medicijn tegen misselijkheid. Maar scopolamine is alleen geschikt voor mensen ouder dan 18.

Laat je dus goed informeren en lees voor gebruik altijd de bijsluiter.

Ook zijn er speciale polsbandjes te koop, zogenaamde acupressuurbandjes. Een plastic knopje in deze polsbandjes zorgt voor een zachte druk op drukpunten in de pols. Dit zou misselijkheid kunnen tegengaan, maar dit is niet wetenschappelijk bewezen.

Reisziekte bij je baby

Bij kinderen jonger dan twee jaar komt reisziekte zelden voor. Mocht jouw baby wel één of meerdere symptomen hebben tijdens het reizen, dan kun je het volgende doen:

  1. Probeer te reizen als je baby moet slapen, want dan heeft hij minder last van reisziekte. Hier lees je meer handige informatie en tips over vliegen met een baby.
  2. Neem extra zakjes, poetsdoekjes en een setje kleding mee om je kind te verschonen als hij heeft gespuugd.
  3. Tijdens de reis kun je een hydrofiele doek over zijn lijfje leggen, zodat zijn kleding niet vies wordt als hij spuugt.
  4. Heeft je baby overgegeven? Geef hem daarna een paar slokjes water om te voorkomen dat je baby uitgedroogd raakt.

Tip: Zo vervoer je je baby veilig in de auto

Kan je kind over reisziekte heen groeien?

Reisziekte komt vooral voor bij kinderen tussen de twee en tien jaar. Dit kan komen omdat de evenwichtsorganen nog niet goed zijn ontwikkeld. Hoe ouder je kind is, hoe beter zijn evenwichtsorganen zijn ontwikkeld en hoe meer hij went aan de bewegingen tijdens het reizen. Je kind kan dus over reisziekte heen groeien. Al zijn er mensen die altijd last houden van reisziekte en sommigen hebben er nauwelijks last van. Dit komt waarschijnlijk doordat de verbinding tussen het evenwichtssysteem en het systeem dat voor misselijkheid zorgt niet bij iedereen even sterk is.