medicijnen zwanger

Medicijnen tijdens de zwangerschap

Ook als je zwanger bent, kan het zijn dat je geneesmiddelen nodig hebt. Maar is dat niet gevaarlijk voor je baby? Mag je bijvoorbeeld paracetamol en ibuprofen als je zwanger bent? Alles wat je moet weten over het gebruik van medicijnen tijdens de zwangerschap.

Effect medicijnen op je ongeboren baby

Of je nou medicijnen neemt in de vorm van pillen, poeders of een drankje, de werkzame stoffen komen vrijwel altijd in je bloed terecht. Dat geldt ook voor andere toedieningsvormen zoals crèmes, oogdruppels, zetpillen en neusspray. En wat in jouw bloed komt, komt via de placenta ook bij je baby terecht. Het is daarom belangrijk om te weten welke medicijnen je wel en juist niet mag gebruiken als je zwanger bent. Zeker als je tussen de drie en twaalf weken zwanger bent, kan het effect van verkeerd medicijngebruik groot zijn op je baby. In deze periode worden de organen aangelegd en is je kind extra gevoelig voor schadelijke stoffen.

Schadelijk of onschadelijk?

Voordat je medicijnen gebruikt, is het dus belangrijk om te checken of ze al dan niet schadelijk kunnen zijn voor je baby. Van sommige geneesmiddelen is het bekend dat ze absoluut negatieve gevolgen kunnen hebben op een ongeboren kind. Andere medicijnen kunnen zonder problemen worden gebruikt als je zwanger bent. Lees in elk geval altijd goed de bijsluiter voordat je medicijnen gebruikt. Twijfel je, vraag dan je arts, apotheker of verloskundige om advies.

Advertentie

Paracetamol, ibuprofen en andere pijnstillers

Paracetamol

Zwanger en heb je hoofdpijn of griep? Dan kun je paracetamol gebruiken. Paracetamol heeft een koortswerende en pijnstillende werking en nauwelijks bijwerkingen. Uit onderzoek is gebleken dat paracetamol de meest veilige pijnstiller is tijdens de zwangerschap. Wel is het advies om het alleen te gebruiken als je het echt nodig hebt, zo kort mogelijk en in de laagst mogelijke dosering.

Ibuprofen, naproxen en diclofenac

Ibuprofen, naproxen en diclofenac zijn ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s) die vaak worden gebruikt als paracetamol niet voldoende werkt. Deze medicijnen zijn minder onschuldig voor je baby.

Zo kan het gebruik in het begin van je zwangerschap mogelijk de kans vergroten op een miskraam, of leiden tot een hartafwijking of een aangeboren maagafwijking (gastroschisis ) bij je baby. Bij incidenteel gebruik en normale doseringen lijkt het risico echter zeer klein. Als je deze pijnstillers in het derde trimester gebruikt, kan het zorgen dat weeën niet doorzetten en voor extra bloedverlies bij de bevalling. Bij je baby kan het leiden tot: problemen met de bloedsomloop zorgen, bloedstollingsstoornissen, een afwijkende nierfunctie of een te hoge druk in de longen. NSAID’s mogen daarom niet gebruikt worden in het derde trimester, tenzij je arts anders beslist.

Aspirine

Een aspirine nemen, lijkt onschuldig maar het is toch wat anders dan het nemen van een paracetamol. De werkzame stof in aspirine is acetylsalicylzuur. In lage doseringen (80-100 mg) wordt dit middel gebruikt als bloedverdunner. In hoge doseringen (300-600 mg) wordt het soms nog gebruikt als pijnstiller, maar dat heeft niet de voorkeur als je zwanger bent. Voor deze hoge doseringen aspirine gelden namelijk dezelfde risico’s en adviezen als voor NSAID’s; als paracetamol onvoldoende werkt, kan het af en toe kortdurend gebruikt worden (in het eerste en tweede trimester), of als iemand het op recept van een arts gebruikt bijvoorbeeld.

Check dit overzicht met welke medicijnen wel oké zijn en welke je absoluut niet moet nemen

Chronische ziektes en medicijngebruik

Soms heb je als je zwanger bent geen keuze en moet je medicijnen gebruiken omdat je bijvoorbeeld een chronische ziekte hebt, zoals diabetes mellitus, hypertensie, epilepsie of astma. Hetzelfde geldt als je depressief bent of ergens anders aan lijdt waardoor een gewoon leven zonder medicatie nagenoeg onmogelijk is. De medicatie wordt dan zo aangepast of ingesteld door de huisarts of specialist, dat het risico voor jou en de baby zo klein mogelijk is.

Medicijngebruik bij infecties

Heb je tijdens je zwangerschap een urineweginfectie of een andere infectie, dan kan het zijn dat je antibiotica voorgeschreven krijgt. Dit gebeurt bij zo’n 20 procent van alle zwangere vrouwen. Het effect en het mogelijke risico van het nemen van zo’n kuur verschilt per middel. Natuurlijk weet je arts precies wat je wel en niet mag, maar hierbij alle mogelijke antibiotica op een rij die je wel of juist niet mag gebruiken:

  • De penicillines, cefalosporines en erytromycine kunnen worden gebruikt. Met deze middelen is jarenlange ervaring.
  • Trimethoprim – een foliumzuurantagonist – wordt bij voorkeur niet tijdens het eerste trimester voorgeschreven. Als dat toch gebeurt, dan altijd in combinatie met 0,5 mg foliumzuur.
  • Tetracyclines worden niet voorgeschreven tijdens het tweede en derde trimester.
  • Ook aminoglycosiden mogen niet worden gebruikt tijdens de zwangerschap, tenzij dit strikt noodzakelijk wordt geacht.
  • Het gebruik van chinolonen wordt afgeraden tijdens het tweede en derde trimester.

Meer lezen: Antibiotica tijdens je zwangerschap, hoe gevaarlijk is dat?

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

 

Annerose van der Mijle

Apotheker

Annerose van der Mijle is apotheker en is werkzaam als wetenschappelijk medewerker bij de Teratologie Informatie Service (TIS), onderdeel van Bijwerkingencentrum Lareb. De TIS is het kenniscentrum op het gebied van mogelijke effecten van geneesmiddelgebruik op de zwangerschap, het ongeboren kind en de borstvoeding.