Medicijnen tijdens de zwangerschap

Medicijnen tijdens de zwangerschap

Ook als je zwanger bent, kan het zijn dat je geneesmiddelen nodig hebt. Maar is dat niet gevaarlijk voor je baby? Mag je bijvoorbeeld paracetamol en ibuprofen als je zwanger bent? Alles dat je moet weten over het gebruik van medicijnen tijdens de zwangerschap.

Effect medicijnen op je ongeboren baby

Of je nou medicijnen neemt in de vorm van pillen, poeders of een drankje, de werkzame stoffen komen altijd in je bloed terecht. Dat geldt óók voor andere toedieningsvormen zoals crèmes, oogdruppels, zetpillen en neusspray. En wat in jouw bloed komt, komt via de placenta ook bij je baby terecht. Het is daarom belangrijk om te weten welke medicijnen je wel en juist niet gebruikt als je zwanger bent. Zeker als je tussen de drie en twaalf weken zwanger bent, kan het gevolg van verkeerd medicijngebruik groot zijn op je baby. In deze periode worden de organen aangelegd en is je kind extra gevoelig voor schadelijke stoffen.

Schadelijk of onschadelijk?

Het is dus belangrijk om voordat je medicijnen gebruikt, te checken of ze al dan niet schadelijk kunnen zijn voor je baby. Van sommige geneesmiddelen is het bekend dat ze absoluut schadelijk kunnen zijn voor een ongeboren kind. Andere medicijnen kunnen zonder problemen worden gebruikt als je zwanger bent. Wanneer niet bekend is of een geneesmiddel schadelijk is voor een foetus, kan je beter geen enkel risico nemen en dit middel niet gebruiken. Lees in elk geval altijd goed de bijsluiter voordat je medicijnen gebruikt. Twijfel je, vraag je huisarts, apotheker of verloskundige dan om advies.

Paracetamol, ibuprofen en andere pijnstillers

Paracetamol

Zwanger en hoofdpijn of griep, dan kan paracetamol geen kwaad. Paracetamol heeft een koorts remmende en pijnstillende werking en nauwelijks bijwerkingen. Uit onderzoek is gebleken dat paracetamol ook veilig gebruikt kan worden tijdens de zwangerschap. Wel is het advies om niet meer dan 6 pillen van 500 mg per dag in te nemen. Kies wel voor de variant zonder coffeïne of codeïne, want dat is wel weer slecht voor je baby.

Ibuprofen, naproxen en diclofenac

Ibuprofen, naproxen en diclofenac zijn ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s) die vaak worden gebruikt als paracetamol niet voldoende werkt. Deze medicijnen zijn minder onschuldig en kun je beter niet gebruiken als je zwanger bent om elk risico te vermijden.

Zo kan het gebruik in het begin van je zwangerschap de kans vergroten op een miskraam of hart- of een aangeboren maagafwijking (gastroschisis ) bij je baby. Gebruik in het derde trimester kan zorgen voor de weeën niet doorzetten en bij de baby voor hartproblemen, bloedstollingsstoornissen, een gestoorde nierfunctie, een te hoge druk in de longen of een hartklepafwijking.

Uit recent onderzoek blijkt dat het gebruik van ibuprofen tijdens het eerste semester van de zwangerschap, invloed heeft op de ontwikkeling van de eierstokken van de ongeboren baby. Dat effect lijkt zelfs al na twee dagen op te treden, dus slik voor de zekerheid geen ibuprofen als je zwanger bent.

Aspirine

Een aspirine nemen, lijkt onschuldig maar het is toch even wat anders dan het nemen van een onschuldig paracetamolletje. De werkzame stof in aspirine is acetylsalicylzuur. In lage doseringen (80-100 mg) wordt dit middel gebruikt als bloedverdunner. In hoge doseringen (300-600 mg) wordt het soms nog gebruikt als pijnstiller, maar dat is geen goed idee als je zwanger bent. Aspirine kan net als de NSAID’s schadelijke gevolgen hebben voor jou en je baby.

Chronische ziektes en medicijngebruik

Soms heb je als je zwanger bent geen keuze en moet je medicijnen gebruiken omdat je bijvoorbeeld een chronische ziekte hebt, zoals diabetes mellitus, hypertensie, epilepsie of astma. Hetzelfde geldt als je depressief bent of ergens anders aan lijdt waardoor een gewoon leven zonder de medicatie nagenoeg onmogelijk is. De medicatie wordt dan zo aangepast of ingesteld door de huisarts of specialist, dat het risico voor jou en de baby zo klein mogelijk is.

Medicijngebruik bij infecties

Heb je tijdens je zwangerschap een urineweginfectie of een andere infectie, dan kan het zijn dat je antibiotica voorgeschreven krijgt. Dit gebeurt bij zo’n 20% van alle zwangere vrouwen. Het effect en het mogelijke risico van het nemen van zo’n kuur verschilt per middel. Natuurlijk weet je huisarts precies wat je wel en niet mag, maar hierbij alle mogelijke antibiotica op een rij die je wel of juist niet mag gebruiken:

  • De penicillines, cefalosporines en erytromycine kunnen veilig worden gebruikt. Met deze middelen is jarenlange ervaring.
  • Trimethoprim, een foliumzuurantagonist, worden bij voorkeur niet tijdens het eerste trimester voorgeschreven. Als dat toch gebeurt, dan altijd in combinatie met 0,5 mg foliumzuur.
  • Tetracyclines worden niet voorgeschreven tijdens de zwangerschap.
  • Ook aminoglycosiden, chlooramfenicol en chinolonen mogen niet worden gebruikt tijdens de zwangerschap.