Is het zo dat: hoe meer vitaminen je slikt, hoe beter dit is?
Fabel. Als je zwanger bent, heb je een hogere vitaminebehoefte dan normaal. Vitaminen zijn belangrijk voor een goede ontwikkeling van de baby en de placenta. Maar dat wil niet zeggen dat je tijdens je zwangerschap moet proberen om maar zo veel mogelijk vitaminen binnen te krijgen. Als het gaat om vitamine A bijvoorbeeld moet je oppassen. Een beetje vitamine A heb je als zwangere wel nodig. Het is belangrijk voor de ontwikkeling van de ogen, het ruggenmerg en de longrijping van de baby.
De aanbevolen dagelijkse dosis voor zwangeren, 750 microgram, haal je uit je dagelijkse voeding als je gezond en gevarieerd eet. Maar een teveel aan vitamine A geeft kans op aangeboren afwijkingen bij de baby, zoals oog- of hartproblemen. Zwangeren mogen daarom niet meer dan 3000 microgram vitamine A per dag binnenkrijgen. Omdat vitamine A in de lever van mensen en dieren wordt opgeslagen, bevatten leverproducten veel vitamine A. Met één boterham belegd met leverworst of paté krijg je ongeveer 800 tot 1200 microgram vitamine A binnen. Daarom is het advies om tijdens je zwangerschap geen lever te eten. Leverproducten, zoals smeerleverworst op brood, mag je maximaal een keer per week nemen.
Lees meer: Multivitamine tijdens zwangerschap: wat heb je nodig?
Helpt voldoende vitamine C bloedarmoede te voorkomen?
Feit. Ook vitamine C is belangrijk als je zwanger bent. Je hoeft hier geen supplement voor te nemen als je gezond eet. Toch is het tijdens je zwangerschap aan te raden een beetje op te letten dat je er voldoende van binnenkrijgt. Vitamine C stimuleert de ijzeropname. Het kan een ijzertekort of zelfs bloedarmoede voorkomen. Zeker als je zwanger bent, heb je voldoende ijzer nodig. Omdat je tijdens je zwangerschap zo’n vijftig procent meer bloed hebt, ligt bloedarmoede eerder op de loer.
In dierlijke voedingsproducten, zoals vlees(waren), zit veel ijzer. Je lichaam neemt hier gemakkelijker ijzer uit op dan uit plantaardige bronnen, zoals graanproducten. Het is daarom belangrijk om bij elke maaltijd iets met vitamine C, zoals groente of fruit, te eten of te drinken als je zwanger bent. Maar let op: drink liever geen thee, koffie of melk bij de maaltijd. Deze dranken remmen de ijzeropname juist af.
Lees ook: Zwanger en (extra) vitamine C: dit moet je weten
Heb je na de bevalling geen extra vitaminen meer nodig?
Feit. Na de bevalling krijg je met een gezonde en gevarieerde voeding alle benodigde voedingsstoffen binnen. Daarom hoef je als je voldoende, gezond en gevarieerd eet volgens de Schijf van Vijf, niet bang te zijn voor een tekort aan vitamines, mineralen of vetzuren. Ook als je borstvoeding geeft, hoef je geen extra vitaminen te nemen. Wel komt hier in de toekomst mogelijk verandering in. De Gezondheidsraad werkt aan een advies over vitamine D bij borstvoeding. Mogelijk wordt dit over een tijdje wel aangeraden aan vrouwen die borstvoeding geven.
Lees ook: Wat mag je niet eten als je zwanger bent?
Moet elke zwangere vrouw een multivitamine slikken?
Fabel. Je lichaam neemt veel voedingsstoffen tijdens de zwangerschap een stuk efficiënter op. Als je gezond eet, heb je daarom geen complete multivitamine nodig.
Wel zijn twee specifieke supplementen cruciaal:
Foliumzuur: Dit verkleint de kans op een open ruggetje of schisis. Slik dit vanaf vier weken voordat je zwanger wilt worden tot je tien weken zwanger bent.
Vitamine D: Slik dit de hele zwangerschap. Het helpt bij de botopbouw van je baby en verlaagt het risico op zwangerschapsdiabetes en een laag geboortegewicht.
Lees ook: Levertraan tijdens de zwangerschap? Liever niet
Is een supplement nodig als je extreem misselijk bent?
Feit. Heb je veel last van zwangerschapsmisselijkheid en ben je bang dat je te weinig voedingsstoffen binnenkrijgt? Als je doorgaans gezond eet, dan hoef je er niet direct bang voor te zijn dat je tekorten hebt door zwangerschapsmisselijkheid. Je lichaam legt een voorraad aan van in vet oplosbare vitaminen A, D, E en K. Ben je heel erg misselijk, maar heb je altijd gezond gegeten, dan heb je niet ineens een tekort. Zeker als de misselijkheid een korte periode duurt.
Ben je vrijwel de hele zwangerschap misselijk, dan is het wellicht wel verstandig om een multivitaminepil te nemen. Kies er dan altijd een die speciaal bestemd is voor zwangere vrouwen, adviseert het Voedingscentrum. Neem je een vitaminesupplement voor zwangeren, let erop dat je dan niet ook nog extra vitamine D en foliumzuur neemt, want deze zitten daar al in.
Krijg je genoeg foliumzuur binnen als je veel spinazie eet?
Fabel. De foliumzuurpillen die je moet slikken als je zwanger bent, bevatten de synthetische vorm van vitamine B11. Vitamine B11 zit ook in onze voeding. Spinazie, broccoli en spruitjes zitten er vol mee. Net als volkoren producten zoals brood. Toch heeft het geen zin om hier heel veel van te eten om aan de voor zwangeren (en vrouwen die zwanger willen worden) benodigde hoeveelheid extra vitamine B11 te komen. Voeding bevat namelijk de natuurlijke variant van vitamine B11, folaat genoemd. En ons lichaam kan folaat niet zo goed opnemen. Dat gaat veel beter met de synthetische variant van de vitamine, oftewel foliumzuur.
Lees ook: Foliumzuur slikken voor en tijdens je zwangerschap
Vergroot een tekort aan vitamine D de kans op vroeggeboorte?
Feit. Vitamine D is belangrijk voor de ontwikkeling van het skelet van je baby, maar dat niet alleen. Heb je als zwangere een tekort aan vitamine D, dan lijkt dit de kans te vergroten dat je baby te vroeg wordt geboren. Zo vonden onderzoekers van de Universiteit van Pittsburgh dat zwangeren met lage vitamine D-niveaus in het bloed anderhalf keer vaker voor 37 weken zwangerschap bevielen dan vrouwen met hoge vitamine D-niveaus. Of het vitamine D-tekort de oorzaak was voor de vroeggeboorten, weten de Amerikanen niet zeker. Mogelijk beschermt vitamine D de placenta tegen een bacteriële infectie, die een vroeggeboorte kan opwekken.
Lees meer: Hoeveel koffie en thee als je zwanger bent?
Maak je zelf genoeg vitamine D aan als je veel in de zon bent?
Fabel. Hoewel je lichaam vitamine D aanmaakt door zonlicht en je het uit vette vis, roomboter en eieren haalt, kampt zo’n 15 procent van de westerse vrouwen in Nederland met een tekort.
Voor niet-westerse vrouwen ligt dit percentage zelfs op 75 procent. Een donkere huid is minder efficiënt in het aanmaken van vitamine D. Ook kledingkeuze (minder onbedekte huid) speelt een rol. Het advies blijft dan ook voor élke zwangere vrouw staan: slik gedurende je hele zwangerschap een vitamine D-supplement van 10 microgram.
Zie ook: Vitamine K en D: wat heeft je baby (extra) nodig en waarom?
