Heeft mijn kind overgewicht?

Heeft mijn kind overgewicht?

Hoe weet je of je kind te zwaar is? En wat kan je aan eventueel overgewicht doen? Is het verstandig om je kind op een dieet te zetten? Of is een beetje overgewicht niet zo erg?

Wanneer heeft je kind overgewicht?

Hoe weet je of je kind overgewicht heeft? Net als bij volwassenen is voor kinderen het bepalen van de BMI (Body Mass Index) een snelle en gemakkelijke methode om te bepalen of je kind een gezond of afwijkend gewicht heeft ten opzichte van zijn leeftijd en lengte.

Overgewicht bij kinderen is vandaag de dag een serieus probleem. Het kan namelijk leiden tot een te hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, gewrichtsproblemen, astma en suikerziekte. Maar ook psychosociale problemen zoals gepest worden en een laag zelfbeeld kunnen het gevolg zijn van een te hoog gewicht.

Maar wanneer is een kind nu eigenlijk te zwaar? Soms is het moeilijk om te bepalen of je kind te zwaar of gewoon lekker mollig is. Vooral bij baby’s en dreumesen is het normaal als ze vetkussentjes en mollige beentjes hebben.

Het ‘babyvet’ begint zo rond het tweede levensjaar te verdwijnen. En als je kind 4 jaar oud is, dan is het helemaal verdwenen. Van een 5-jarig kind kun je dus niet meer zeggen dat hij teveel weegt door zijn babyvet.

Jeugdgezondheidszorg

Op het Centrum Jeugd en Gezin (vroeger het consultatiebureau) wordt je kind goed gemeten en gewogen. Zo kan de jeugdarts of verpleegkundige nagaan of het gewicht wel goed in verhouding is met de lengte. Als je kind iets te zwaar is, of de laatste tijd ineens veel is aangekomen, wordt geadviseerd waar je op kunt letten met de voeding en beweging.

BMI kind berekenen

Het gewicht van schoolgaande kinderen wordt door de jeugdarts (vroeger de schoolarts) ook in de gaten gehouden. Als je zelf wilt nagaan of je kind een goed gewicht heeft, kun je de Body Mass Index (BMI) berekenen. De BMI geeft aan of het gewicht in balans is met de lengte. Het gewicht wordt daarbij gedeeld door de lengte in het kwadraat. Hieronder zie je of de berekende BMI past bij de leeftijd van je kind.

BMI-index peuters en kleuters

Leeftijd (jongens)     BMI (jongens)          Leeftijd (meisjes)     BMI (meisjes)

2 jaar                        15 – 18,5                 2 jaar                       14,7 – 18

3 jaar                        14,5 – 18                 3 jaar                      14,4 – 17,6

4 jaar                        14,3 – 17,5              4 jaar                       14 – 17,3

5 jaar                        14 – 17,4                 5 jaar                        14 – 17,2

6 jaar                        14 – 17,5                 6 jaar                       13,9 – 17,3

Wat als blijkt dat je kind overgewicht heeft?

Op de website van het Voedingscentrum kun je een BMI-meter  vinden voor die geschikt is voor kinderen en volwassenen. Blijkt dat je kind te zwaar is, dan is het belangrijk hierop tijdig actie te ondernemen.

De gevolgen van overgewicht bij kinderen kunnen groot zijn. Die extra kilo’s zijn slecht voor de gezondheid. Het belemmert kinderen bij het bewegen en het vergroot de kans dat ze later suikerziekte krijgen of problemen met hun hart en bloedvaten. Daarnaast krijgen veel te zware kinderen psychisch last van hun overgewicht. Het is niet goed voor hun zelfvertrouwen en ze worden vaker gepest.

Naar de kinderdiëtist

Is je kind iets te zwaar, dan is het verstandig het voedingspatroon van je kind onder de loep te nemen. Eet je kind regelmatig snoep of chips, beperk dit of kies voor gezonde(re) tussendoortjes. Kijk ook of je kind wel voldoende beweegt. Dagelijks minimaal een uur is een goede richtlijn. Zet je kind nooit zelf op een streng dieet als blijkt dat hij echt te zwaar is. Ga liever naar een kinderdiëtist om te overleggen hoe je dit het beste kunt aanpakken.

Een kinderdiëtist zal het niet hebben over lijnen, maar samen met jou en je kind kijken naar het voedings- en beweegpatroon. Ook zal een diëtist proberen te achterhalen waarom een kind te zwaar is geworden. Wordt er thuis gezond genoeg gegeten of zijn er andere oorzaken waar wat aan gedaan kan worden? Is het duidelijk waar het probleem ligt, dan zal de diëtist samen met de ouders een plan opstellen voor een gezonder eet- en leefpatroon. Ook kan een kinderdiëtist tips geven over gezonde voeding en kijken hoe een voedingsadvies voor het kind haalbaar wordt.

Wat zeg je tegen je kind?

Tegen kinderen vanaf een jaar of 6 kun je eerlijk vertellen dat ze te zwaar zijn. Kies een rustig moment en een plek waar je kind zich veilig voelt om dit met je kind te bespreken. Praat niet over lijnen of afvallen, maar leg je kind uit dat door anders te eten en meer te bewegen hij gezonder en minder zwaar zal worden.

Vertel ook dat gezonder eten niet betekent dat hij nooit meer mag snoepen. Het is van belang dat je kind plezier houdt in eten en het niet als verboden gaat zien. Een snoepje op zijn tijd kan dus best, anders wordt het verlangen ernaar alleen maar groter en zal je kind misschien stiekem gaan snoepen. Leer je kind liever dat snoepen oké is, mits met mate.

Betrek je kind bij je aanpak

Ga je samen met je kind aan de slag – al dan niet onder begeleiding van een diëtiste – betrek hem dan zoveel mogelijk in het nieuwe eet- en leefpatroon. Ga samen boodschappen doen en laat hem helpen in de keuken. En om het bewegen leuker te kunnen maken, kun je je kind verschillende sporten laten uitproberen of vaker samen met hem naar buiten te gaan. Stabiliseert het gewicht van je kind en werkt hij goed mee, zet daar dan een beloning tegenover. Een leuk uitje of een klein cadeautje bijvoorbeeld. In elk geval geen eten.

Overgewicht bij kinderen voorkomen

Kinderdiëtist Stefan Kleintjes legt uit dat elk kind dat met zijn gewicht binnen de bovenste en onderste lijn van de groeigrafiek van het consultatiebureau valt een gezond gewicht heeft. Een kind kan veel eten op het moment dat hij een groeispurt maakt. Of misschien zit hij in een onderzoeksfase waardoor hij extra actief is. Logisch dat hij dan wat meer eet.

Verkeerde tussendoortjes

Sommige kinderen zijn van nature meer beweeglijk waardoor ze meer ‘brandstof’ nodig hebben dan anderen. Hoeveel een kind eet, zegt dus niet zoveel. Zolang je kind 3 gezonde maaltijden en 2 gezonde tussendoortjes per dag eet, is er weinig aan de hand. Of hij nu 1 of 2 boterhammen eet bij het ontbijt of de lunch maakt niet uit. Als hij maar niet overmatig zoet of vet eet. Want wát een kind eet is veel belangrijker dan hoeveel. In chocola, een stroopwafel of croissantje, zitten ontzettend veel vetten en suikers.

Kleuters en eten

Reclames voor snoep, frisdrank en speciale kindertoetjes en tussendoortjes hebben veel invloed op kinderen. Zij kunnen namelijk nog geen onderscheid maken tussen reclame en de werkelijkheid. Al zal je kind het niet meteen snappen, vertel toch zo vroeg en zo vaak mogelijk dat reclame is gemaakt om geld te verdienen. Lees ook zelf de verpakkingen, de inhoud, het aantal calorieën. 0% vet betekent bijvoorbeeld nog niet dat er geen suiker in een product zit.

Wees klachten voor

Behalve dat overgewicht voor diabetes, hartklachten, hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, gewrichtsklachten en een kortere levensduur kan zorgen, is het voor kinderen vooral een sociale belasting. Dikke kinderen horen er vaker niet bij, komen niet goed mee, trekken zich terug, bewegen daardoor nog minder en gaan nog meer eten uit verdriet. Een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is.

Als je kind op deze leeftijd overgewicht ontwikkelt – een kind van 4 dat 25 kilo weegt, is zeker 4 kilo te zwaar – wacht dan niet te lang. Pak het probleem nu aan. Hoe eerder je begint, hoe makkelijker de vetcellen nog weggaan.

Niet snoepen en lekker bewegen

Blijf consequent en geef gezonde tussendoortjes op een vast, voor je kind herkenbaar moment, zodat hij weet dat zeuren om lekkers geen zin heeft. Je kunt je kind best eens een dropje of koekje geven, maar houd het verder bij gezonde tussendoortjes.

Bedenk:

wat je niet in huis hebt, kan ook niet gegeten worden.

tip

Gezonde tussendoortjes:

  • rijstwafel
  • soepstengel
  • stuk fruit
  • doosje rozijntjes

Als je kind ondanks een gezond voedingspatroon toch te dik wordt, krijgt hij misschien te weinig beweging. Houd als stelregel aan dat je kind dagelijks evenveel minuten actief beweegt als hij voor de tv of computer zit. Ga lekker samen naar de speeltuin, fietsen, klimmen, rennen, ravotten, naar het pierenbadje, het strand, lopen naar de winkel of wandelen met het hele gezin.

*Voor een schoolkind (4-9 jaar) zijn 3 tot 4 sneetjes de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (dus ontbijt en lunch) volgens het Voedingscentrum.