zwemles

Alles over zwemles

Er zijn tegenwoordig heel veel soorten zwemlessen. Maar voor welke zwemles kies je? Op welke leeftijd begin je met zwemmen? Hoe duur is het? En wat moet je doen als je kind bang is voor water? Kortom: alles over zwemles.

Op welke leeftijd beginnen met zwemles?

De meeste kinderen beginnen met zwemles als ze vier of vijf jaar oud zijn. Zo wennen ze al op jonge leeftijd aan water en zijn ze eerder zelfredzaam. Vaak wordt aangeraden om met vijf jaar te starten. Op deze leeftijd is je kind al gewend om in de kleutergroep mee te draaien en om aanwijzingen op te volgen. Kinderen die later beginnen met zwemles, bijvoorbeeld op hun zevende, halen hun diploma meestal sneller. De motoriek is op die leeftijd beter ontwikkeld en ze pikken aanwijzingen vlugger op. Er valt voor allebei dus iets te zeggen.

Tips zwemcoach: zo leer je sneller zwemmen.

Zwemles: de eerste fase

Tijdens de eerste fase van de zwemles wordt geprobeerd om kinderen watervrij te maken. Ze leren zich thuis te voelen in het water en niet bang te zijn. Dat gebeurt met spelletjes, zoals spetteren, bellen blazen, liedjes zingen, van de kant springen, rondjes draaien, op de mat klimmen, kopje onder gaan, door een poortje zwemmen of door dingen van de bodem op te rapen. Ook wordt er veel geoefend op de buik en rug. Lees hier meer over de beste aanpak van watervrees.

Watervrij

Sommige kinderen zijn al watervrij als ze beginnen met zwemles. Bijvoorbeeld kleuters die met hun ouders naar peuter- of babyzwemmen zijn geweest, of al vaak het zwembad hebben bezocht. Als je kind al watervrij is, betekent dat niet meteen dat hij eerder zijn zwemdiploma haalt. Een kind kan ook té watervrij zijn. Als hij zich bijvoorbeeld al een eigen zwemslag heeft aangeleerd is die soms ook moeilijk weer af te leren. Meer over de voordelen van babyzwemmen.

Waterangst overwinnen

De eerste fase van de zwemles gaat sneller als je kind niet (meer) bang is voor water. Het is dus belangrijk dat je kind thuis al zelf onder de douche durft en kopje onder gaat in bad of in het zwembad. Het is zeker de moeite waard om dit te oefenen voordat je kind op zwemles gaat. 

Je kind watervrij maken, kun je eventueel ook oefenen met behulp van de ‘watervrijwaaier’. Dit is een vrolijke waaier vol oefeningen voor in het zwembad om je kind watervrij te maken. Ook zijn er allerlei zwemboeken te koop met tips en oefeningen die je onder andere thuis kunt doen om je kind voor te bereiden op de zwemlessen. 

Zwemles: leren zwemmen

Als je kind op zijn borst en rug kan drijven, durft te springen in het water, volledig onder water durft en zijn ogen open doet onder water, is hij klaar om te leren zwemmen. Dat kan met behulp van drijfmiddelen, zoals een drijfpakje, bandjes of flexibeams (ook wel poolnoodles genoemd), maar het kan ook zonder. Al deze methodes zijn prima. Bepaal van te voren welke methode je het beste vindt passen bij je kind. Er zijn namelijk veel verschillende soorten: direct starten in diep of ondiep zwemwater bijvoorbeeld. Zwembandjes: welke zijn het meest veilig?

Hoeveel kost zwemles?

Zwemles bestaat in allerlei vormen. Je kunt een of twee keer per week gaan en de lesduur kan erg verschillen. Het is maar net wat jij en je kind prettig vinden en wat het zwembad bij jou in de buurt aanbiedt. De kosten per maand kunnen per zwembad dan ook erg verschillen. Bij zwemverenigingen en gemeentelijke zwembaden zijn de lessen vaak goedkoper dan bij particuliere zwemscholen. Vaak verschillen ook de groepsgrootte en de kwaliteit van de zwemles. Op de korte termijn zijn de kosten dan lager, maar op de lange termijn kunnen ze gelijk zijn of zelfs hoger. 

Kies je voor een turbocursus dan zijn de kosten meestal hoger, maar weet je wel waar je aan toe bent, aangezien je meestal een diplomapakket koopt.

Hoelang duurt het voor je kind zijn diploma heeft?

Hoe lang het duurt voordat je kind zijn diploma heeft, is vooraf niet te voorspellen. Dat ligt aan heel veel factoren, denk aan waterangst, op welke leeftijd hij begint met zwemmen, hoe snel hij aanwijzingen oppikt, hoe goed hij zich kan concentreren, de grootte van de groep en hoe vaak hij zwemt. Elk kind heeft zijn eigen tempo en dat is prima. Het zwemdiploma is vaak het eerste diploma dat een kind in zijn leven haalt. Dat moet gewoon leuk zijn, zonder druk. Gemiddeld heeft een kind met vijf jaar binnen één schooljaar zijn zwemdiploma A. Zwemdiploma B en C gaan vaak een stuk sneller. Daar doen kinderen gemiddeld twaalf weken over.

Lees meer: Wat moet je kind allemaal kunnen om zijn zwemdiploma A te halen? 

Hoeveel zwemdiploma’s moet je kind hebben?

Met zwemdiploma’s A en B zijn kinderen al redelijk vaardig, maar met C erbij ook ‘zwemveilig’ in open water als een recreatieplas, de zee of een riviertje. Zwemmen in buitenwater is altijd riskanter, omdat je met andere omstandigheden te maken hebt. Denk aan de wind, stroming en temperatuurverschil. Er wordt daarom geadviseerd om alle drie de zwemdiploma’s te halen: het A-, B- en C-diploma. 

De Nationale Raad Zwemveiligheid geeft duidelijk het volgende aan:

Voor het Zwemdiploma A leer je de vaardigheden te beheersen voor een zwembad zonder attracties. Voor het Zwemdiploma B leer je vaardigheden te beheersen voor een zwembad met attracties, zoals een (wildwater)glijbaan, een golfslagbassin en een stroomversnelling. Pas bij het Zwemdiploma C leer je vaardigheden om op een veilige manier plezier te hebben en je te redden in open water. Vaardigheden worden opgebouwd per zwemdiploma.’

Belang zwem-ABC

Ondanks het advies van de Nationale Raad Zwemveiligheid wordt er toch vaak afgehaakt na het A-diploma. Terwijl het pas met A, B én C zeker is dat je kind zich goed kan redden en veilig kan gaan zwemmen.

Tip: Net als autorijden

Zwemmen kun je vergelijken met autorijden: je moet uren maken om het goed onder de knie te krijgen. Dat geeft zelfvertrouwen en maakt je kind sterker en veiliger in het water. Blijf als ouder dus oefenen met je kind, ook als hij al en diploma op zak heeft.

tip

Voor welke zwemles kies je?

Er zijn veel verschillende zwemaanbieders die zwemlessen aanbieden. Daarom is het goed om van te voren wat research te doen en te kijken naar het soort lesprogramma wat er bij jouw in de buurt wordt aangeboden.

Zo heb je naast het zwemdiploma A, B, C ook snelzwemcursussen, zoals SuperSpetters of turbozwemmen. Bij Turbozwemmen krijgt je kind bijvoorbeeld drie of vijf maanden lang elke week een paar uur achter elkaar les krijgt. Hier zijn allerlei voor- en nadelen bij op te noemen, kijk daarom goed welke soort zwemles bij jou en je kind past.

Ook is het verstandig om van tevoren een kijkje te nemen bij de zwemles waar je je kind wilt aanmelden. Praat daar met andere ouders hoe zij de zwemles ervaren. De meest bekende zwemaanbieders in Nederland zijn het Nationaal Platform Zwembaden/NRZ, de KNZB en ENVOZ. Deze zwembonden hebben allemaal hun eigen richtlijnen om de kwaliteit van de zwemdiploma’s te garanderen.

Wat als je kind niet naar zwemles wilt?

Sommige kinderen doen er alles aan om aan de zwemles te ontkomen. Thuis al smoesjes bedenken, of eenmaal in het zwembad steeds naar de wc gaan en zo lang mogelijk wegblijven. Geef je kind de tijd en leg er vooral geen druk op, dat werkt alleen maar averechts. Als hij echt met tegenzin naar zwemles gaat, kijk dan kritisch waar dit aan kan liggen. Is de les wel kindvriendelijk? Is je kind angstig voor een bepaald onderdeel? Wordt er te veel van je kind verwacht (door zowel ouder als zwemleraar)? Of wordt hij juist niet uitgedaagd of bij de les betrokken? Er kunnen allerlei factoren meespelen.

Afzwemmen en het diploma

Als je kind mag afzwemmen, dan betekent dat dat hij zijn diploma eigenlijk al heeft gehaald. Je kind voldoet aan alle vaardigheden (denk aan watertrappelen, schoolslag en de borstcrawl) die bij het zwemdiploma horen en mag dat voordoen tijdens het afzwemmen. Dat is voor je kind een bijzonder en spannend moment. Alle zwemscholen maken van het afzwemmen daarom een feestje waarbij ouders, opa’s en oma’s en andere familieleden en vrienden mogen komen juichen en feliciteren. Na afloop krijgt je kind zijn diploma, iets om trots op te zijn.

Als je kind zijn diploma eenmaal binnen heeft, is het belangrijk om nog wel regelmatig samen te zwemmen. Zo verleert je kind het zwemmen niet, blijft hij zelfvertrouwen hebben en is hij sterker en veiliger in het water.

Britt Klaassen-Anholts

Zwemonderwijzer

Britt Klaassen-Anholts, moeder van twee, is zwemonderwijzer en docente bewegingsonderwijs. Samen met haar man heeft ze sinds 2006 een eigen succesvolle zwemschool. Haar boek 'Met succes op zwemles!' is uniek en bevat eenvoudige en leuke tips, oefeningen en spelletjes om op een plezierige manier het zwemtraject te ondersteunen, voor zowel ouder én kind.