kattenkrabziekte

Kattenkrabziekte bij kinderen

Je kind laten spelen met een kat kan leuk en onschuldig lijken, maar het blijft opletten geblazen. Als een kat je kind bijt of krabt kan dat nare gevolgen hebben. Wat zijn de symptomen en hoe kun je de kattenkrabziekte het beste behandelen?

De kattenkrabziekte is een redelijk zeldzame ziekte. Voor mensen met een goede weerstand is het vaak onschuldig, maar kinderen zijn er extra gevoelig voor.

INCUBATIETIJD*: drie tot zes dagen na een krab of beet van een kat
SYMPTOMEN:
knobbeltjes, lymfeklierontsteking, koorts en hoofdpijn
BESMETTELIJK:
katten die besmet zijn, kunnen mensen besmetten. Mensen kunnen elkaar niet besmetten
RISICO VOOR ZWANGEREN:
Nee, de kattenkrabziekte is niet gevaarlijk voor jou of je ongeboren baby.

*De tijd die verstrijkt tussen de besmetting en de eerste symptomen.

Wat is de kattenkrabziekte?

De kattenkrabziekte, ook wel Bartonella henselae-infectie genoemd, wordt veroorzaakt door de bacterie Bartonella hensalae. Je kunt met de bacterie besmet raken na een krab of beet van een kat. Het is voor iedereen die een goede weerstand heeft een onschuldige ziekte. Je kunt wel koorts krijgen, maar dat gaat vanzelf weer over. Kinderen zijn extra gevoelig voor de ziekte en lopen meer risico.

Oorzaak kattenkrabziekte

Katten zijn drager van de Bartonella henselae-bacterie. Ze kunnen heel veel levende bacteriën in het bloed hebben zonder zichtbare ziekteverschijnselen. Uit onderzoek is gebleken dat 22 procent van de Nederlandse katten de bacterie in het bloed heeft en dat ongeveer de helft van de onderzochte katten antistoffen heeft tegen deze bacterie. Dit betekent dat katten de bacterie een keer in hun leven in hun bloed hebben gehad.

Symptomen kattenkrabziekte

De tijd tussen besmet raken met de kattenkrabziekte en het krijgen van de eerste symptomen is drie tot zes dagen. De kattenkrabziekte begint vaak met één of meerdere knobbeltjes van ongeveer twee à drie millimeter groot. Dit worden al snel blaasjes en na een paar dagen komt er een korstje op. De plekjes verdwijnen daarna weer. Na ongeveer twee weken kunnen de lymfeklieren groot en pijnlijk worden (een lymfeklierontsteking). In een lymfeklier kan een abces ontstaan. Als een kat je kind in zijn ogen heeft gekrabd of gebeten, kan er een flinke ontsteking van de slijmvliezen in de ogen ontstaan. Soms leidt dit ook tot een ontsteking van de lymfeklier bij het oog. Ook hier kan een abces ontstaan. De lymfeklierontsteking houdt gemiddeld zes weken aan, maar dit kan veel langer duren. Uiteindelijk verdwijnt de ontsteking vanzelf.

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gaat de kattenkrabziekte bij een derde van de patiënten in de eerste dagen tot weken gepaard met koorts, hoofdpijn en algemeen ziek-zijn. Bij twee procent van de zieken kan de ziekte leiden tot een hersenvliesontsteking. Je kunt stuipen krijgen of zelfs in coma raken.

Bij mensen met een lage weerstand verloopt de ziekte erger. Bij de knobbeltjes zijn ook vaak bloedingen in de huid, lever en milt. Ook deze mensen krijgen koorts en worden ziek, maar kunnen er zelfs in het ergste geval aan overlijden.

Is de kattenkrabziekte besmettelijk?

Katten besmetten elkaar via vlooien. Het is onduidelijk of mensen ook via vlooien besmet kunnen raken. Wel kunnen mensen besmet raken via een krab, beet of speeksel van een kat. Mensen kunnen elkaar niet besmetten met de kattenkrabziekte.

Wie kan de kattenkrabziekte krijgen?

De kattenkrabziekte kun je op elke leeftijd krijgen. De risicogroepen zijn kinderen en jongvolwassenen. Mannen krijgen de ziekte vaker dan vrouwen. De meeste mensen krijgen de ziekte in de herfst en de winter omdat dan hun weerstand lager is.

Hoe vaak komt de kattenkrabziekte voor?

De bacterie die de kattenkrabziekte veroorzaakt, komt overal op de wereld voor. Het is onduidelijk hoe vaak de ziekte in Nederland voorkomt, maar de schatting is tussen de driehonderd tot duizend gevallen per jaar.

Wat kun je eraan doen (behandeling)?

Als je kind is gebeten of gekrabd door een kat dan is het belangrijk dat de huid goed wordt gewassen. Ook de wond moet gedesinfecteerd worden en de wond moet je goed verzorgen. Meestal hoeft er verder niets aan gedaan te worden, omdat de infectie vanzelf overgaat. Lees hier hoe je een bijtwond het beste kunt behandelen.

Als er een abces is ontstaan, kan dit door de huisarts worden aangeprikt of ingesneden worden, om de pijn te verlichten. Eventueel kan de huisarts ook antibiotica voorschrijven.

Verder is het goed om vlooien bij de kat te bestrijden. Mensen met een lage weerstand kunnen beter niet met (jonge, speelse) katten omgaan.

Mag je kind naar het kinderdagverblijf?

Als je kind zich verder goed voelt, kan hij naar het kinderdagverblijf of naar school gaan. Kinderen kunnen elkaar onderling niet besmetten met de kattenkrabziekte.

De kattenkrabziekte en zwangerschap

Toxoplasmose, een infectie met de parasiet Toxoplasma gondii wordt soms ook de kattenkrabziekte genoemd, maar het is iets anders. Toxoplasmose kun je oplopen door onder andere het eten van niet goed verhit vlees. Als je tijdens de zwangerschap voor het eerst besmet raakt met de parasiet, kan dit zeer ernstige afwijkingen veroorzaken bij je ongeboren baby. Ook bij veel andere kinderziektes moet je opletten als je zwanger bent, maar dat is niet zo bij de kattenkrabziekte. Voor jou en je ongeboren kind is de ziekte ongevaarlijk. Lees hier welke kinderziektes wel gevaarlijk zijn tijdens de zwangerschap.

Valt de kattenkrabziekte binnen het Rijksvaccinatieprogramma?

Nee, er is geen vaccin tegen de kattenkrabziekte. Hier vind je een overzicht van vaccinaties voor kinderen en wat je per prik kunt verwachten.

Kun je de kattenkrabziekte vaker krijgen?

Voor zover bekend krijgen mensen die de kattenkrabziekte hebben gehad deze ziekte niet nog een keer.