broodbeleg peuter

Wat is beste broodbeleg voor peuter en kleuter?

Nu je peuter of kleuter steeds meer volkoren- of bruinbrood eet, krijgt hij voldoende gezonde voedingsstoffen binnen. Hoe zorg je ervoor dat zijn broodmaaltijden zo gezond mogelijk blijven? Wat kun je het beste op het brood van je kind smeren en wat kun je beter laten staan?

Volkorenbrood en bruinbrood

Je peuter of kleuter eet ongeveer twee tot vier boterhammen per dag, meestal verdeeld over het ontbijt en de lunch. Het is belangrijk dat je kind genoeg brood eet, zodat hij voldoende koolhydraten, eiwitten, vezels, jodium, B-vitamines en ijzer binnenkrijgt. De gezondste keuze is volkorenbrood, gevolgd door bruinbrood. Daarin zitten vezels en die zijn nodig voor een goede spijsvertering en stoelgang.

Advertentie

Volkorenbrood bevat, zoals de naam al zegt, de volledige graankorrel waaronder dus de kiem, meelkern en het vlies. Dit zorgt voor voldoende vezels en voedingsstoffen. Deze term ligt wettelijk vast en alleen brood met 100% volkorenmeel mag volkorenbrood genoemd worden. Alle andere soorten brood bestaan dus uit een mix van granen. Kies je voor een ander brood? Let dan op de hoeveelheid vezels per gram als dat lukt. Volkoren bevat 6 gram vezels per 100 gram en bruin brood zo’n 4,5 gram per 100 gram.

De kleur van brood of het aantal pitjes op de korst zegt helaas niets over de voedingswaarde. Brood wordt namelijk vaak dubbel gebakken of zelfs ‘gekleurd’ met wat moutstroop, daardoor oogt het donker. Kies ook voor brood met gejodeerd zout, in Nederland krijgen we daar niet zoveel van binnen en het is belangrijk voor de groei en gezondheid van je kind. Houdt je kind niet van brood of wil je de maaltijden eens afwisselen? Kies dan voor havermout of muesli zonder toegevoegd suiker en zout.

Lees meer: Dit is waarom je kind vezelrijke voeding nodig heeft

Halvarine, margarine of roomboter

Voordat je beleg op de boterhammen doet, besmeer je de sneetjes eerst met halvarine, margarine of roomboter. Ze bevatten allemaal vitamine A, D en E. Wel bevat roomboter veel minder vitamine D en meer verzadigd vet dan halvarine en margarine. Verzadigd vet is niet goed voor de gezondheid. Halvarine en margarine bevatten juist meer onverzadigd vet. Het advies luidt dus om te kiezen voor margarine of halvarine en matig te zijn met roomboter.

Het Voedingscentrum adviseert om kinderen tot 4 jaar margarine uit een kuipje op brood te smeren. In margarine zit iets meer vet dan halvarine, maar aangezien kleine kinderen te weinig vetten binnenkrijgen, is dat niet erg. Na zijn vierde verjaardag is het advies om margarine of halvarine op het brood van je kind te smeren.

Lees meer: Alle belangrijke vitamines voor kinderen per leeftijd

Gezonde keuzes voor op de boterham

Er is genoeg keuze om iets op de boterhammen van je kind te smeren. Het één is alleen wat gezonder dan het andere. Het blijft vooral belangrijk om te variëren, zo zorg je ervoor dat je kind alle benodigde voedingsstoffen binnen krijgt.

Gezondere keuzes

  • Notenpasta 100%
  • Avocado
  • Geprakt fruit (zoals banaan of aardbei)
  • Verse groentespread
  • Ei
  • Vis
  • Hummus (kies wel de minst zoute, minder dan 0,2 gram zout per broodbeleg heeft de voorkeur)

Kaas

Bevat calcium en b12 en is dus een voedzame zuivelbron. Het bevat echter ook veel calcium en zout, dus de onderstaande opties hebben de voorkeur:

  • Zuivelspread
  • Hüttenkäse
  • Mozzarella
  • Zachte geitenkaas

Vleeswaren

Vleeswaren bevat vaak behoorlijk wat zout en vet, maar ook eiwit, vitamine B12 en ijzer. De volgende vleeswaren hebben de voorkeur:

  • Kipfilet
  • Kalkoenfilet
  • Achterham
  • Beenham
  • Magere boterhamworst

Vegetarisch of vegan broodbeleg

Er is ook vegetarisch of vegan broodbeleg, zoals vegetarische smeerworst. Let ook hierbij op de hoeveelheid zout en vet. Ze bevatten vaak wat minder ijzer.

Hoeveel zout

Veel beleg bevat behoorlijk wat zout en dat is belastend voor de nieren van je kind en kan bij overmatig gebruik op latere leeftijd klachten geven, let dus op de hoeveelheid zout als je een product in de supermarkt koopt, het verschilt best wel per merk en product.

Leeftijd maximaal gram zout per dag maximaal gram natrium per dag
0-6 mnd minder dan 1 minder dan 0,4
7-12 mnd 1 0,4
1-3 jaar 3 1,2
4-6 jaar 4 1,6

Lees meer: Zoveel zout mag een kind per dag

Groente en fruit op brood

De dagelijkse aanbevolen hoeveelheid groenten en fruit verschilt per leeftijd. Om aan die hoeveelheid te komen, kun je je peuter of kleuter ook groente en fruit op zijn brood geven. Denk bijvoorbeeld aan plakjes tomaat, komkommer, paprika of avocado op zijn boterham met kipfilet. Ook een boterham met hüttenkase smaakt nog lekkerder met een paar plakjes aardbeien erop.

Groente:

  • Kinderen van 1 – 3 jaar: 50 – 100 gram (1-2 opscheplepels)
  • Kinderen van 4 – 8 jaar: 100 – 150 gram (2-3 opscheplepels)

Fruit:

  • Kinderen van 1 – 3 jaar: 150 gram (1,5 stuk)
  • Kinderen van 4 – 8 jaar: 150 gram (1,5 stuk)

Bron: Voedingscentrum

Lees meer: Zo leer je je kind (meer) groente eten

Zelf gezond broodbeleg maken

Je kunt ook zelf broodbeleg maken. Denk bijvoorbeeld aan notenpasta, pindakaas of groente- en fruitspreads. Het Voedingscentrum heeft acht recepten om zelf groente- en fruitspreads te maken voor op brood. Bijvoorbeeld met banaan of wortel. Dat is weer eens iets anders en ook lekker.

Lees meer: Voedingsschema dreumes en peuter: handige dagmenu’s

Zoet beleg

Kinderen hebben een aangeboren voorkeur voor zoet, dus het zal geen verrassing zijn dat ze een boterham met jam heel makkelijk naar binnen werken. Begin dus bij voorkeur met een van de hartige opties hierboven en geef pas daarna een boterham met zoet.

Gezond zoet beleg:

• Appelstroop
• Jam
Honing. Let op: pas als je kind één jaar of ouder is, mag je hem honing op zijn brood geven. Honing kan namelijk besmet zijn met een bacterie waar kinderen tot één jaar ziek van kunnen worden.

Hoewel in appelstroop en jam veel suiker zit, kun je dit wel dagelijks aan je kind geven. In appelstroop zit naast suiker, ook veel ijzer en dat is goed voor je kind. Er bestaat ook appelstroop waar geen suiker aan is toegevoegd. Dit is pure appelstroop die alleen van appel is gemaakt, en soms met peren en andere vruchten.

Als je kind verder gezond eet, kan één boterham met jam of appelstroop geen kwaad. Wel is de gezondste keuze een suikervrije jam. Je kunt ook halvajam kiezen, daar zit minder suiker in.

Chocoladepasta, hagelslag en vlokken

Een boterham met chocoladepasta, hagelslag of vlokken is voor kinderen een feest. Maar vergeleken met andere soorten beleg zit er veel suiker en verzadigd vet in deze producten. Ook in vruchtenhagelslag zit veel suiker. Zie het dan ook echt als uitzondering en extraatje, kinderen krijgen hiermee weinig voedingsstoffen binnen. Wil je binnen deze optie nog de beste keuze maken kies dan voor een pure variant.

Dit broodbeleg kun je beter niet aan je kind geven

Kleine kinderen kunnen nog niet alles eten. Ze zijn extra gevoelig voor bacteriën of verdragen bepaalde kruiden nog niet. Voor peuters en kleuters geldt dan ook:

  • Geef liever geen vlees waar veel vitamine A in zit. Dit zit onder andere in (smeer)leverworst en paté. Te veel van deze vitamine kan schadelijk zijn voor jonge kinderen.
  • Geef geen rauw vlees, zoals filet américain, rosbief en ossenworst.
  • Geef liever geen smeerkaas en 20+ of 30+ kaas, ook al is het mager beleg. Deze kazen zijn voor jonge kinderen al gauw te zout.
  • Bewerkt vlees zoals boterhamworst, gekookte ham, ontbijtspek en snijworst staan niet in de Schijf van Vijf. Dit kun je beter niet aan jonge kinderen geven, omdat ze ook vaak veel zout bevatten.

Bron: Voedingscentrum

Lees meer: Dit mogen peuters (nog) niet eten

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

 

Susanne Verzuu

Voedings- en lifestylecoach

Susanne wil als coach graag alle info, adviezen en nieuwe inzichten over voeding en gezondheid filteren. Dit doet ze door de wetenschap te vertalen naar hands-on tips en haalbare duurzame aanpassingen in leefstijl. In haar werk begeleidt ze zowel volwassenen als kinderen naar een gezonde(re) toekomst. Susanne heeft zelf twee dochters.

Contact
Website
Facebook
Instagram