uitdroging

Uitdroging bij baby of kind: waar moet je op letten?

Baby’s en kinderen kunnen snel uitdrogen. Hoe jonger je kind is, hoe gevaarlijker de situatie kan zijn. Hoe herken je uitdroging en wat moet je doen als jouw baby of kind uitdrogingsverschijnselen heeft?

Wat is uitdroging?

Door een tekort aan water in het lichaam van je kind ontstaat uitdroging. Heel simpel gezegd: je kind verliest bij uitdroging meer vocht dan dat hij binnenkrijgt.

Baby’s die jonger zijn dan drie maanden zijn het meest gevoelig voor snelle uitdroging. Kinderen die jonger zijn dan twee jaar kunnen binnen 24 uur uitdrogen. Oudere kinderen kunnen binnen twee tot drie dagen uitdrogen.

Oorzaak uitdroging

Uitdroging kan op verschillende manieren worden veroorzaakt. Je kind kan last krijgen van uitdroging omdat hij te weinig drinkt. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat hij keelpijn heeft, misselijk is of te ziek is om wat te drinken. Je kind kan ook veel vocht verliezen door overgeven of diarree. Ook als je kind veel zweet verliest hij vocht. Vooral een jong kind kan uitdrogen als hij:

  • meer dan zes keer per dag waterdunne diarree heeft
  • diarree heeft en meer dan 38 graden koorts
  • diarree heeft en te weinig drinkt
  • diarree heeft en moet overgeven

Symptomen uitdroging

Om uitdroging te voorkomen is het belangrijk dat je kind de hele dag door genoeg drinkt. Twijfel je en denk je dat je kind uitgedroogd is? Dit zijn tekenen van uitdroging:

  • Suf- en lusteloosheid
  • Een halve dag niet geplast (geen natte luier)
  • Een droge mond
  • Een snelle ademhaling
  • Een snelle hartslag
  • Diepliggende ogen
  • Koude armen en benen
  • Als je met twee vingers een stukje huid optilt en het blijft even ‘staan’

Als je kind goed drinkt, regelmatig plast (natte luiers heeft), kwijlt of met tranen huilt dan hoef je je geen zorgen te maken over uitdroging.

Lees meer: Hoeveel moet je baby of kind drinken per dag?

Kleur van de urine

De urine van je kind vertelt veel over zijn vochtbalans, aangezien je kind via deze weg het meeste vocht verliest. Als je kind genoeg drinkt, heeft zijn urine een heldere, bleke, gele kleur en is het bijna geurloos. Een troebele, donkergele kleur is een signaal van uitdroging. Je kunt dit bij je kind voorkomen door hem genoeg water te laten drinken.

Milde uitdroging

Uitdroging kan mild zijn, maar ook ernstiger. Dit zijn de symptomen van een milde uitdroging:

  • slaperigheid
  • droge mond en keel
  • dorst
  • zoute smaak in de mond
  • minder plassen
  • minder tranen
  • droge huid
  • obstipatie (verstopping)
  • duizeligheid
  • hoofdpijn

Als je kind last heeft van milde uitdroging hoef je je geen zorgen te maken. Geef hem dan voldoende water. Ook kun je hem ORS geven. Daarover lees je meer bij ‘Behandeling uitdroging’. Als je twijfelt, neem dan contact op met je huisarts.

Ernstige uitdroging

Als je kind ernstig is uitgedroogd, kan dit gevaarlijk zijn en kan hij zelfs in coma raken. Bij een ernstige uitdroging moet je kind worden opgenomen in het ziekenhuis. Daar krijgt hij door middel van een infuus vocht met een speciale samenstelling toegediend. Dit zijn de symptomen van ernstige uitdroging:

  • veel dorst
  • minder zweten
  • spiertrekkingen en spierkrampen in vooral handen, benen, voeten en tenen
  • lage bloeddruk
  • snelle hartslag
  • snelle ademhaling
  • koorts
  • verwardheid
  • diepliggende ogen
  • verschrompelde huid
  • donkere, stinkende urine

Wanneer huisarts inschakelen?

Hoe jonger je kind is, hoe groter de kans op uitdroging. Voor kinderen van alle leeftijden geldt dat je meteen contact opneemt met de huisarts als je kind suf is of niet makkelijk wakker wordt. Neem ook contact op met de huisarts als je kind één van de eerder genoemde symptomen heeft.

Kinderen met diarree

Is je kind jonger dan twee jaar en heeft hij last van diarree? Neem dan contact op met je huisarts als je kind:

  • tekenen van uitdroging heeft
  • niet wil drinken
  • een hele dag herhaaldelijk waterdunne diarree heeft
  • koorts heeft
  • steeds moet huilen
  • steeds moet overgeven
  • bloed of slijm in zijn ontlasting heeft

Lees meer: Diarree bij baby’s, wat kun je doen?

Is je kind ouder dan twee jaar en heeft hij last van diarree? Neem dan contact op met je huisarts als je kind symptomen heeft van uitdroging en ook als je kind:

  • drie dagen waterdunne ontlasting heeft
  • steeds moet huilen
  • koorts of aanhoudende buikpijn heeft
  • bloed of slijm in zijn ontlasting heeft
  • na een week nog steeds diarree heeft

Als je kind waterdunne diarree heeft, is het lastig om te zien of hij wel voldoende plast. Als je twijfelt, neem dan contact op met je huisarts.

Lees meer: Peuterdiarree, oorzaken en voedingsadvies

Kinderen (jonger dan twee jaar) die vaak overgeven

  • Neem contact op met je huisarts als je kind niet wil drinken of ook diarree en koorts heeft.
  • Is het overgeven na een dag nog niet minder? Overleg voor de zekerheid met je huisarts wat je het beste kunt doen.

Behandeling uitdroging

Als je kind symptomen heeft van uitdroging, zoals waterdunne ontlasting of veel overgeven, kun je hem ORS geven. ORS is de afkorting van ‘Oral Rehydration Salts’. In ORS zitten speciale suikers (glucose) en zouten die zijn lichaam nodig heeft om vocht op te nemen en vast te houden. Je kunt ORS zonder recept kopen bij de apotheek of drogist. ORS is verkrijgbaar als oplospoeder of als drankje. Lees voor gebruik altijd eerst de bijsluiter.

Lees meer: Vanaf welke leeftijd mag een baby water drinken?

Hoe kun je uitdroging voorkomen?

Het belangrijkste is dat je kind genoeg drinkt. Vooral als je kind veel moet overgeven of waterdunne diarree heeft. Hier volgen nog een paar tips om ervoor te zorgen dat je kind niet uitdroogt:

  • Als je kind weinig melk drinkt, probeer de melk dan eens te verdunnen met water of geef hem wat lauw water.
  • Als je borst– of flesvoeding geeft, kun je daarmee doorgaan. Het is niet nodig om de melk te verdunnen met water als je kind goed drinkt.
  • Voor een ziek kind is het soms lastig om goed te drinken. Geef hem dan steeds kleine slokjes water. Je kunt bijvoorbeeld elke vijf minuten één of twee eetlepels water geven. Als je kind dit binnen kan houden, krijgt hij genoeg vocht binnen.
  • Als je kind minder vaak overgeeft, kan hij wat meer tegelijk drinken. Dan zijn die kleine slokjes om de vijf minuten niet meer nodig.
  • Als je kind echt geen water wil, kun je hem een waterijsje geven. Ook kun je (slappe) thee geven.
  • Als je kind slecht drinkt omdat hij ziek is of keelpijn heeft, kun je hem paracetamol of een zetpil geven. Als hij zich daardoor wat beter voelt, kan hij ook weer beter drinken.
  • Als je kind veel zweet, is het belangrijk dat zijn lichaam die warmte kwijt kan raken. Trek daarom dunne kleren aan bij je kind die losjes om zijn lichaam zitten. In bed is een lakentje vaak voldoende.