Cyberpesten: wat is het en hoe ga je ermee om?

Cyberpesten: wat is het en hoe ga je ermee om?

Cyberpesten komt net als gewoon pesten vaker voor dan je denkt. Waar ‘normaal pesten’ zich beperkt tot buitenshuis, kan het op internet 24 uur per dag doorgaan. Wat is cyberpesten en hoe kun jij je kind daarbij helpen?

Wat is Cyberpesten?

Steeds meer kinderen zijn (steeds jonger) online actief. Ze maken gebruik van social media, bekijken filmpjes op YouTube of spelen online games. Hoewel dit heel leuk en leerzaam kan zijn, heeft internet ook minder leuke kanten. Zo zijn steeds meer kinderen het slachtoffer van cyberpesten of digitaal treiteren, ook wel ‘het nieuwe pesten’ genoemd.
Cyberpesten staat niet los van gewoon pesten, het hangt met elkaar samen. Uit gegevens die de Kindertelefoon begin 2015 publiceerde blijkt dat cyberpesten er niet zozeer voor heeft gezorgd dat er meer wordt gepest, maar wel dat de manier van pesten veel heftiger is, vanwege de fysieke afstand en anonimiteit. Kinderen hebben niet altijd in de gaten hoeveel pijn ze iemand doen als ze online iets gemeens zeggen, omdat ze het gezicht van de ander niet kunnen zien.

Vormen van cyberpesten

Kinderen hebben contact met elkaar via smartphones, tablets en computers. In dit contact kunnen ze elkaar op allerlei manieren pesten:

  • Iemand belachelijk maken
  • Het plaatsen van kwetsende of intieme foto’s/video’s van een ander
  • Schelden, roddelen of bedreigen
  • Misbruik van privégegevens, zoals een fake-profiel aanmaken
  • Uitsluiting in WhatsApp-groepen

Hoe vaak komt het voor?

Het is niet bekend hoe vaak cyberpesten exact voorkomt. Wel zijn er verschillende onderzoeken geweest met alarmerend hoge cijfers. Cyberpesten wordt vooral gedaan door kinderen tussen de acht en zestien jaar en meestal door meisjes. Volgens cijfers van het CBS was in 2015 bijna acht procent van alle jongeren het slachtoffer van cyberpesten. Bijna twee derde kent de dader.

Cyberpesten begint vroeger dan je denkt

Je verwacht het misschien niet, maar cyberpesten begint al op jonge leeftijd. Kinderen vanaf groep 5 kunnen er al mee te maken krijgen, blijkt uit onderzoek van het AD en DUO Onderwijsonderzoek.
Voor het onderzoek vulden ruim 500 basisschooldocenten een enquête in. Ze gaven onder andere antwoord op vragen over hoeveel pestincidenten zij in een jaar hadden meegemaakt en in hoeverre dit online gebeurde.

Hieruit kwam naar voren dat pesten veel online gebeurt en dat het begint bij kinderen rond de acht en negen jaar, de leeftijd waarop ze hun eerste telefoon krijgen en actief worden op internet.
Uit het onderzoek blijkt dat kinderen op jonge leeftijd nog geen grenzen kennen. Ze maken bijvoorbeeld nepaccounts van andere leerlingen en zelfs docenten aan op Facebook. Het is daarom belangrijk dat kinderen leren wat ze online wel en niet kunnen doen.

Kun je cyberpesten voorkomen?

Helaas kun je moeilijk voorkomen dat je kind het slachtoffer wordt van cyberpesten. Maar als je oplettend blijft kun je het wel in een vroeg stadium opmerken. Deze tips kunnen daarbij helpen:

  • Praat met je kind over digitaal pesten: de meeste slachtoffers schamen zich ervoor, omdat ze bang zijn voor onbegrip. Toon dus interesse. Ga het gesprek aan. Vraag om een rondleiding op hun favoriete websites en vraag terloops met wie je kind allemaal contact heeft en wat hij zoal doet online.
  • Maak je kind bewust van zijn online privacy en online imago. Dus: hou je wachtwoord geheim, ook voor vrienden, en denk goed na voordat je iets online zet (zowel berichten als foto’s en video’s).
  • Wees alert op signalen die er mogelijk op kunnen wijzen dat je kind wordt gepest. Wil hij bijvoorbeeld bepaalde vrienden ineens niet meer uitnodigen? Andere signalen zijn: stiller worden, niet naar school willen, snel het beeldscherm wegklikken.
  • Leer je kind dat online dezelfde regels gelden als in het gewone leven. Dus: niet schelden, blijf beleefd, wees eerlijk, stuur geen haatmails, flauwe grappen of roddels en respecteer altijd iemands privacy.

Wat als je kind gepest wordt?

Als je kind het slachtoffer is van cyberpesten is het volgens Liesbeth Hop, opvoedcoach en specialist Jeugd en Media, handig om bewijs te verzamelen. ‘Maak altijd een printscreen van gesprekken en beledigingen, zodat je een voet hebt om op te staan. Wanneer het echt uit de hand loopt kun je aangifte doen bij de politie of de school erbij betrekken.’
Ook kun je bij de hulplijn van Korrelatie terecht voor advies en tips: 0900-1450 (ma-vr van 9:00-18.00 uur, € 0,15/min), of via de mail/chat op www.korrelatie.nl. Bij Korrelatie werken psychologen en maatschappelijk werkers die luisteren, adviseren en zo nodig verwijzen naar gespecialiseerde hulpverleners en websites.

Bron: Liesbeth Hop en de Kindertelefoon