Menstruatiecyclus: begrijpen en berekenen

Menstruatiecyclus: begrijpen en berekenen

Wil je zwanger worden, dan is het belangrijk om te weten hoe je menstruatiecyclus in elkaar zit. Zo kan je berekenen wanneer de eisprong (ovulatie) ongeveer plaatsvindt en op welke dagen je het meest vruchtbaar bent, om zo de kans op een zwangerschap te vergroten.

Duur menstruatiecyclus

De menstruatiecyclus begint op de eerste dag van de menstruatie en eindigt op de dag voor de eerste dag van de volgende menstruatie. De lengte van de menstruatiecyclus verschilt per vrouw, maar duurt gemiddeld 28 dagen. Sommige vrouwen hebben een onregelmatige cyclus; dit betekent dat de periode tussen de verschillende menstruaties steeds in lengte verschilt.

menstruatiecyclus Bron: gezondheidsplein

Eerste dag menstruatiecyclus

Ook al verschilt de duur per vrouw, een cyclus verloopt altijd in dezelfde volgorde. Het begint altijd met een bloeding, oftewel: je bent ongesteld. De eerste dag van je menstruatie wordt ook aangehouden als je zwanger blijkt te zijn om uit te rekenen wanneer de baby vermoedelijk wordt geboren. Probeer je zwanger te raken dan is het dus handig om dit bij te houden. De periode van menstruatie duurt bij de meeste vrouwen tussen de drie en zeven dagen.

Folliculaire fase

Na de menstruatie groeien er een aantal eicellen, die al vanaf je geboorte in je eierstokken aanwezig zijn, uit tot ze zo’n 20 millimeter groot zijn. Dit gebeurt onder invloed van het follikelstimulerend hormoon (FSH) en het luteïniserend hormoon (LH). Slechts een van deze eicellen (een enkele keer twee of zelfs drie) rijpt voldoende. Dit is de eicel die mogelijk bevrucht wordt en dan uit zal groeien tot een baby.

Ovulatie of eisprong

Tijdens de ovulatie verlaat de eicel de eierstok en gaat hij naar de eileider. Zo’n 24 tot 36 uur voordat dit gebeurt stijgt het luteïniserend hormoon. Op het hoogtepunt noemen we dit de LH piek en ben je op je vruchtbaarst. Door deze LH piek barst het omhulsel van deze ene eicel. Zijn het er twee of zelfs meer, dan heb je kans om zwanger te raken van een meerling.

Heeft de eisprong plaats gevonden, dan wacht het eitje in de eierstok om bevrucht te worden. Ondertussen zorgt het hormoon progesteron ervoor dat het baarmoederslijmvlies dik genoeg wordt zodat de eicel zich erin kan gaan nestelen. Wordt een eicel tijdens de ovulatiefase bevrucht en nestelt het zich op de goede plek, dan ben je zwanger. Gebeurt dit niet, dan sterft de eicel af en wordt deze door je lichaam opgeruimd. De bekleding van de baarmoederwand wordt in dat geval zo’n 14 dagen later door je lichaam afgescheiden samen met wat bloed; de menstruatie. Alles over het ontstaan van je baby: de bevruchting.

Berekenen vruchtbare dagen

Is je menstruatiecyclus behoorlijk regelmatig, dan kun je je vruchtbare dagen berekenen. Bepaal eerst je cycluslengte: dit is het aantal dagen van de eerste dag van je laatste menstruatie tot en met de dag voor je volgende menstruatie.

Bijvoorbeeld:  je wordt voor het eerst ongesteld op 1 maart en op 27 maart weer opnieuw. 1 maart is dan dag een van je menstruatiecyclus en 26 maart de laatste dag. Je cycluslengte is dus 26 dagen.

Je kunt nu uitrekenen wanneer je volgende eisprong ongeveer zal plaatsvinden. Dit is rond de veertiende dag voor je voor de volgende menstruatie. Bij een cyclus van 32 dagen valt de eisprong dus ongeveer op dag achttien.

De vijf dagen voor de eisprong ben je vaak al enigszins vruchtbaar, maar hoe dichter op de eisprong hoe vruchtbaarder je bent. Let op: het moment van de eisprong kan per menstruatiecyclus wisselen.  De ovulatie vindt dus niet altijd precies veertien dagen voor je volgende menstruatie plaats, maar dit is in elk geval een goede richtlijn als je zwanger wilt worden.

Het juiste moment om te vrijen

Zoals gezegd ben je al vanaf ongeveer de vijfde dag voor de eisprong vruchtbaar tot de dag van de ovulatie. Daarna is de eicel nog maar zo’n 12 uur in leven. Wil je proberen zwanger te raken, dan kun je dus beter voor de mogelijke eisprong vrijen, dan precies op die dag of daarna. Zaadcellen kunnen zo’n 72 uur in leven blijven. Dit betekent dat zelfs als je een paar dagen voor de vruchtbare dagen vrijt, je toch kans hebt om zwanger te raken. Wil je de kans om zwanger te raken zo groot mogelijk maken, vrij dan een paar dagen voor en na het moment dat je verwacht dat de eisprong plaatsvindt. De eisprong kan tenslotte later plaatsvinden dan jij misschien dacht.

Onregelmatige menstruatiecyclus

Duurt jouw menstruatiecyclus de ene keer veel langer dan de andere keer, dan is het lastig om je vruchtbare dagen te berekenen. Een ovulatietest kan in dat geval een goede manier zijn om te checken wanneer je eisprong eraan zit te komen en je vruchtbaar bent.

Herkennen vruchtbare dagen

Er zijn vrouwen die zeggen te voelen wanneer hun eisprong plaatsvindt, maar de meeste vrouwen merken hier niets van. Toch geeft je lichaam signalen dat je vruchtbaar bent. Vlak voor de eisprong verandert het baarmoederhalsslijm van samenstelling en kleur. Je merkt dit doordat de afscheiding uit je vagina, het cervixslijm, dunner, rekbaarder en doorzichtig is. Zo kunnen de zaadcellen zich makkelijker voortbewegen naar de eicel. Ook hebben de meeste vrouwen meer vaginale afscheiding in de dagen dat ze vruchtbaar zijn.

Gezonde menstruatiecyclus

Sommige vrouwen hebben van nature een heel onregelmatige menstruatiecyclus. Ook kan hij veranderen onder invloed van bepaalde gewoontes zoals roken, alcohol of drugsgebruik. Wat ook een negatieve invloed op je vruchtbaarheid kan hebben is: ziekte, stress, vermoeidheid, overgewicht en ongezonde voeding. Omgekeerd zorgt gezond eten, ontspannen zijn en een gezonde levensstijl ervoor dat de  menstruatiecyclus beter verloopt en de kans om zwanger te raken groter is.