Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Keizersnede: wat kun je verwachten?

Als een vaginale bevalling onmogelijk is of te veel risico’s met zich meebrengt voor jou of je baby, kan je kind via een keizersnede ter wereld komen. Deze ingreep wordt door een gynaecoloog uitgevoerd. Hoe gaat een keizersnede in zijn werk?

De medische term voor een keizersnede is sectio caesarea. Het betekent dat de baby door middel van een operatie via de buikwand geboren wordt, een operatieve bevalling dus. De operatie duurt een half uur tot een uur en meestal wordt de baby binnen een kwartier na het begin van de operatie geboren.

Advertentie

Geplande keizersnede…

Bij een geplande keizersnede, ook wel primaire sectio genoemd, weet je vooraf dat een vaginale bevalling niet mogelijk is. Of er zijn medische omstandigheden bekend die extra risico’s met zich meebrengen bij een vaginale bevalling. In overleg met de gynaecoloog bespreek je de voor- en nadelen van zowel een keizersnede als een vaginale bevalling, en op basis daarvan maak je je keuze. Een geplande keizersnede wordt vaak bij 38 of 39 weken zwangerschap gedaan. De baby kan dan geboren worden, hij is klaar voor het leven buiten de buik. Langer wachten is niet verstandig, omdat de kans steeds groter wordt dat de bevalling spontaan op gang komt. In dat geval is alsnog een spoedkeizersnede nodig. Bij een geplande keizersnede krijg je meestal een plaatselijke verdoving met een ruggenprik. Ook is vaak een natuurlijke keizersnede (gentle sectio) mogelijk.

…of spoedkeizersnede

Als tijdens de bevalling blijkt dat een keizersnede noodzakelijk is, heet dit een ongeplande keizersnede of een secundaire sectio. In de volksmond wordt dit een spoedkeizersnede genoemd. Dit gebeurt bijvoorbeeld als de bevalling heel lang niet vordert en/of als de conditie van de baby achteruit gaat. Als de gynaecoloog en jij besluiten dat een keizersnede het beste is, weet je dat je baby er binnen drie kwartier is. Dit gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving met een ruggenprik. Soms is er directe nood bij de moeder of de baby en is het belangrijk dat de baby zo snel mogelijk wordt geboren. Je krijgt dan een keizersnede onder algehele narcose, omdat dit het snelst gaat.

Redenen voor een geplande keizersnede

Er zijn verschillende redenen om een geplande keizersnede uit te voeren. Soms is er geen andere optie. Soms kun je ook vaginaal bevallen, maar is er een vergrote kans op complicaties. Samen met je gynaecoloog weeg je de verschillende opties af en vervolgens beslis je wat voor jou het beste is. De meest voorkomende redenen om via een geplande keizersnede te bevallen zijn:

  • De placenta ligt voor de baarmoedermond (placenta praevia) en blokkeert daardoor de uitgang: je kunt alleen bevallen via een keizersnede. Dit is ook zo als je een vleesboom hebt die in de weg zit.
  • Je baby ligt dwars (horizontaal). Als dit niet kan worden verholpen met een uitwendige versie, kun je alleen bevallen met een keizersnede. Naast een versie kun je eventueel ook acupunctuur, moxa en Spinning Babies overwegen om de ligging van je baby te verbeteren.
  • Je baby ligt in stuit. Je kunt dan vaak ook kiezen voor een vaginale bevalling. Met de gynaecoloog bespreek je de voor- en nadelen van beide opties en op basis daarvan kies je wat het beste voelt voor jou.
  • Soms wordt een keizersnede gedaan bij de geboorte van een meerling die ongunstig in de baarmoeder ligt.
  • In uitzonderlijke gevallen voert de gynaecoloog een keizersnede op eigen verzoek van de moeder uit, bijvoorbeeld bij extreme angst voor een vaginale bevalling na een traumatische ervaring.

Ligt je baby in stuit? Dit zijn de voor- en nadelen van een keizersnede of een vaginale stuitbevalling.

Redenen voor een spoedkeizersnede

Tijdens de bevalling kan blijken dat een keizersnede nodig is. Dit zijn de meest voorkomende redenen:

  • De conditie van je baby gaat achteruit. Als uit de harttonen of microbloedonderzoek blijkt dat er zuurstofgebrek dreigt bij de baby, is het belangrijk dat hij snel wordt geboren.
  • Je hebt na heel lang weeën opvangen nog steeds geen volledige ontsluiting en het lijkt niet aannemelijk dat dat nog gebeurt.

Verloop van de keizersnede

Een keizersnede duurt een halfuur tot een uur. Als je plaatselijk wordt verdoofd, komt er een scherm voor je buik. Jij en je partner hoeven de operatie niet te zien als je dit eng vindt. Wil je juist graag zien hoe je baby ter wereld komt, dan kan het scherm worden weggehaald zodra hij wordt geboren. In de onderstaande video is het verloop van een keizersnede duidelijk te zien.

Video: Keizersnede: hoe gaat het in zijn werk?

Narcose of ruggenprik?

Meestal wordt een keizersnede uitgevoerd met plaatselijke verdoving via een ruggenprik. Afhankelijk van de reden van de keizersnede kan de anesthesist ook een algehele narcose adviseren. Als je zelf een sterke voorkeur voor een van beide opties hebt, kun je dit aangeven. Bij een ruggenprik maak je de geboorte bewust mee, bij narcose niet. De ene vrouw vindt een operatie zo stressvol dat ze liever onder narcose gaat, de ander wil juist kunnen volgen wat er gebeurt en haar baby direct zien en aanraken als hij is geboren. Is er veel haast bij de geboorte vanwege risico’s voor jou of je baby, dan kan narcose noodzakelijk zijn. Bij een ruggenprik voel je geen pijn, maar je merkt wel dat er wordt geduwd en getrokken.

De operatie

Tijdens de operatie maakt de gynaecoloog eerst horizontaal een snee in je buikwand, net boven je schaambeen. De buikspieren en de blaas zitten voor de baarmoeder, die schuift hij aan de kant. Daarna maakt hij onder in je baarmoeder overdwars een snee, waardoor hij je baby eruit haalt. Meestal met het hoofdje eerst. Daarna knipt hij de navelstreng door en verwijdert de placenta.

Als je plaatselijk wordt verdoofd, kan je partner bij de operatie zijn. Hij zit bij het hoofdeinde om jou te steunen en ook mee te maken hoe zijn kind wordt geboren. Moet je onder narcose, dan kijkt hij meestal mee vanuit een andere ruimte. Iemand van het operatieteam kan foto’s maken als jullie dat willen.

Je kunt je kind niet altijd meteen in je armen houden, maar meestal kun je hem wel even bekijken, iets tegen hem zeggen of een kusje geven. Dan wordt hij eerst naar de opvangkamer naast de operatiekamer gebracht, waar een kinderarts onderzoekt hoe het met hem gaat. In sommige ziekenhuizen mag je je baby, als alles goed met hem gaat, daarna huid-op-huid onder een warme deken op je borst houden, terwijl de operatie verder wordt afgerond en jij wordt gehecht. Als dat niet kan, kan je partner bij hem blijven en zien jullie elkaar weer op de uitslaapkamer of de kinderafdeling.

Het hechten duurt vrij lang omdat je baarmoeder en de verschillende weefsellagen van je buikwand gehecht moeten worden. De gynaecoloog maakt bij het hechten meestal gebruik van hechtmateriaal dat vanzelf oplost en dus niet meer verwijderd hoeft te worden. De huid wordt soms met nietjes dichtgemaakt. Deze worden na vijf dagen verwijderd.

Ben je onder algehele narcose geweest, dan kun je helaas niet meteen kennismaken met je baby. Je ziet hem dan waarschijnlijk pas op de kraamafdeling, maar er zijn ook ziekenhuizen waar de baby mee mag naar de uitslaapkamer.

Litteken

Meestal krijg je bij een keizersnede een snee overdwars vlak boven je schaambeen, zodat het litteken onder je onderbroek of bikinibroekje komt. Een ander voordeel van een horizontaal litteken is dat dit meer de lijnen van je lichaam volgt en beter en sneller geneest dan een verticale snee, die van je navel naar beneden loopt.

Herstel na een keizersnede

Je blijft gemiddeld vijf dagen in het ziekenhuis. Ook daarna moet je het nog een tijd rustig aan doen om goed te herstellen. Vooral de eerste dagen na de keizersnede heb je last van de hechtingen en van pijn in je buik. Ook moeten je darmen weer op gang komen. Verder kun je bloed verliezen via je vagina, net als na een vaginale bevalling. Neem zoveel mogelijk rust en til geen zware dingen tot minimaal zes weken na de operatie.

De volgende keer

Als je een keizersnede hebt gehad, kun je bij een volgende zwangerschap vaak vaginaal bevallen als je dat wilt. Ga hierover in gesprek met je gynaecoloog: wat adviseert hij en waarom? Er zijn risico’s verbonden aan een vaginale bevalling na een keizersnede (VBAC). Zo kan het litteken in de baarmoeder scheuren tijdens de weeën. De kans hierop is minder dan één procent, maar als het gebeurt is dit een zeer ernstige complicatie. Ook aan een tweede keizersnede zitten nadelen. Laat je dus goed voorlichten over alle voor- en nadelen van zowel een tweede keizersnede als een vaginale bevalling. Mocht een vaginale bevalling mogelijk zijn, dan beslis jij uiteindelijk wat je het liefste wilt.

Video: Wat je moet weten als je bevalling een keizersnede wordt:

Bronnen: De Gynaecoloog, Thuisarts.nl, de Verloskundige