Paracetamol als je zwanger bent
Zwanger en heb je hoofdpijn of griep? Dan kun je paracetamol gebruiken als je veel last hebt van deze klachten. Paracetamol heeft een koortswerende en pijnstillende werking en heeft nauwelijks bijwerkingen.
Er is veel onderzoek gedaan naar paracetamol. Hierbij zijn geen duidelijke aanwijzingen voor een hoger risico op afwijkingen voor je ongeboren kind of andere nadelige effecten op de zwangerschap. Toch is meer onderzoek nodig om de precieze veiligheid van paracetamol als je zwanger bent vast te stellen, omdat sommige onderzoeken elkaar tegenspreken.
Hoeveel paracetamol als je zwanger bent?
Paracetamol blijft wel het voorkeursmiddel bij de behandeling van pijn en koorts tijdens de zwangerschap. Van andere middelen voor pijnstilling tijdens de zwangerschap (zoals ibuprofen en diclofenac) is bekend dat ze nadelige effecten kunnen hebben, met name in de tweede helft van de zwangerschap.
Wel is het advies om paracetamol tijdens je zwangerschap alleen te gebruiken als je het echt nodig hebt, zo kort mogelijk en in de laagst mogelijke dosering. Hoeveel paracetamol je precies per dag mag nemen als je zwanger bent? Neem niet meer dan zes tabletten van 500 mg per dag. Gebruik de pijnstiller zo kort mogelijk en alleen als het echt nodig is.
Tip: Pijn in je rug? Deze elektrische kruik kan verlichting bieden.
Onderzoek paracetamol en zwangerschap
Paracetamol is het voorkeursmiddel als pijnstiller tijdens de hele zwangerschap. Het heeft relatief weinig bijwerkingen en uit onderzoeken blijken geen duidelijke aanwijzingen dat het schadelijk zou kunnen zijn voor zwangere vrouwen of hun ongeboren baby.
Er is nog wel wat discussie of er mogelijke lange termijneffecten kunnen zijn. Sommige onderzoeken naar de veiligheid van paracetamol tijdens de zwangerschap spreken elkaar namelijk tegen. Er zijn onderzoeken waaruit een licht verhoogd risico blijkt voor de gezondheid en ontwikkeling van het kind.
Het gaat dan om onder meer astma, cryptorchisme (niet-ingedaalde teelbal) en gedragsproblemen (waaronder ADHD en autisme). Niet alle onderzoeken zijn echter van goede kwaliteit en onderzoek op dit gebied is erg ingewikkeld. Er zijn daarom kanttekeningen te plaatsen bij de gevonden resultaten. Uit andere onderzoeken blijkt geen verhoogd risico. Om de veiligheid van paracetamol goed te kunnen vaststellen, is meer onderzoek van betere kwaliteit nodig.
Is er een verband tussen paracetamol slikken tijdens de zwangerschap en aandoeningen zoals autisme bij kinderen? Er zijn verschillende onderzoeken naar gedaan maar die spreken elkaar tegen. Agnes Kant, directeur van bijwerkingencentrum Lareb, legt het uit in dit artikel in het AD.
Lees ook: Medicijnen tijdens je zwangerschap, do's en dont's
Wanneer paracetamol slikken?
Het is daarom belangrijk om tijdens de zwangerschap alleen paracetamol te nemen als het echt nodig is. Bijvoorbeeld om hoge koorts te verlagen. Heb je een aantal dagen erg hoge koorts, dan heeft dit een licht verhoogd risico op aangeboren afwijkingen zoals schisis en hartafwijkingen en het kan mogelijk ook de kans op vroeggeboorte vergroten. Al hangt dit altijd af van de duur en hoogte van de koorts.
Heb je last van ernstige, aanhoudende pijn die je zonder pijnstilling niet goed kunt hanteren? Overleg dan met de huisarts of verloskundige of je paracetamol kunt nemen en hoe lang je dit kunt blijven slikken. Ernstige, aanhoudende pijn kan je fysieke en mentale gezondheid flink beïnvloeden, wat bijvoorbeeld ook kan leiden tot angsten, sombere gevoelens en een depressie.
Paracetamol vs. andere pijnstilling
Heb je pijnstilling nodig tijdens de zwangerschap, dan is paracetamol dus de beste optie. Betere alternatieven zijn er niet. Van andere pijnstillende middelen, zoals aspirine, ibuprofen, nurofen, advil en diclofenac (NSAID's) is namelijk wél bekend dat ze schadelijk kunnen zijn tijdens de zwangerschap. Met name in de tweede helft van de zwangerschap.
In het derde trimester kunnen deze medicijnen zorgen voor het afremmen van natuurlijke weeën, meer bloedverlies bij de bevalling, een gestoorde nierfunctie of een te hoge druk in de longen. Paracetamol blijft daarom de beste keuze, maar gebruik het nooit als het niet echt nodig is, gebruik het zo kort mogelijk en in de laagst mogelijke dosering.
Meer lezen: Antibiotica tijdens je zwangerschap, hoe gevaarlijk is dat?
Aspirine tijdens de zwangerschap
Een aspirine nemen tegen de pijn (300-600 mg), lijkt onschuldig maar het is toch wat anders dan het innemen van paracetamol. De werkzame stof in aspirine is acetylsalicylzuur.
In lage doseringen (tot 160 mg per dag) kan acetylsalicylzuur (carbasalaatcalcium) veilig gebruikt worden als bloedverdunner, zie onderstaand*. In hoge doseringen (300-600 mg per tablet) wordt aspirine soms nog gebruikt als pijnstiller, maar dit heeft zeker geen voorkeur als je zwanger bent. Voor deze hoge doseringen aspirine gelden namelijk dezelfde risico's en adviezen als voor ontstekingsremmende middelen als ibuprofen, naproxen en diclofenac. Een hoge dosering aspirine (boven 250 mg per dag) kan dus nadelige effecten hebben tijdens een zwangerschap. Er is een verhoogde kans op allerlei complicaties, waaronder meer bloedverlies tijdens de bevalling. Bij langdurig gebruik van hoge doseringen in het tweede trimester kunnen ook nierfunctiestoornissen, een verminderde hoeveelheid vruchtwater en verhoogde bloeddruk in de longslagader optreden.
Er is een uitzondering. Sommige zwangere vrouwen gebruiken op advies van een arts preventief een lage dosis aspirine (tot 160 mg/dag). Bijvoorbeeld bij een hoog risico op pre-eclampsie (zwangerschapshypertensie en eiwitverlies via de urine). Ook ter preventie van trombose kan de arts een lage dosis aspirine voorschrijven. Bij behandeling met deze lage dosering zijn geen nadelige effecten gezien bij de moeder en de (ongeboren) baby.
Lees ook: De risico's van een hoge bloeddruk als je zwanger bent
Per ongeluk toch aspirine, ibuprofen, naproxen of diclofenac gebruikt?
Als je een enkele keer aspirine, ibuprofen, naproxen of diclofenac hebt gebruikt, bijvoorbeeld omdat je nog niet wist dat je zwanger was, is dit geen reden om je zorgen te maken. Het kan vooral vervelende gevolgen hebben bij veelvuldig gebruik in de tweede helft van de zwangerschap.
Heb je langdurig aspirine of een NSAID geslikt in de tweede helft van je zwangerschap? Neem dan contact op met je huisarts, apotheker of verloskundige.
Paracetamol bij borstvoeding
Ook als je borstvoeding geeft, kun je gerust paracetamol slikken als dit nodig is. De hoeveelheid die je baby via de borstvoeding binnenkrijgt, is niet schadelijk. Hierbij geldt dezelfde dosering als tijdens de zwangerschap: maximaal zes pillen van 500 mg per dag. Gebruik de pijnstiller zo kort mogelijk en alleen als het echt nodig is.
Moeders van Morgen Lareb heeft de MediMama app ontwikkeld. Hierin kun je heel makkelijk vinden welke middelen je wel of beter niet kunt gebruiken tijdens zwangerschap of borstvoeding. De app geeft duidelijke informatie over de veiligheid van medicijnen, maar ook van bijvoorbeeld kruiden en supplementen.
Meer weten? Deze medicijnen zijn oké als je borstvoeding geeft en welke moet je absoluut niet nemen
Bronnen: zwangerenmedicijn.nl , de Verloskundige, Apotheek.nl
