Zo verandert je gewicht tijdens de zwangerschap
Als je zwanger bent, neemt je gewicht normaal gesproken flink toe. Dat is niet zo gek, het komt onder andere door de groei van je baby, de hoeveelheid vruchtwater, extra bloedvolume en de zwangerschapshormonen. Vroeger werd vaak gezegd dat je 'voor twee moet eten' en daardoor ook (veel) extra kilo's aankomt, maar dat advies is niet meer van deze tijd. Sterker nog, een te hoog gewicht kan risico’s voor je baby en je eigen gezondheid opleveren. Eet je gezond en beweeg je normaal, dan kom je tijdens je zwangerschap gemiddeld tien tot vijftien kilo aan. Hoeveel je tijdens je zwangerschap precies aankomt, is per vrouw verschillend.
Lees verder: Alles over een gezonde gewichtstoename tijdens de zwangerschap.
Onbewust afvallen tijdens de zwangerschap
Uiteindelijk zul je dus sowieso aankomen tijdens de zwangerschap, maar sommige vrouwen vallen in de eerste maanden juist af. Dit kan door verschillende redenen komen:
Zwangerschapsmisselijkheid
Als je vaak misselijk bent, kan dat ervoor zorgen dat je maar weinig eten binnenhoudt of amper trek hebt. Gelukkig is dit meestal na week twaalf weer over.Hyperemesis gravidarum
HG is een vorm van extreme misselijkheid waarbij je hevig overgeeft, vaak meerdere keren per dag. Ook kan HG langer aanhouden, ook na het eerste trimester. Als je hier lang last van hebt, kan dit gevolgen hebben voor jou en je baby. Wacht daarom niet te lang en stap ermee naar je verloskundige of huisarts.Problemen met de schildklier
Ben je niet misselijk, maar val je toch af tijdens je zwangerschap? Mogelijk is er iets met je schildklier aan de hand. Als je denkt dat je schildklierproblemen hebt en je hebt klachten als extreme vermoeidheid en gejaagdheid, ga dan langs de huisarts.Stoppen met fanatiek sporten
Dit klinkt misschien niet logisch, maar als je altijd veel hebt gesport en nu veel minder of helemaal niet, kan je gewicht juist afnemen. Dit komt doordat je spierweefsel kwijtraakt.Gezonder eten dan eerst
Veel vrouwen eten extra gezond als ze zwanger zijn en vallen daardoor in de eerste periode af.Stress
De zwangerschap is een spannende periode en dit kan extra stress veroorzaken, hierdoor kun je afvallen.
Meer weten? Stress tijdens de zwangerschap, zo beperk je het.
Bewust afvallen in de zwangerschap met een dieet, mag dat?
Hoewel sommige vrouwen het lastig vinden dat ze zwaarder worden, is het tijdens de zwangerschap geen goed idee om intensief te gaan lijnen. Moeders die tijdens de zwangerschap een crashdieet volgen of bijvoorbeeld geen koolhydraten eten, hebben een grotere kans op een miskraam en een baby met een laag geboortegewicht.
Bovendien is het belangrijk dat jij en je baby voldoende essentiële voedingsstoffen binnenkrijgen. Ga je extreem lijnen of veel voedingsmiddelen bewust laten staan, dan loop je de kans dat er een tekort ontstaat. Ook breekt je spiermassa af als je veel afvalt. Zonde, want je hebt die spieren hard nodig tijdens de bevalling.
Gezond afvallen tijdens de zwangerschap
Was je al stevig voordat je zwanger werd en wil je toch afvallen, doe dit dan op een gezonde manier. Dat betekent dat je geen extreem dieet volgt of overmatig gaat sporten, maar dat je de extra zwangerschapskilo’s beperkt. Zo kom je dus iets minder aan dan gebruikelijk is tijdens de zwangerschap. Hoe je dat kunt doen? De volgende tips kunnen helpen:
Eet gezond.
Groente, fruit, volkorenproducten, gezonde eiwitten en vetten zijn de basis van een gezond voedingspatroon. Laat overmatig bewerkte voeding (kant-en-klare maaltijden, snelle snacks, alles uit zakjes of pakjes) liever staan en probeer vers te koken waar mogelijk. Bij het Voedingscentrum vind je veel tips en voorbeelden van een gezond weekmenu.Eet regelmatig.
Sla geen maaltijden over, dat kan er juist voor zorgen dat je lichaam vet vasthoudt en je later op de dag enorme honger (of zelfs eetbuien) krijgt. Gezonde tussendoortjes zorgen ook tussen de maaltijden door voor genoeg energie.Drink genoeg water.
Het is belangrijk dat je goed gehydrateerd blijft tijdens de zwangerschap, drink daarom twee tot drie liter water per dag. Frisdrank (alles met veel suiker) kun je beter laten staan. Vind je water maar saai? Voeg er bijvoorbeeld munt, citroen of een beetje fruit aan toe voor een smaakje zonder extra calorieën.Laat je helpen.
Vind je het moeilijk om te bepalen wat je moet eten of hoeveel? Vraag je verloskundige om advies, dat is sowieso een goed idee als je wilt afvallen tijdens de zwangerschap. Ook kun je contact opnemen met een diëtiste, die een voedingsplan voor jou kan opstellen. Zo weet je zeker dat je geen voedingsstoffen mist en toch voorkomt dat je te veel aankomt.Zorg voor voldoende lichaamsbeweging.
Sporten is altijd goed voor je, zeker ook tijdens de zwangerschap. Je conditie verbetert en je verbrandt calorieën waardoor je niet te veel aankomt. Ook verloopt je bevalling soepeler en na je bevalling herstel je sneller.
Lees verder over verantwoord sporten in de zwangerschap.Geen quick fixes.
Als je in de zwangerschap steeds zwaarder wordt en ziet hoe je lichaam verandert, kan het verleidelijk zijn om voor een quick fix te gaan, een manier van afvallen die snel succes belooft. Denk aan crashdiëten, afslankpillen of medicijnen om af te vallen. Deze producten zijn nooit goed voor je, en zeker niet tijdens de zwangerschap. Trap er niet aan, maar focus op een gezonde manier van eten en bewegen.
Lees ook: Cravings of eetbuiten in de zwangerschap? Zo houd je het gezond.
Gifstoffen in vetmassa, klopt dat?
Vroeger werd er gedacht dat je absoluut niet mocht afvallen tijdens de zwangerschap. Op deze manier zouden gifstoffen die zijn opgeslagen in je vetweefsel in je bloed terechtkomen, en dat zou slecht zijn voor de baby. Inmiddels weten we dat dit iets anders zit. Als je afvalt, verbrand je vet en daar komen gifstoffen bij vrij, maar lang niet zoveel als ooit werd gedacht. Zolang je gezond eet en voldoende beweegt, kan dit bovendien geen kwaad.
Overgewicht en zwangerschap
Heb je overgewicht en word je zwanger, dan is er een verhoogde kans op complicaties tijdens de zwangerschap en de bevalling, zoals zwangerschapsvergiftiging en suikerziekte. Ook heb je meer kans op een miskraam.
Naast complicaties voor jezelf heb je ook 48 procent meer kans op een kind met overgewicht als je zelf te zwaar bent. Tijdens de zwangerschap worden de vetcellen en de hypothalamus van je baby voor een groot deel ontwikkeld. De hypothalamus is een klein orgaan in de hersenen dat invloed heeft op de eetlust en stofwisseling. Zo bestaat er een kans dat je kind later ook overgewicht krijgt.
Hoe weet je of je overgewicht hebt? Je leest hier alles over overgewicht en zwangerschap.
Ondergewicht en zwangerschap
Ook ondergewicht kan complicaties veroorzaken tijdens de zwangerschap. Was je voor de zwangerschap al te licht (een BMI onder de 18,5) en moet je er moeite voor doen om op gewicht te blijven? Bespreek dit dan met de verloskundige of gynaecoloog. Het kan gebeuren dat je baby mogelijk voedingsstoffen tekortkomt. Als de verloskundige of arts het nodig vindt, zal hij je doorverwijzen naar een diëtist. Deze maakt dan een voedingsplan voor je, zodat je zeker weet dat jij en je baby alle noodzakelijke voedingsstoffen binnenkrijgen.
Gezond groeien in plaats van afvallen
Zoals je ziet is het tijdens de zwangerschap beter om niet actief te proberen om af te vallen. Het kan gevolgen hebben voor de gezondheid van je baby als je tijdens de zwangerschap veel gewicht verliest. Verlies je tijdens je zwangerschap drie kilo? Dan is dat niet heel erg. Maar val je meer dan drie kilo af, dan is het een goed idee om contact op te nemen met je verloskundige.
Gemiddeld komen vrouwen tussen de tien en vijftien kilo aan, maar dat verschilt allemaal per vrouw. Staar je dus niet blind op die tien tot vijftien kilo. Vind je het moeilijk dat je tijdens de zwangerschap zwaarder wordt? Onthoud dat het een fase is en probeer de focus te leggen op gezonde groei. Je bent nu een baby aan het maken, en dat kost veel energie. Jij hebt zelf ook genoeg voeding nodig, dus stel je plannen om af te vallen nog even uit tot na de bevalling.
Lees ook: Afvallen na de zwangerschap, hoe pak je dat aan?
Bron: Antonius ziekenhuis, Verloskundigenpraktijk De Kern, Voedingscentrum
