Wat is een miskraam?
Een miskraam in de eerste twee tot vier maanden van de zwangerschap wordt een vroege miskraam genoemd. We spreken van een late miskraam als de zwangerschap verkeerd afloopt na de vierde maand, maar vóór de levensvatbare periode van de baby. Dit gebeurt bij 10 tot 15 procent van de vastgestelde zwangerschappen. Meestal komt het door een chromosoomafwijking die al bij de eerste celdelingen ontstaat. Het embryo groeit dan niet verder, waarna het lichaam het afstoot.
Het eerste teken van een miskraam is meestal bloedverlies en buikpijn. Onthoud: in de helft van de gevallen is bloedverlies en buikpijn géén teken van een miskraam. Dit zijn andere oorzaken van bloedverlies.
Wat is een gemiste miskraam?
Een gemiste miskraam is een niet-intacte zwangerschap waarbij het hartje is gestopt met kloppen, maar je lichaam dit nog niet heeft afgestoten. Je hebt dan geen bloedverlies, waardoor dit vaak pas tijdens een echo wordt ontdekt wanneer men naar het hartje zoekt.
Na deze diagnose kun je afwachten tot de miskraam vanzelf op gang komt. Als je dit liever niet wilt, kun je kiezen voor medicatie of een curettage.
Lees ook: Spontane miskraam: verlies van je zwangerschap
Goed om te weten: het totale percentage miskramen valt hoger uit als je vroege miskramen voor de verwachte menstruatie meeteelt. Vaak is er op dat moment nog geen positieve zwangerschapstest. Omdat het bloedverlies dan lijkt op de normale menstruatie, weten veel vrouwen niet dat ze heel pril zwanger waren. Dit telt medisch gezien niet mee voor de diagnose ‘herhaalde miskramen’.
Wanneer is er sprake van herhaalde miskramen?
Artsen spreken van herhaalde miskramen als je twee keer of vaker een zwangerschap verliest na een positieve zwangerschapstest. Van alle vrouwen die zwanger worden, maakt 1 tot 3 procent dit mee.
Volgens Diede van Dijk, vruchtbaarheidsdeskundige bij patiëntenvereniging Freya, is je kans op een miskraam na één eerdere miskraam niet direct verhoogd. Die kans blijft rond de 10 tot 15 procent. Na twee miskramen stijgt de kans op herhaling naar ongeveer 25 procent, en na drie miskramen is dit 35 procent. Dat zijn lastige en beangstigende cijfers. Probeer toch te beseffen dat de kans op een goede afloop bij je volgende zwangerschap altijd nog veruit het grootst is.
Wat zijn de oorzaken en risicofactoren van herhaalde miskramen?
Bij 85 procent van de stellen wordt geen duidelijke, medische oorzaak gevonden voor de herhaalde miskramen. Er zijn wel bekende risicofactoren die de kans aanzienlijk vergroten:
Hogere leeftijd
Je kunt er natuurlijk niets aan veranderen, maar het is wel goed om te weten: vanaf 35 jaar neemt de kans op een miskraam toe. Zo eindigt bij vrouwen tussen de 35 en 40 jaar 1 op de 5 tot 6 zwangerschappen in een miskraam. Bij vrouwen tussen de 40 en 45 jaar is dat 1 op de 3. Dat betekent overigens nog steeds dat de kans op een gezonde zwangerschap veel groter is.Roken
Als je rookt heb je een grotere kans op het krijgen van miskramen.Chromosoomafwijkingen
Eén van de ouders of beide ouders kan zonder het te weten drager zijn van een chromosoomafwijking, en deze overdragen. De cellen van het vruchtje kunnen zich dan niet goed ontwikkelen.Antifosfolipidensyndroom (AFS)
Antistoffen doen normaal veel goeds voor je lichaam: ze beschermen je tegen ziekteverwekkers. Maar soms keren antistoffen zich tegen je lichaam. Wanneer je antifosfolipiden-antistoffen in je bloed hebt, kunnen die trombose veroorzaken in de placenta. Daardoor kan het vruchtje niet goed groeien, en krijg je een miskraam. Twee procent van alle vrouwen hebben deze stof in hun bloed en bij vrouwen die herhaalde miskramen krijgen is dit 15 procent. AFS is lastig op te sporen, vaak zijn er meerdere tests nodig.Stollingsafwijkingen in de familie
In sommige families komen stollingsafwijkingen van het bloed voor. Weet jij dat dat in jouw familie het geval is, dan kan het goed zijn om te laten onderzoeken of dit ook voor jou geldt. Of er vervolgens behandeling mogelijk is, verschilt per afwijking.Te veel homocysteïne
Homocysteïne is een stof die van belang is voor de stofwisseling in je lichaam. Een te hoog gehalte ervan in je bloed vergroot waarschijnlijk de kans op een miskraam en op herhaalde miskramen. Wordt er bij jou een te hoog gehalte gevonden? Dan kan dat worden behandeld door vitamine B6, B12 of foliumzuur te slikken. Waarschijnlijk verkleint dit de kans op een volgende miskraam.Een afwijkende vorm van de baarmoeder
Bij sommige vrouwen heeft de baarmoeder een afwijkende vorm. Dit kan aangeboren zijn, zoals een dubbele baarmoeder of een tussenschot in de baarmoeder. Maar er kan ook een vleesboom in de baarmoeder zitten. Het zou kunnen dat de placenta daardoor niet goed kan hechten aan de baarmoederwand. Er is geen bewijs dat een afwijkende vorm van de baarmoeder de kans op herhaalde miskramen verhoogt, maar soms stelt een gynaecoloog toch voor om de baarmoeder te onderzoeken om extra informatie te krijgen.
Lees ook: Schijnzwanger: wel symptomen, maar geen baby
Welk onderzoek en behandeling is mogelijk?
Bij herhaalde miskramen verwijst je huisarts je door naar een gynaecoloog. De gynaecoloog bespreekt met je of verder medisch onderzoek zinvol is.
Vaak start dit met een chromosoomonderzoek om een zogenoemde 'gebalanceerde chromosoomafwijking' bij jou of je partner op te sporen (wat bij 2 tot 3 procent het geval is). Heb je drie miskramen gehad? Dan doet de arts vaak een uitgebreider bloedonderzoek en controleert je baarmoeder en eierstokken met een echo. De uitslagen laten vaak lang op zich wachten. Houd er rekening mee dat de artsen bij de overgrote meerderheid alsnog geen aanwijsbare oorzaak vinden.
Wat kun je zelf doen om de kans te verkleinen?
Je kunt een miskraam zelf niet voorkomen. Het verlies is dus absoluut nooit je eigen schuld. Om je algemene kans op een succesvolle zwangerschap te vergroten, kun je alleen letten op een algemene gezonde leefstijl: eet gevarieerd, beweeg voldoende, rook niet en mijd alcohol of drugs.
Zodra je opnieuw zwanger wilt worden, kun je direct starten met het slikken van foliumzuur. Een gezond gewicht helpt ook, want overgewicht speelt soms een rol bij miskramen. Vertel je arts altijd over je kinderwens als je nieuwe medicijnen moet gebruiken.
Hoe ga je om met het verdriet na een miskraam?
Het ervaren van een miskraam – en zeker meerdere miskramen – is een zwaar proces vol ongeloof, verdriet, onzekerheid en rouw. Miriam van Kreij, deskundige op het gebied van psychosociale impact en verbonden aan Miskraambegeleiding Nederland, benadrukt dat goede zorg hierbij ontzettend belangrijk is.
Elke miskraam is anders en de emotionele impact kan zich opstapelen. Praten over het verlies helpt. Vind je dit lastig in je eigen omgeving, zoek dan professionele begeleiding. Je huisarts of verloskundige kan je hierin sturen. Daarnaast vind je gespecialiseerde miskraamcoaches via de website van Miskraambegeleiding Nederland.
Lees ook: Dit kan helpen bij het verwerken van een miskraam
Podcast Miskraammonologen
In aflevering 10: Norah – ‘Een miskraam is geen ziekte die we kunnen behandelen’
Bronnen: Freya.nl, NVOG, Maasstad Ziekenhuis
