alcohol tijdens zwangerschap

Alcohol tijdens zwangerschap

Als je zwanger wilt worden of het bent, is er maar een advies: geen alcohol drinken. Je baby kan er namelijk allerlei afwijkingen aan overhouden.

Risico’s van alcohol tijdens de zwangerschap

Deskundigen krijgen steeds meer inzicht in de risico’s van het drinken van alcohol, en de toename van deze risico’s naarmate je meer drinkt. Wat zijn die risico’s precies? En is één glaasje op z’n tijd nou echt zo erg?

Verminderde vruchtbaarheid

Als je zwanger wilt worden, wordt het gebruik van alcohol afgeraden. Alcoholconsumptie kan leiden tot een verminderde vruchtbaarheid. Ook lijkt de kans op een miskraam groter te zijn, als je voor de bevruchting regelmatig alcohol drinkt.

Ook drinkende mannen zijn minder vruchtbaar. Alcoholgebruik remt het aantal zaadcellen af en bevordert het aantal afwijkende zaadcellen. En ook als de man vóór de bevruchting regelmatig drinkt, is de kans op een miskraam groter.

Alcohol vroeg in de zwangerschap

Alcoholgebruik is van de bevruchting tot de geboorte schadelijk voor de baby. Vóór de innesteling kan de alcohol de vrucht al bereiken. Alcohol is daarmee al direct schadelijk voor het ongeboren kind, vanaf het allereerste begin van je zwangerschap. Vaak weten vrouwen zo vroeg in hun zwangerschap nog niet, dat zij zwanger zijn. Drink daarom geen alcohol als je weet dat je zwanger kunt worden. Zeker omdat de belangrijkste organen in de eerste periode van de zwangerschap worden aangelegd.

Alcohol tijdens je zwangerschap

Als je zwanger bent is er maar een advies: geen alcohol drinken. Alcohol komt via het bloed en de placenta in het lichaam van je ongeboren kind. Het alcoholpromillage is op dat moment bij de baby, hetzelfde als bij de moeder. Wie één glas wijn drinkt, heeft een alcoholpromillage van ongeveer 0,3. En de baby dus ook. De onvolgroeide lever van een baby kan alcohol nog niet afbreken. Alcohol blijft daarom langer in het bloed van je kind en dit kan zijn ontwikkeling verstoren.

Het drinken van alcohol tijdens de zwangerschap kan leiden tot:

  • een achterstand in de hersenontwikkeling van de baby
  • een miskraam
  • schade bij de vorming van de organen en lichaamsdelen
  • een groeiachterstand van de foetus
  • lager geboortegewicht
  • vroeggeboorte
  • beschadiging van het centrale zenuwstelsel, het hart en de ogen van de baby
  • het Foetal Alcohol Syndroom (FAS)

Een veilige ondergrens is niet te geven voor het drinken van alcohol. Drink daarom helemaal niet tijdens je zwangerschap.

Meer weten

Wil je meer weten over de gevaren van het drinken van alcohol tijdens de zwangerschap? Of heb je moeite om met het drinken van alcohol te stoppen? Kijk dan eens op de site Alcohol en Zwangerschap voor tips en informatie.

tip

Hoeveel alcohol is te veel?

Elke druppel alcohol is er een te veel als je zwanger bent of wilt worden.

  1. 1 glas per dag

    Drink je een glas alcohol per dag, dan is het risico van een miskraam of vroeggeboorte mogelijk al verhoogd. Deze hoeveelheid kan ook al een negatieve invloed hebben op de mentale ontwikkeling van je baby.

  2. 2 glazen per dag

    Bij deze hoeveelheid worden de risico’s nog groter. De alcohol die via je bloed bij je kind komt, heeft een negatieve invloed op de mentale ontwikkeling van de baby. Ook onderbreekt het de ademhalingsbewegingen van de ongeboren baby, wat nadelig kan zijn voor de ontwikkeling van de longen.

  3. 3 tot 6 glazen per dag

    Het risico van miskramen en vroeggeboorte neemt met deze hoeveelheid nog verder toe. Een negatieve invloed op de mentale ontwikkeling is bij deze hoeveelheid vrijwel zeker. Verder leidt het drinken van iets meer dan twee glazen alcohol per dag (of het af en toe drinken van 6 glazen of meer), al tot een minder goed geheugen, intelligentie en rekenvaardigheid bij je kind leiden. Ook ontstaat er een verhoogd risico dat je kind op latere leeftijd alcohol gerelateerde problematiek ontwikkelt.

    Bij 6 glazen of meer ontstaat naast de al genoemde risico’s, het risico van aangeboren afwijkingen en op het Foetaal Alcohol Syndroom. Dit kan ook gebeuren als je weinig drinkt, maar bij sommigen gelegenheden zes glazen of meer.

Foetal Alcohol Syndroom (FAS)

Uit onderzoek blijkt dat wereldwijd acht op de duizend jongeren lijdt aan het Foetal Alcohol Syndroom (FASD) en dat één op elke dertien drinkende zwangere vrouwen een baby krijgt met FASD (bron: Alcohol en Zwangerschap, 2017). Kinderen met dit syndroom groeien minder snel en hebben last van gezichtsafwijkingen en neurologische afwijkingen. Dit zijn kenmerken van het FAS:

  • Een lager geboortegewicht en een geringere lichaamslengte. Ook na de geboorte groeit het kind langzamer.
  • Een kleinere schedel. Ook het gezicht kan afwijkingen hebben, zoals een platte neus, smalle bovenlip en smalle oogspleetjes.
  • Een minder goed ontwikkeld zenuwstelsel. Deze pasgeboren kinderen zijn moeilijker te voeden, slapen slechter en huilen vaak. Op latere leeftijd zijn ze hyperactief, hebben taalproblemen, kunnen zich moeilijker concentreren en hebben geheugenstoornissen.
  • Neurologische schade en geestelijke achterstand. Deze afwijkingen zijn permanent, met een gemiddeld laag IQ van 60.

Er zijn kinderen die niet alle symptomen hebben, maar een of twee van de kenmerken. Meer weten over FAS? Kijk op de website van de FAS stichting.

Ik heb gedronken tijdens mijn zwangerschap, wat nu?

Heb je vroeg in je zwangerschap alcohol gedronken, omdat je nog niet wist dat je zwanger was? Raadpleeg dan je verloskundige, en zorg ervoor dat je vanaf nu niet meer drinkt. Heb je moeite met het stoppen met drinken van alcohol, schakel dan direct professionele hulp in.

Als je lang en veel hebt gedronken kun je bij het stoppen het beste met een arts of hulpverlener overleggen: als je veel drinkt kan abrupt stoppen gevaarlijk zijn voor de zwangerschap: het kan leiden tot miskraam of vroeggeboorte.

Alcohol na de bevalling

Ook als je kind eenmaal is geboren en je borstvoeding geeft, is het verstandig om op te passen met alcohol. Als je alcohol drinkt, kan dit namelijk via borstvoeding bij je baby terecht komen. Je kunt daarom beter geen alcohol drinken, zolang je borstvoeding geeft.

Tips

Vind je het ongezellig om niet te drinken? Deze tips kunnen je helpen:

  • Haal alcoholvrije wijn in huis. Het is even zoeken naar een lekkere variant, maar ze zijn er. Het is misschien niet het echte werk, maar de smaak komt in de buurt.
  • Bestel een alcoholvrij biertje. Check altijd wel even of het ook écht alcoholvrij is. In sommige landen mag je het ook alcoholvrij noemen, als er bijvoorbeeld maar 0,5% alcohol in zit. Check altijd het etiket, en drink alleen 0,0%.
  • Drink fris of water met citroen uit een wijnglas. Kun je toch gezellig proosten.
  • Maak alcoholvrije cocktails. Die zien er minstens zo feestelijk uit als die met alcohol.
  • Drink tijdens oud & nieuw ginger ale uit een champagneglas (mooie bijkomstigheid: dit kan helpen tegen zwangerschapsmisselijkheid)
  • Trakteer jezelf op andere lekkere drankjes. Maak zelf gember- of muntthee, koop lekkere limonadesiroop of bestel een warme choco met slagroom.

Weet je al dat je zwanger bent, maar ben je er nog niet aan toe een alcoholvrije cocktail te bestellen (bijvoorbeeld omdat je je zwangerschap nog niet met de hele wereld wilt delen)? Lees dan onze tips om zonder vragende blikken de feestdagen door te komen.